Soil and Plant Interactions

fa برهمکنش روش و میزان کاربرد کود فسفره با ماده آلی بر شکل‌های شیمیایی فسفر معدنی در خاک تحت کشت پسته Interaction of Application Method and Rate of Phosphorus Fertilizer with Organic Matter on Inorganic Phosphorus Fractions in Pistachio-Grown Soil فراهمي آب و عناصر غذایی خاك براي گياه Availability of soil water and nutrients for plant پژوهشي Research در خاکهای آهکی مناطق خشک و نیمه خشک، آگاهی از شکلهای فسفر میتواند در بهینهسازی مصرف کودهای شیمیایی و کاهش اثرات مخرب آنها بر محیط زیست راهگشا باشد. هدف از این مطالعه مقایسه دو روش کاربرد سطحی و جایگذاری عمقی سطوح مختلف سوپرفسفات تریپل و کود آلی (کود گاوی) بر شکلهای فسفر معدنی در لایه زیر سطحی(50-30 سانتیمتری) خاک میباشد. پژوهشی در قالب طرح بلوک کاملا تصادفی به صورت فاکتوریل در سه تکرار انجام شد. تیمارهای کودی شامل چهار سطح سوپر فسفات تریپل (0، 200، 400 و 600 کیلوگرم در هکتار) همراه با دو سطح ماده آلی(0 و 30 تن در هکتار) بود که در عمق سطحی(20-0 سانتیمتری) و زیر سطحی (50-30 سانتیمتری) به مدت چهار سال در شرایط مزرعه جایگذاری شدند. در پایان سال چهارم کوددهی، نمونههای خاک از عمق 50-30 سانتیمتری برداشت و گونههای فسفر معدنی با استفاده از روش عصارهگیری متوالی، و فسفر قابل استفاده با روش عصاره گیری با بیکربنات سدیم تعیین شدند. نتایج نشان داد با افزایش سطح کودی میزان فسفر قابل استفاده در هر دو سطح کاربرد کودی افزایش داشت، بیشترین میزان فسفر قابل استفاده نسبت به شاهد در تیمار 600 کیلوگرم در هکتار همراه با ماده آلی در هر دو عمق کاربرد سطحی(41%) و عمقی(42%) مشاهده شد. همچنین نتایج نشان داد که در عمق 30 تا 50 سانتیمتری خاک، کاربرد عمقی کود سبب افزایش شکلهای قابل دسترس فسفر خاک شامل فسفر قابل استخراج با آب (4/70 %) و فسفر قابل استخراج با بیکربنات سدیم (3/78% ) در مقایسه با شاهد شد. در مقابل در عمق 50-30 سانتیمتری، کاربرد سطحی سوپرفسفات تریپل سبب افزایش شکلهای نسبتا در دسترس و غیر قابل دسترس فسفر در خاک شد. نتایج این تحقیق نشان داد، روش کاربرد کود و اطلاع از اجزای فسفر معدنی میتواند ابزار ارزشمندی در تعیین قابلیت دسترسی فسفر برای گیاه پسته را فراهم کند.    In calcareous soils of arid and semi-arid regions, knowledge of phosphorus (P) forms can be instrumental in optimizing the use of chemical fertilizers and reducing their detrimental effects on the environment. The aim of this study was to compare methods of surface and subsurface application of different levels of triple superphosphate and organic fertilizer (manure) on the forms of inorganic phosphorus in the subsurface layer (30–50 cm) of the soil. The research was conducted as a randomized complete block design in a factorial arrangement with three replications. The fertilizer treatments included four levels of triple superphosphate (0, 200, 400, and 600 kg/ha) combined with two levels of organic matter (0 and 30 ton/ha), which were applied at two depths—surface (0–20 cm) and subsurface (30–50 cm) for four years under field conditions. At the end of the fourth year of fertilization, soil samples were taken from the 30–50 cm depth. Inorganic phosphorus forms were determined using the sequential extraction method, and available phosphorus was measured by NaHCO3 extractor. The results showed that in both fertilizer application methods, with and without organic matter, the phosphorus fractions increased with increasing fertilizer levels. Application of 600 kg/ha triple superphosphate notably increased available phosphorus in fertilizer surface (41%) and subsurface (42%) application. The results also indicated that in the 30–50 cm soil layer, only subsurface application caused a significant increase in labile phosphorus forms, including water-extractable P (70.4%) and NaHCO3-extractable P (78.3%) compared to the control. In contrast, at this sampling depth, surface application of TSP led to an increase in moderately labile and non-labile P forms in the soil. The results of this study demonstrated that the fertilizer application method and knowledge of inorganic phosphorus fractions can provide a valuable tool for determining phosphorus availability for pistachio plants.   جزء‌بندی فسفر معدنی, کاربرد سطحی و زیر سطحی, خاک آهکی, ماده‌آلی, فراهمی فسفر Organic matter, P Availability, Pi fractionation, Saline calcareous soil, surface and sub-surface application. 9 10 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-370-3&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Abbaszadeh فاطمه عباس زاده f.abbaszadeh@agr.uk.ac.ir No Shahid Bahonar University of Kerman دانشگاه شهید باهنر کرمان Naser Boroomand ناصر برومند nboroomand@uk.ac.ir No Shahid Bahonar University of Kerman دانشگاه شهید باهنر کرمان Majid Hejazi-Mehrizi مجید حجازی مهریزی mhejazi@uk.ac.ir Yes Shahid Bahonar University of Kerman دانشگاه شهید باهنر کرمان