fa تأثیر افزودن بنتونیت به بسترهای مختلف کاشت بر رشد رویشی و عملکرد لوبیا سبز (Phaseulus vulgaris L.) پژوهشي Research به منظور ارزیابی تأثیر افزودن سوپر جاذب رطوبت (بنتونیت) به بسترهای مختلف کشت بدون خاک روی رشد و عملکرد لوبیا سبز، پژوهشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی شامل 9 تیمار و چهار تکرار در گلخانه‌های پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. در آزمایش اول 9 تیمار پوسته ‌شلتوک، تراشه ‌چوب، ماسه خالص و ترکیب هریک با 10 و 20 درصد حجمی بنتونیت استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین طول ساقه، تعداد گره و برگ، وزن تر اندام هوایی و تعداد غلاف میوه مربوط به تیمار پوسته‌ شلتوک 90%+ بنتونیت 10% بود. کمترین رشد رویشی مربوط به تیمارهای حاوی ماسه و بنتونیت بود. افزودن مقدار بتونیت از 10% به 20% موجب کاهش شاخص‌های رشد رویشی در اکثر تیمارها شد. با توجه به نتایج به‌ دست آمده از آزمایش اول، تیمار ماسه حذف و در آزمایش دوم تیمارهای پوسته ‌شلتوک، تراشه ‌چوب، پرلیت خالص و ترکیب هریک با 5 و 10 درصد حجمی بنتونیت استفاده شد. نتایج نشان داد که بیشترین ارتفاع بوته، تعداد گره و برگ، وزن خشک بوته، تعداد انشعاب و هم‌چنین بیشترین عملکرد مربوط به تیمار پرلیت خالص بود. افزودن 5 و 10 درصد بنتونیت به پوسته‌ شلتوک و تراشه‌ چوب موجب افزایش معنی‌دار رشد رویشی شد که این افزایش در مورد تیمارهای دارای 10% بنتونیت بیشتر از تیمارهای حاوی 5% بود. با توجه به نتایج به دست آمده در این پژوهش، افزودن 10% بنتونیت به بسترهای سبک پوسته ‌شلتوک و تراشه ‌چوب سبب افزایش رشد رویشی و عملکرد محصول و در همان حال کاهش هدرروی محلول غذایی می‌شود To study the effects of adding a superabsorbent (bentonite) to different substrates on the vegetative growth and yield of snap beans, two randomized complete block design experiments with 4 replications were conducted at Greenhouse of Isfahan University of Technology. In the first experiment, 9 treatments including rice hull, saw dust, sand and their combinations, with 10 and 20% superabsorbent (v/v) were used. The results showed that the highest stem length, number of nodes and leaves, shoot fresh weight and pod number were observed using rice hull (90%)+superabsorbent (10%). The lowest vegetative growth was related to treatments containing sand and superabsorbent. Increasing superabsorbent from 10 to 20% reduced vegetative growth parameters in most cases. Based on the results of the first experiment, sand treatment was deleted and in the second experiment rice hull, saw dust, perlite and their combinations with 5 and 10% superabsorbent were used. The results showed that the highest plant height, number of nodes and leaves, plant dry weight, branch number and yield were obtained in perlite (95%)+superabsorbent (5%) and pure perlite. Adding 5 and 10% superabsorbent to rice hull and saw dust caused a significant increase in the vegetative growth. This increase was higher for 10% superabsorbent compared to 5% superabsorbent. Finally, the results showed that adding 10% superabsorbent to rice hull and saw dust increased vegetative growth and yield, while it decreased the loss of nutrient solution. رشد رویشی و عملکرد، لوبیا سبز، بنتونیت، بستر کاشت، هیدروپونیک Vegetative growth, Yield, Snap beans, Bentonite, Substrate, Hydroponic. 31 41 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-126-2&slc_lang=fa&sid=1 P. Aghdak پروان عقدک p.aghdak@ag.iut.ac.ir Yes M. Mobli مصطفی مبلی No A. H. Khoshgoftarmanesh امیرحسین خوشگفتارمنش No F. Shakeri فاطمه شاکری No