fa اثر عصاره ورمی‌کمپوست و ورمی‌کمپوست جامد بر ظهور و پارامترهای رشد گیاه اسفرزه(Plantago psyllium) پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><strong>در این پژوهش، ابتدا آزمایشی جهت بررسی تأثیر غلظت‌های مختلف عصاره ورمی‌کمپوست (20، 40، 60، 80 و 100 درصد) روی شاخص‌های جوانه‌زنی بذر و رشد دانه‌رست اسفرزه در ظروف پتری انجام شد. در آزمایش دوم، اثر ورمی‌کمپوست جامد در چهار سطح (صفر، 25، 50 و 75 درصد حجمی) روی شاخص‌های ظهور و رشد گیاهچه در یک آزمایش گلدانی در گلخانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آزمایش اول نشان داد که  20 و 40 درصد عصاره ورمی‌کمپوست سبب افزایش ظرفیت جوانه‌زنی، شاخص جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه و بنیه طولی اسفرزه شد و میانگین زمان ظهور و زمان رسیدن به 50% جوانه‌زنی را کاهش داد. در آزمایش دوم، تیمار با 25% ورمی‌کمپوست جامدباعث افزایش شاخص‌های ظهور گیاهچه (انرژی، نرخ، شاخص و ضریب ظهور) و بنیه وزنی‌تر گردید و میانگین زمان ظهور را کاهش داد. از طرفی، 25 و 50 درصد ورمی‌کمپوست جامد باعث افزایش معنی‌دار کلروفیل </strong><strong><span dir="ltr">a</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="ltr">b</span></strong><strong>، کل و کاروتنوئید گیاهچه‌های سه‌ماهه و شاخص‌های رشد گیاهچه‌های سه‌ماهه نسبت به شاهد شد. غلظت‌های زیاد ورمی‌کمپوست جامد و یا عصاره آن موجب کاهش این پارامترها گردید. از نتایج حاصل از این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که اثر ورمی‌کمپوست بر جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه اسفرزه وابسته به غلظت آن می‌باشد.</strong></p> <p>The first experiment was performed to evaluate the effect of vermicompost extract (20, 40, 60, 80, 100%) on seed germination and seedling growth of Plantago psyllium. In second experiment, the effect of solid vermicompost with 4 levels (0, 25, 50, 75) on the emergence and subsequent growth of plantlets was investigated. The 20 and 40% increased germination capacity, germination index, and length of root, shoot, vigor index and decreased mean germination time and T50. In second experiment 25% increased emergence energy, emergence rate, emergence index and emergence cofficiennt&nbsp; and decreased mean emergence time. 25% and 50% treatments increased the diameter, length, dry and fresh weight of root and aerial parts and length and width of leaves, and a, b, total chlorophyll and carotenoid in 3 old months&#39;s plant. But high concentrations were decreased these parameters. Thus, the effect of vermicompost on seed germination and subsequent growth of plantlets is dependent on concentration.</p> شاخص جوانه‌زنی, شاخص‌های ظهور, کاروتنوئید Plantago psyllium, Growth, Emergence, Chlorophyll, Vermicompost. 1 13 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-112&slc_lang=fa&sid=1 F. Mardani فاطمه مردانی fmardany14@yahoo.com Yes Dept. of Biology, Shahrekord University, Isfahan, Iran. گروه زیست شناسی، دانشگاه شهرکرد R. Amooaghaie ریحانه عموآقایی No Dept. of Biology, Shahrekord University, Isfahan, Iran. گروه زیست شناسی، دانشگاه شهرکرد