fa اثر اوره و نیکل بر رشد، خصوصیات فیزیولوژیک و غلظت نیتروژن کل کاهو در آبکشت پژوهشي Research <p style="text-align: justify"><strong>کودهای نیتراته عمده&shy;ترین منابع نیتروژنه محلول&shy;های غذایی هستند. جایگزینی کودهای نیتراته با اوره راه&shy;حلی جهت کاهش این وابستگی است. همچنین، نیکل برای فعالیت آنزیم اوره&shy;آز گیاهان تغذیه شده با اوره ضروری می&shy;باشد. بنابراین، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج سطح اوره (صفر، 25، 50، 75 و 100 میلی&shy;گرم در لیتر) و دو سطح نیکل (صفر و 2 میلی&shy;گرم در لیتر) در چهار تکرار در شرایط آبکشت روی کاهوی رقم سیاهو (</strong><strong><span dir="ltr"><em>Lactuca</em></span></strong><strong><span dir="ltr"> <em>sativa</em> cv. Siyahoo</span></strong><strong>) اجرا شد. نتایج آزمایش نشان داد که بیشترین وزن تر و خشک برگ و ساقه در غلظت 50 میلی&shy;گرم در لیتر اوره مشاهده شد. سطح برگ در غلظت&shy;های بیش از 25 میلی&shy;گرم در لیتر اوره کاهش یافت. بیشترین شاخص کلروفیل و حداکثر عملکرد فتوشیمیایی کوانتومی فتوسیستم 2 (</strong><strong><span dir="ltr">F_v/F_m</span></strong><strong>) به&shy;ترتیب در تیمارهای 100 و 75 میلی&shy;گرم در لیتر اوره حاصل شد. غلظت نیتروژن کل برگ با افزایش غلظت اوره به&shy;طور معنی&shy;داری افزایش یافت و بیشترین غلظت نیتروژن کل در تیمار 100 میلی&shy;گرم در لیتر اوره به&rlm;دست آمد. کاربرد نیکل، عملکرد و خصوصیات فیزیولوژیک کاهو را کاهش داد؛ در حالی که اثر معنی‌داری بر غلظت نیتروژن کل نداشت.</strong></p> <p style="text-align: justify">Nitrate fertilizers are common source of nitrogen (N) in nutrient solutions. Substitution of urea with nitrate could reduce this dependence. Also, nickel (Ni) is essential for activation of urease in plants fed with urea. For this aim, a factorial experiment was conducted in a completely randomized design with four replicates. Urea in five levels (0, 25, 50, 75 and 100 mg/L) and Ni in two levels (0 and 2 mg/L) were used for lettuce <em>(Lactuca sativa </em>cv. Siyahoo<em>) </em>in hydroponics. The results showed that the highest fresh and dry weight of leaves and stem were obtained in 50 mg/L urea treatment. Leaf area was reduced in treatments having more than 25 mg/L urea concentration. The highest chlorophyll index and maximal quantum yield of PS II photochemistry efficiency (F_v/F_m) were obtained in 100 and 75 mg/L urea, respectively. Total nitrogen concentration of leaves was increased significantly with increasing urea concentration; plants treated with 100 mg/L urea had the highest total nitrogen concentration. Nickel application reduced yield and physiological traits of lettuce; while it had no significant effect on total nitrogen concentration.</p> کود نیتراته, کمبود نیکل, گیاهان عالی, فتوسنتز Nitrate fertilizer, Ni deficiency, Higher plants, Photosynthesis. 63 73 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-102&slc_lang=fa&sid=1 H. Nazari Mamaqani حسین نظری ممقانی Hoseinnazari6790@gmail.com Yes Dept. of Hort. Sci., College of Agric., Univ. of Tabriz, Tabriz, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز S.J. Tabatabaei سیدجلال طباطبائی No Dept. of Hort. Sci., College of Agric., Univ. of Tabriz, Tabriz, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز S. Bolandnazar صاحبعلی بلند نظر No Dept. of Hort. Sci., College of Agric., Univ. of Tabriz, Tabriz, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز