fa اثر ریز جانداران محرک رشد گیاه بر افزایش کارایی مصرف آب یونجه در شرایط محدودیت آبی كاربردي Applicable <p dir="rtl"><a name="OLE_LINK28"></a><a name="OLE_LINK27"><span style="color: #000000"><strong>به‌منظور مطالعه اثر محرک رشد بر کارایی مصرف آب توسط گیاه یونجه، </strong></span></a><strong><span style="color: #000000">آزمایشی گلخانه‌ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار، در دانشکده کشاورزی دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1391 اجرا شد.</span><a name="OLE_LINK30"></a><a name="OLE_LINK29"><span style="color: #000000"> تیمارهای آزمایشی شامل تنش ­آبی در سه سطح </span></a><span style="color: #000000">(75، 55 و 35 درصد ظرفیت زراعی) </span><a name="OLE_LINK31"><span style="color: #000000">و تلقیح بذر در چهار سطح </span></a><span style="color: #000000">(عدم تلقیح، تلقیح با قارچ میکوریزا </span></strong><span style="color: #000000"><em><strong><span dir="ltr">G. mosseae</span></strong></em><strong>، تلقیح با باکتری ریزوبیوم<span dir="ltr"><em>S</em></span><span dir="ltr">. </span></strong><em><strong><span dir="ltr">meliloti </span></strong> </em></span><strong><span style="color: #000000">و </span><a name="OLE_LINK35"></a><a name="OLE_LINK34"><span style="color: #000000">تلقیح ترکیبی قارچ و باکتری</span></a><span style="color: #000000">) بودند. نتایج نشان داد که تنش </span></strong><span style="color: #000000"><strong><span dir="ltr">­</span></strong></span><strong><span style="color: #000000">آبی و تلقیح بذر اثر معنی­داری در سطح 1% بر مقادیر عناصر برگ داشتند. </span><a name="OLE_LINK37"></a><a name="OLE_LINK36"><span style="color: #000000">تنش ­آبی موجب کاهش جذب فسفر (23%)، پتاسیم (8%) و آهن (4%) و افزایش جذب سدیم (14%) در بذرهای تلقیح نشده گردید. </span></a><span style="color: #000000">تلقیح بذر موجب کاهش تأثیرات تنش گردید و تلقیح ترکیبی بیشترین تأثیر را نشان داد. </span><a name="OLE_LINK38"><span style="color: #000000">هدایت روزنه­ای و کارایی مصرف آب نیز تحت تأثیر تلقیح و تنش آبی در سطح 1% قرار گرفت</span></a><span style="color: #000000">ند. </span><a name="OLE_LINK40"></a><a name="OLE_LINK39"><span style="color: #000000">هدایت روزنه­ای طی تنش کاهش یافت و تلقیح بذر با قارچ</span></a></strong><br> <span style="color: #000000"><strong><span dir="ltr"><em>G. mosseae</em></span></strong><strong> بیشترین تأثیر را در افزایش هدایت روزنه</strong><strong><span dir="ltr">­</span></strong><strong>ای (47% در شدیدترین سطح تنش) نشان داد</strong></span><strong><span style="color: #000000">. </span><a name="OLE_LINK41"><span style="color: #000000">کارایی مصرف آب در اثر تنش آبی و نیز تلقیح افزایش یافت، به طوری که بیشترین کارایی مصرف آب (166/0 میلی­گرم در کیلوگرم) در تیمار 35% تنش از تلقیح ترکیبی</span></a><span style="color: #000000"> به­دست آمد. </span><a name="OLE_LINK43"></a><a name="OLE_LINK42"><span style="color: #000000">نتایج معادلات رگرسیونی نشان داد که طی تلقیح، سهم فسفر و پتاسیم در تنظیم هدایت روزنه­ای افزایش و سهم سدیم کاهش یافت</span></a><span style="color: #000000">. </span><a name="OLE_LINK44"><span style="color: #000000">این در حالی است که در اثر اعمال تنش، سهم پتاسیم و سدیم در تنظیم هدایت روزنه­ای افزایش و سهم فسفر کاهش </span></a><span style="color: #000000">پیدا کرد. </span><a name="OLE_LINK45"><span style="color: #000000">همچنین، تنش موجب افزایش نقش هدایت روزنه­ای در افزایش کارایی مصرف آب گردید. </span></a><a name="OLE_LINK47"></a><a name="OLE_LINK46"><span style="color: #000000">این در حالی است که در اثر تلقیح، سهم هدایت روزنه‌ای در افزایش کارایی مصرف آب کاهش پیدا کرد</span></a><span style="color: #000000">.</span></strong></p> <p dir="ltr" style="text-align: justify">In order to study the effect of bacterial growth on water use efficiency of alfalfa, a greenhouse experiment, as factorial based on completely randomized blocks design with three replications, was conducted at Faculty of Agriculture, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran, in 2012. Treatments consisted of 3 levels of water stress (75, 55 and 35% of field capacity) and seed inoculation at 4 levels (no inoculation (control), <a name="OLE_LINK33"></a><a name="OLE_LINK32">inoculation with mycorhhiza G. mosseae, inoculation with </a>rhyzobium S. meliloti, and inoculation with combination of mycorhhiza and rhyzobium). Results showed that water stress and seed inoculation have significant effect (P&le0.01) on leaf nutrients content. Water stress reduced absorption of phosphorus (23%), potassium (8%), iron (4%) and increased sodium absorption (14%) in non-inoculated seeds. Inoculation of seeds reduced stress effects and combined inoculation had the highest effect. Stomatal conductance and water use efficiency were affected (P&le0.01) by inoculation and water stress. Stomatal conductance was decreased during the stress period and seed inoculation with mycorhhiza <em>G. mosseae</em> was most effective on increasing stomatal conductance (47% at the highest level of stress). Water use efficiency increased as a result of water stress and inoculation. The highest value of water use efficiency (0.166 mg/kg) was obtained in the combined inoculation with 35% field capacity treatment. Results of regression equations showed that during the inoculation, contribution of phosphorus and potassium in regulation of stomatal conductance was increased and contribution of sodium was decreased.  However, during the stress period, the share of potassium and sodium was increased in stomatal conductance and the share of phosphorus was reduced. Also, stress increased the role of stomatal conductance in water use efficiency. However, inoculation reduced the role of stomatal conductance in water use efficiency.</p> تنش رطوبتی, تلقیح ترکیبی, هدایت روزنه‌ای Water stress, Combined inoculation, Stomatal conductance. 109 122 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-91&slc_lang=fa&sid=1 M. Zafari مهناز ظفری No Dept. of Agron., Faculty of Agric., Univ. of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل A. Ebadi علی عبادی No Dept. of Agron., Faculty of Agric., Univ. of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل Gh. Parmoon قاسم پرمون ghasem.parmoon@gmail.com Yes Dept. of Agron., Faculty of Agric., Univ. of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل S. Jahanbakhsh سدابه جهانبخش No Dept. of Agron., Faculty of Agric., Univ. of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل