fa اثر کودهای بیولوژیک و سوپرفسفات تریپل به صورت گرانوله و مایع بر رشد و نمو دو رقم شب‌بو (Matthiola incana L.) پژوهشي Research <p style="text-align: justify"><strong>به منظور بررسی تأثیر مقادیر و منابع مختلف کودهای فسفره بر خصوصیات کمی و کیفی دو رقم گل شب</strong><strong><span dir="ltr">&lrm;</span></strong><strong>بو، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با هشت تیمار و چهار تکرار به صورت گلدانی و تحت شرایط گلخانه&shy;ای اجرا شد. در این تحقیق، تیمارها شامل کود</strong> <strong>سوپرفسفات تریپل به دو صورت گرانوله و مایع هر کدام در سه سطح (50، 100 و 200 میلی</strong><strong><span dir="ltr">&lrm;</span></strong><strong>گرم بر کیلوگرم خاک) و کود زیستی بارور2 همراه با شاهد (بدون کاربرد کود) بودند. نتایج این آزمایش نشان داد که به ترتیب مصرف مقادیر 200 میلیگرم فسفر بر کیلوگرم خاک از کود فسفاته به&rlm;صورت مایع، گرانوله و کود زیستی فسفاته باعث افزایش معنی</strong><strong><span dir="ltr">&lrm;</span></strong><strong>دار صفات مورد اندازه</strong><strong><span dir="ltr">&lrm;</span></strong><strong>گیری (صفات مورفولوژیک و فیزیولوژیک) نسبت به شاهد شد. بیشترین میزان کلروفیل </strong><strong><span dir="ltr">a</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="ltr">b</span></strong><strong> در هر دو رقم گل شب&shy;بو به ترتیب در تیمارهای سطح سوم کود مایع و سطح سوم کود گرانوله مشاهده شد. بیشترین درصد فسفر در گیاه در تیمارهای سطح سوم کود مایع، گرانوله و همچنین کود زیستی مشاهده شد. در هر دو رقم، بیشترین میزان وزن تر و خشک شاخسار، ارتفاع ساقه گل&shy;دهنده، طول گل&shy;آذین و تعداد گلچه در گل&rlm;آذین در سطح سوم کود مایع و گرانوله و سپس برای کود زیستی به&rlm;دست آمد. از نظر وزن تر و خشک ریشه، بیشترین مقدار در تیمار کود زیستی و سپس در تیمار سطح سوم کود مایع مشاهده شد که تفاوت معنی&rlm;داری با دیگر تیمارها نشان دادند (</strong><strong><span dir="ltr">P&le;0.01</span></strong><strong>). در این تحقیق، بیشترین میزان صفات اندازه&rlm;گیری شده در تیمارهای غلظت زیاد کود فسفره، مخصوصاً به صورت مایع نسبت به گرانوله، به&rlm;دست آمد. به هر حال، با توجه به اینکه تیمار فسفات بیولوژیک بارور2 نیز در مقایسه با شاهد منجر به بهبود رشد و بیشترین وزن تر و خشک ریشه گردید، به عنوان تیمار مناسب برای کشت شب&rlm;بو توصیه می</strong><strong><span dir="ltr">&shy;</span></strong><strong>شود.</strong></p> <p style="text-align: justify">This pot experiment was conducted under greenhouse conditions to evaluate the effects of different levels and forms of phosphorus fertilizers on quantitative and qualitative traits of two cultivars of <em>Mathiola incana</em>, based on a completely randomized design with eight treatments and four replications. Treatments were application of granular and liquid forms of triple superphosphate, both at three levels (50, 100 and 200 mg/kg soil), a biofertilizer (100g/2000ml Barvar-2) and control (without any fertilizer application). Results showed that application of 200 mg/kg soil of liquid phosphorus (PL3 treatment), granular form (PG3 treatment), and biofertilizer (PB treatment) significantly increased all plant growth characteristics (morphologic and physiologic), compared to control plants. The highest chlorophyll a and b contents in both cultivars were obtained in 200 mg/kg of liquid fertilizer treatment (PL3) and 200 mg/kg of granular form (PG3). The highest leaf phosphorus concentration was measured in PL3, PG3 and PB treatments. In both cultivars, the highest shoot fresh and dry weights, length of flowering stem, inflorescence length and number of flowering buds in inflorescence were obtained in PL3, PG3 and PB treatments. The highest root fresh and dry weights were obtained in PB and then PL3 treatments, showing significant difference with other treatments (P&le;0.01)<em>. </em>In this study, the highest values of measured traits were observed in higher concentrations of liquid phosphorous treatments, compared to granular form. However, the Barvar2 biophosphate treatment (PB) has also led to significant growth improvement and highest fresh and dry weight of root, and therefore is recommended for production of<em> Mathiola incana</em>.</p> کود زیستی, کود مایع فسفاته, کود گرانوله فسفاته Biofertilizer, Liquid phosphate fertilizer, Granular phosphate fertilizer. 129 139 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-107&slc_lang=fa&sid=1 T. Ghamari Habashi طاهره قمری حبشی No Dept. of Hort. Sci., Aburaihan Campus, Univ. of Tehran, Pakdasht, Iran. گروه علوم باغبانی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران M. K. Souri محمد کاظم سوری mk.souri@modares.ac.ir Yes Dept. of Hort. Sci., College of Agric., Univ. of Tarbiat Modares, Tehran, Iran. گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران B. Azadeghan بهزاد آزادگان No Dept. of Irrig. and Drain. Eng., Aburaihan Campus, Univ. of Tehran, Pakdasht, Iran. گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران M. Arab مصطفی عرب No Dept. of Hort. Sci., Aburaihan Campus, Univ. of Tehran, Pakdasht, Iran. گروه علوم باغبانی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران