fa تأثیر کمبود برخی فلزات و اینوکلوم‌های دو گونه قارچ میکوریز آربوسکولار بر ترشح ترکیبات کی‌لیت کننده از ریشه گیاه گوجه‌فرنگی پژوهشي Research قارچ‌های میکوریز آربوسکولار می‌توانند از طریق افزایش جذب عناصر غذایی بر رشد گیاهان میزبان تأثیر‌گذار باشند. برای بررسی تأثیر این قارچ‌ها بر جذب عناصر در گیاه میزبان اندازه‌گیری ترکیبات سیدروفوری و فیتوسیدروفوری در آبشویه‌ها روش مناسبی است. این آزمایش به بررسی اثر سه غلظت صفر، نصف و کامل از عناصر فلزی آهن، مس، روی و منگنز در محلول غذایی راریسون بر میزان ترشح ترکیبات کی‌لیت کننده از ریشه‌های گیاهان گوجه‌فرنگی تلقیح شده با دو گونه قارچ میکوریز (Glomus etunicatum و Glomus intraradices) و تیمار شاهد (بدون قارچ) در بستر کشت پرلیت می‌پردازد. نتایج نشان داد که در هیچیک از تیمارهای قارچی، هم‌زیستی میکوریزی مشاهده نشد ولی از نظر تولید ترکیبات کی‌لیت کننده بین تیمارهای مختلف قارچی تفاوت‌هایی مشاهده گردید. در تیمار قارچی گلوموس اینترارادیسز، سطوح فاقد عناصر ریزمغذی و نصف عناصر ریزمغذی نسبت به سطح کامل محلول غذایی باعث افزایش تولید ترکیبات کی‌لیت‌ کننده شدند. ولی در تیمار قارچی گلوموس اتونیکاتوم استفاده از سطوح مختلف محلول‌های غذایی، اختلاف معنی‌داری از نظر تولید ترکیبات کی‌لیت‌ کننده ایجاد نکرد. تیمار قارچی گلوموس اینترارادیسز نسبت به تیمار قارچی گلوموس اتونیکاتوم در سطح فاقد عناصر ریزمغذی، ترکیبات کی‌لیت‌کننده بیشتری تولید کرد. Arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) can affect their host plants growth through nutrient uptake enhancement. Determination of chelators (siderophores and phytosiderophores) in root leachates is of importance in order to account for the effects of AMF on nutrient uptake by plants. In this study, tomato plants were inoculated with either Glomus intraradices or Glomus etunicatum or left un-inoculated as non-mycorrhizal control, in pots containing sterile and acid washed perlite. Rorison’s nutrient solution harbouring three levels of Fe, Mn, Zn and Cu (full strength, half strength and without micronutrients) was applied to the pots during three month- growth period. Root leachates were collected and total chelator concentration was quantified by titration with DTPA. Plant roots showed lower mycorrhizal colonization in this condition. The amounts of chelators produced by roots were significantly different in AMF species. In plants inoculated with G. intraradices, the highest chelator production occurred in the absence of micronutrients and in its half strength as well, but the micronutrient levels had no significant effect on chelator production in plants inoculated with G. etunicatum. In the absence of micronutrients, chelator production was higher in G.intraradices inoculated plants compared to the G. etunicatum ones. گوجه‌فرنگی، قارچ‌های میکوریز آربوسکولار، عناصر فلزی، سیدروفور، فیتوسیدروفور، آبشویه Tomato, Arbuscular mycorrhizal fungi, Heavy metal elements, Siderophore, Phytosiderophore, Leachate. 63 70 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-230-2&slc_lang=fa&sid=1 E. Shirmohammadi ابراهیم شیرمحمدی Ibrahim_13000@yahoo.com Yes N. Aliasgharzad ناصر علی اصغر زاد No Sh. Oustan شاهین اوستان No N. Najafi نصرت اله نجفی No B. Shirmohammadi بابک شیرمحمدی No