fa مطالعه اثر متقابل محلول‌پاشی فنیل آلانین و عنصر روی بر خصوصیات رویشی و رنگیزه‌های فتوسنتزی جعفری مکزیکی (.Tagetes minuta L) فراهمي آب و عناصر غذایی خاك براي گياه Availability of soil water and nutrients for plant پژوهشي Research <strong>پیشینه پژوهش و هدف:</strong> غلظت‌های مناسب عنصر ضروری کم مصرف روی (Zn) رشد و نمو گیاهان را افزایش می‌دهد. اسید آمینه فنیل آلانین، از محرک های رشدی دارای پایه آلی و آروماتیک، موجب افزایش رشد گیاهان و بهبود تولید ترکیبات معطر می‌گردد. این پژوهش با هدف بررسی اثر متقابل عنصر روی و محلول‌پاشی فنیل آلانین برخصوصیات رویشی، رنگیزه‌های فتوسنتزی و میزان تولید اسانس جعفری مکزیکی (.<em>Tagetes minuta</em> L) در شرایط گلخانه ای انجام شد.<br> <strong>روش‌ها: </strong>آزمایشی گلدانی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در شرایط کشت بدون خاک با چهار تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1404 اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل فنیل آلانین (150 و 300 میلی‌گرم در لیتر)، شاهد (آب مقطر) و عنصر روی (0، 0/025، 0/05، 0/1 میلی‌گرم در لیتر) در محلول غذایی هوگلند بود.<br> <strong>نتایج: </strong>نتایج این آزمایش نشان داد بیشترین قطر ساقه ، وزن تر و خشک اندام هوایی، وزن تر و خشک ریشه، و بالاترین میزان ارتفاع گیاه، تعداد شاخه فرعی، طول و حجم ریشه به‌ترتیب در تیمار 0/025 میلی‌گرم در لیتر روی و 0/05 میلی‌گرم در لیتر و با 150 میلی‌گرم در لیتر فنیل آلانین مشاهده شدند. بیشترین محتوای رنگیزه های فتوسنتزی در تیمار 1/0 میلی گرم در لیتر روی و 300 میلی گرم در لیتر فنیل آلانین حاصل گردید. بیش‌ترین میزان تولید اسانس (7/01 گرم در گلدان) در تیمار 0/1 میلی‌گرم بر لیتر روی و 150 میلی‌‌گرم در لیتر فنیل آلانین حاصل شد که نسبت به &nbsp;شاهد 2/07 برابر افزایش نشان داد.&nbsp;<br> <strong>نتیجه گیری کلی:</strong> نتایج حاصل از این آزمایش نشان داد که استفاده از غلظت‌های پایین و بهینه روی موجب تحریک رشد و غلظت بالای آن (0/1 میلی‌گرم در لیتر) موجب بهبود رنگیزه‌های فتوسنتزی و افزایش میزان تولید اسانس جعفری مکزیکی گردید.<br> &nbsp; <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Research history and purpose:</b> Suitable concentrations of essential micronutrients Zinc (Zn) enhances plant growth and development. Phenylalanine amino acid is one of the growth stimulator with organic and aromatic base cause to increase plant growth and improve the production of aromatic compounds. The aim of this research was to investigate the interaction effect of phenylalanine and Zn element on growth characteristics, photosynthetic pigments and essential oil production of <i>Tagete minuta </i>under greenhouse condition. </span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Methods:</b><i> </i>A pot experiment was performed as factorial based on completely randomized design in soilless culture with four replications in research greenhouse in faculty agriculture of Ferdowsi University of Mashhad, Iran.The factors of the experiment included phenyl alanine (150 and 300 mg L^-1) and control(distilled water) and Zn element (0, 0.025, 0.05 and 0.1 mg L^-1) in Hoglant solution.<span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> The results of this study showed that the highest stem diameter, fresh and dry weight of aerial part and root, and the highest height, number of branches let, root length and volume were observed in 0.025 mg L^-1 Zn and 0.05 mg L ^-1 with 150 mg L^-1 phenyl alanine, respectively. The highest photosynthetic pigments&nbsp; were obtained in 0.1 mg L^-1 Zn and 300 mg L^-1 phenyl alanine. The highest essential oil production (7.01 g per pot) was obtained in 0.1 mg L^-1 with 150 mgL^-1 phenyl alanine which increased about 2.07 fold compared with control.</span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Conclusion:</b> The results of this experiment showed that using the low and optimum concentrations of Zn cause to stimulate the growth and the highest concentration (0.1 mg L^-1) cause to improve photosynthetic pigments and raising essential oil production of Mexican marigold.&nbsp; <span lang="EN" style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span> اسید آمینه, عناصر کم مصرف, کلروفیل, محلول غذایی, مورفولوژی. Aminoacid, Chlorophyll, Micronutrient, Morphology, Nutrient solution. 13 14 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2163-1&slc_lang=fa&sid=1 Abdolghader Momeni عبدالقادر مؤمنی ab.momeni@mail.um.ac.ir No Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه علوم باغبانی، مشهد، ایران Mohammad Moghaddam محمد مقدم m.moghadam@um.ac.ir 0000000262884118 Yes Department of Horticulture, Faculty of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه علوم باغبانی، مشهد، ایران Mohammad Mahmoodi Sourestani محمد محمودی سورستانی m.mahmoodi@Scu.ac.ir No Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشگاه شهید چمران اهواز، دانشکده کشاورزی ، گروه علوم باغبانی، اهواز، ایران