fa تأثیر بهبود کارایی انرژی بر کاهش انتشار دی‌اکسید کربن در گلخانه‌های تولید خیار پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">بهینه</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size: small;"><span style="font-family: times new roman;">&shy;</span></span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">سازی و </span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">مدیریت انرژی در کشاورزی از عوامل مهم دستیابی به توسعه پایدار است. هدف این پژوهش، ارزیابی کارایی انرژی در سطح گلخانه&shy;های تولید خیار در منطقه&shy;ی مرکزی استان اصفهان و تأثیر بهبود آن بر</span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;"> کاهش </span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">انتشار دی&shy;اکسید کربن می&shy;باشد. داده&shy;های مورد نیاز از طریق پرسش&shy;نامه و مصاحبه حضوری با 81 گلخانه&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">دار، </span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">با شناسایی گلخانه&shy;دارا</span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">ن</span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;"> همگن، از طریق خوشه&shy;بندی دومرحله&shy;ای و استفاده از نمونه&shy;گیری انتساب متناسب طبقه&shy;ای جمع&rlm;آوری شد و با استفاده از روش تحلیل پوششی داده&shy;ها، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که میانگین انرژی ورودی و خروجی گلخانه&shy;ها به ترتیب 5/3232</span></span></strong> <strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">و 1/166 گیگاژول در هکتار است.</span></span></strong> <strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">همچنین</span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">،</span></span></strong> <strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">نهاده&shy;های سوخت و الکتریسیته به ترتیب با 8/74 و 2/16 درصد </span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">بیشترین سهم مصرف انرژی </span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">را</span></span></strong> <strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">به</span></span></strong> <strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">خود</span></span></strong> <strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">اختصاص</span></span></strong> <strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">می&shy;دهند.</span></span></strong> <strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">از طرفی، </span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">میزان انتشار </span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">دی‌اکسید ‌کربن </span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">2/74941 </span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">کیلوگرم در هکتار </span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;">برآورد گردید که</span></span></strong><strong><span style="font-size: 11pt;"><span style="font-family: lotus;"> بر اساس الگوی مصرف انرژی در واحدهای کارای مشابه، 45% امکان کاهش این میزان انتشار وجود دارد. همچنین، نهاده&shy;های سوخت و الکتریسیته بیشترین پتانسیل صرفه&shy;جویی انرژی را دارا می&shy;باشند. بنابراین، مدیریت صحیح و سیاست&shy;گذاری مناسب در جهت تشویق کشاورزان به الگوپذیری از گلخانه&shy;های کارا می&shy;تواند منجر به کاهش چشمگیر مصرف انرژی و آلودگی&shy;های زیست&shy;محیطی &shy;شود.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Optimization and management of energy in agriculture is one of the main factors to achieve sustainable development. The aim of this research was to evaluate the impact of improving energy use efficiency on CO₂ emission reduction in the cucumber-production greenhouses in the central region of Isfahan province. Data were collected on a sample of 81 farmers using two-step clustering and <em>proportionate stratification sampling</em> through face-to-face interview, based on a structured questionnaire, and were analyzed by using data envelopment analysis (DEA) approach. Results showed that average input and output energy consumption was 3232.5 and 166.1 GJ/ha, respectively. Fuel and electricity contained the highest energy shares among input energy sources (74.8 and 16.6 %, respectively). Total CO₂ emission was found to be 74941.2 kg /ha, which can be decreased by 45% by following the energy consumption pattern in the efficient greenhouses. In addition, the greatest potential for energy saving is in fuel and electricity consumption patterns. Therefore, adopting sound management and appropriate policies to encourage the farmers in following the efficient greenhouses could lead to a significant reduction in energy consumption and environmental pollution.</div> <div style="text-align: justify;"></div> کارایی انرژی, گلخانه, تحلیل پوششی دادهها, انتشار دیاکسید کربن Energy efficiency, Greenhouse, Data envelopment analysis, CO2 emission. 13 25 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-659-2&slc_lang=fa&sid=1 Marziye Shakerian مرضیه شاکریان @ag.iut.ac.irm.shakerian No Dept. of Rural Dev., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان Ali Yousefi علی یوسفی ayousefi@cc.iut.ac.ir Yes Dept. of Rural Dev., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان Amir mozafar Amini امیر مظفر امینی aamini@cc.iut.ac.ir No Dept. of Rural Dev., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان