fa مقایسه اثر قارچ میکوریزا و کود فسفات زیستی با کود دامی بر خصوصیات رشد و وزن خشک گیاه دارویی گشنیز (Coriandrum sativum L.) كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به منظور مقایسه تأثیر قارچ میکوریزا و کود فسفات زیستی با کود دامی بر خصوصیات رشد و وزن خشک گیاه دارویی گشنیز، آزمایشی گلدانی در دانشکده علوم کشاورزی گیلان به صورت</strong> <strong>فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً</strong> <strong>تصادفی در سه تکرار در سال 1391 اجرا شد. فاکتورهای مورد آزمایش شامل قارچ میکوریزا </strong><strong><em><span dir="LTR">Glomus</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> <em>mosseae</em></span></strong> <strong>(تلقیح و عدم تلقیح)، کود فسفات زیستی در سه سطح (صفر، 35 و 70 کیلوگرم در هکتار) و کود دامی (گاوی) در سه سطح (صفر، 10 و 20 تن در هکتار) بود. نتایج نشان داد که تلقیح میکوریزایی و کود فسفات زیستی تأثیر معنی‌داری بر تمامی صفات مورد ارزیابی داشت. بیشترین وزن خشک بوته، قطر ساقه، تعداد شاخه‌های فرعی، ارتفاع بوته، طول ریشه، وزن خشک ریشه، کلروفیل و کاروتنوئید کل برگ در اثر تلقیح میکوریزا</strong> <strong>حاصل شد که به ترتیب 24، 200، 23، 50، 13، 33، 36 و 58 درصد بیشتر از کاربرد 20 تن در هکتار کود دامی بود.</strong> <strong>ولی بیشترین تعداد چتر در بوته در اثر کاربرد 70 کیلوگرم در هکتار کود فسفات زیستی حاصل شد که 4% بیشتر از کاربرد 20 تن در هکتار کود دامی بود. طبق نتایج، کودهای زیستی، شامل تلقیح میکوریزا و کود فسفات زیستی، شرایط بهتری را نسبت به کود دامی در افزایش عملکرد گیاه دارویی گشنیز جهت دستیابی به کشاورزی پایدار در شرایط گلخانه‌ای فراهم آوردند.</strong></p> <p style="text-align: justify;">In order to compare the effect of mycorrhizal fungi, phosphate biofertilizer and manure application on growth parameters and dry weight of coriander medicinal plant, a factorial pot-experiment, based on randomized complete design with three replications, was carried out in 2012, in Faculty of Agricultural Sciences, University of Guilan, Iran. The factors were mycorrhizal inoculation <em>Glomus mosseae</em> (inoculated and non- inoculated), phosphate biofertilizer (0, 35 and 70 kg/ha) and cattle manure (0, 10 and 20 ton/ha). Results indicated that mycorrhizal inoculation and phosphate biofertilizer had significant effect on all evaluated traits. Maximum dry weight of plants, stem diameter, &nbsp;number of branches per plant, plant height, length of roots, dry weight of roots, and total chlorophyll and carotenoid content of leaves were found to be 24, 200, 23, 50, 13, 33, 36 and 58 percent, respectively, higher than the application of 20 ton/ha of manure. But, the highest number of umbrellas per plant was obtained by applying 70 kg/ha biofertilizer, which was 4% more than the application of 20 ton/ha manure. Based on the results, biofertilizers (mycorrhizal inoculation and phosphate biofertilizer) provide more favorable conditions, compared to the manure, in increasing the yield of coriander plant, for sustainable agriculture under greenhouse culture.</p> کشاورزی پایدار, قارچ میکوریزا, کود فسفات زیستی, کود دامی, گشنیز Sustainable agriculture, Mycorrhizal fungi, Phosphate biofertilizer, Manure, Coriander. 23 33 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1586-4&slc_lang=fa&sid=1 A. Bastami اسما بستامی No Dept. of Agron. and Plant Breed., Faculty of Agric. Sci., Univ. of Guilan, Rasht, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت M. Majidian مجید مجیدیان ma_majidian@guilan.ac.ir Yes Dept. of Agron. and Plant Breed., Faculty of Agric. Sci., Univ. of Guilan, Rasht, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت