fa اثر محلول‌پاشی اتانول، متانول و نیتروژن بر رشد و کیفیت گیاه ترخون (.Artemisia dracunculus L) فراهمي آب و عناصر غذایی خاك براي گياه Availability of soil water and nutrients for plant پژوهشي Research <strong>پیشینه پژوهش و هدف: </strong>گیاه ترخون (.<em>Artemisia dracunculus</em> L) یکی از مهم‌ترین گیاهان دارویی خانواده کاسنی است که خواص دارویی فراوانی دارد. متانول، اتانول و نیتروژن نقش مهمی در سوخت‌وساز و ساختار گیاه داشته و موجب بهبود رشد در گیاهان می‌شود. بنابراین این پژوهش با هدف بررسی اثر محلول‌پاشی اتانول، متانول و نیتروژن بر رشد و کیفیت گیاه ترخون انجام شد.<br> <strong>روش‌ها:</strong> این آزمایش به‌صورت طرح آماری کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل اتانول و متانول (10، 20 و 30 درصد)، نیتروژن (1، 2 و 3 میلی‌مولار) و گلدان شاهد (آب مقطر) بود. محلول‌پاشی گلدان‌ها به مدت دو هفته هر دو روز یک‌بار انجام شد. نمونه‌برداری و ارزیابی صفات فیزیولوژیک و فعالیت آنزیم‌ها حدود 10 روز پس از آخرین محلول‌پاشی (ارتفاع گیاه حدود 25 سانتی‌متر) انجام شد.<br> <strong>نتایج: </strong>نتایج نشان داد بیشترین وزن تازه و خشک شاخساره (17/35 و 6/75 گرم در بوته)، میزان پرولین (4/64 میلی‌گرم در گرم وزن تازه)، میزان پروتئین (57/03 میکروگرم در میلی‌گرم وزن تازه)، و غلظت‌های آهن، پتاسیم، منیزیم و نیتروژن (16/54، 189/35، 5/62 و 35/42 میلی‌گرم در گرم وزن خشک) در تیمار نیتروژن 3 میلی‌مولار به‌دست آمد. بیشترین میزان کلروفیل کل (13/92 میلی‌گرم در گرم وزن تازه)، میزان ویتامین ث (17/85 میلی‌گرم در 100 گرم وزن تازه)، و فعالیت آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز و پراکسیداز (7/42 و 14/78 واحد آنزیم در گرم وزن تازه) در تیمار متانول 30 درصد مشاهده شد و کمترین میزان این صفات در شاهد به‌دست آمد.<br> <strong>نتیجه‌گیری کلی:</strong> محلول‌پاشی گیاه توسط اتانول، متانول و نیتروژن تأثیر مثبتی بر ویژگی‌های رشدی و بیوشیمیایی گیاه ترخون داشت. به‌ویژه محلول‌پاشی گیاه توسط تیمار نیتروژن 3 میلی‌مولار و متانول 30 درصد می‌تواند یک راهکار مناسب برای بهبود رشد و کیفیت گیاه ترخون باشد.<br> &nbsp; <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN">Background and Objective: </span></b><span lang="EN">Tarragon (<i>Artemisia dracunculus </i>L<i>.</i>) is one of the most important medicinal plants in the Asteraceae family, known for its numerous medicinal properties. Methanol, ethanol, and nitrogen play key roles in plant metabolism and structural functions, contributing to improved plant growth. Therefore, this study was conducted to investigate the effects of foliar application of ethanol, methanol, and nitrogen on the growth and quality of tarragon.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span></span> <pre style="text-align:justify"> </pre> <pre style="text-align:justify"> <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="color:black"><b><span lang="EN">Methods: </span></b><span lang="EN">This experiment was carried out in a completely randomized design with three replications under greenhouse conditions. Treatments included ethanol and methanol at concentrations of 10, 20 and 30%, nitrogen at concentrations of 1, 2, and 3 mM, and a control (distilled water). Foliar application was performed every two days over a period of two weeks. Sampling, </span>physiological traits and enzyme activity <span lang="EN">evaluations were conducted approximately 10 days after the final foliar application (plant height 25 cm).</span><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></pre> <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN">Results:</span></b><span lang="EN"> The results showed that the highest fresh and dry weights of aerial parts (i.e., 17.35 g and 6.75 g</span> per plant<span lang="EN">), proline content (4.64 mg</span> <span lang="EN">g</span>^{<span lang="EN">‒</span>}^{<span lang="EN">1</span>}<span lang="EN"> FW), protein content (57.03 &micro;g mg</span>^{<span lang="EN">‒</span>}^{<span lang="EN">1</span>}<span lang="EN"> FW), and concentrations of iron, potassium, magnesium, and nitrogen (16.54, 189.35, 5.62, and 35.42 mg g</span>^{<span lang="EN">‒1</span>}<span lang="EN"> DW) were obtained in the 3 mM nitrogen treatment. The highest total chlorophyll content (13.92 mg g</span>^{<span lang="EN">‒1</span>}<span lang="EN"> FW), vitamin C content (17.85 mg 100g</span>^{<span lang="EN">‒1</span>}<span lang="EN"> FW), and the activities of superoxide dismutase and peroxidase enzymes (7.42 and 14.78 enzyme units g</span>^{<span lang="EN">‒1</span>}<span lang="EN"> FW) were observed in the 30% methanol treatment.</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="EN">Conclusion:</span></b><span lang="EN"> Foliar application of ethanol, methanol, and nitrogen had positive effects on the growth and biochemical characteristics of tarragon. In particular, foliar application of 3 mM nitrogen and 30% methanol can serve as an effective approach to enhance the growth and quality of tarragon.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; آنزیم, هیدروالکل, عناصر غذایی, ویتامین ث. Enzyme, Hydroalcohol, Nutrient elements, Vitamin C. 95 107 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2135-2&slc_lang=fa&sid=1 Amin Sarhangi امین سرهنگی agricultuer_article@yahoo.com No Department of Horticulture, Ga.C., Islamic Azad University, Garmsar, Iran گروه علوم باغبانی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران Alireza Ladan Moghadam علیرضا لادن مقدم ladanmoghadam.Alireza@gmail.com 0000-0002-3065-5863 Yes Department of Horticulture, Ga.C., Islamic Azad University, Garmsar, Iran گروه علوم باغبانی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران