fa اثر کاربرد کود ورمی‌کمپوست به صورت جامد و عصاره آبی بر ویژگی‌های رشدی گیاه گوجه‌فرنگی و سفید‌بالک گلخانه (Trialeurodes vaporariorum) كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>با توجه به افزایش استفاده از کود‌های ورمی‌کمپوست در کشت‌های گلخانه‌ای، اثر کاربرد کود ورمی‌کمپوست در کشت گیاه گوجه‌فرنگی بر ویژگی‌های این گیاه و یکی از آفات مهم آن، سفیدبالک</strong> <strong>‌گلخانه </strong><strong><em><span dir="LTR">Trialeurodes vaporariorum</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> (Hem:Aleyrodidae)</span></strong><strong>، بررسی شد. در تمام آزمایش&shy;ها، پنج تیمار شامل گیاهان شاهد و تیمار شده با کود جامد به میزان 30 و 60 درصد بستر کشت و عصاره آبی ورمی‌کمپوست 20 و 40 درصد استفاده گردید و اثر ورمی‌کمپوست بر سفیدبالک گلخانه در دو حالت دارای حق انتخاب (آزاد در انتخاب میزبان) و بدون حق انتخاب (محدود به گیاه خاص) بررسی شد. نتایج، نشان&shy;دهنده افزایش معنی‌دار وزن خشک اندام هوایی و ریشه گوجه‌فرنگی در اثر کاربرد کود ورمی‌کمپوست بود، به طوری که بیشترین افزایش (به ترتیب 18 و 12 برابر) در تیمار کود جامد 60% مشاهده شد. بیشترین میزان نیتروژن (</strong><strong><span dir="LTR">mg/kg</span></strong><strong> 43/0)، پتاسیم</strong> <strong>(</strong><strong><span dir="LTR">mg/kg</span></strong><strong> 56/14) و فنول (</strong><strong><span dir="LTR">ppm</span></strong><strong> 46/1130) در گیاهان تیمار کود جامد 60% ثبت گردید. همچنین، درصد آلودگی برگ‌ها به تخم سفید‌بالک با کاربرد کود ورمی‌کمپوست کاهش یافته، به گونه‌ای که کمترین میزان به ترتیب در تیمار کود جامد 60% (67/6 درصد)، کود جامد 30% (97/8 درصد) و عصاره آبی 40% (53/10 درصد) به&rlm;دست آمد. میزان مرگ و میر در پوره سن دوم، که مرحله ثابت شدن حشره روی گیاه و شروع مکیدن شیره گیاهی است، با کاربرد کود، افزایش 10 درصدی نشان داد.&nbsp;</strong></p> <p style="text-align: justify;">Considering the increase of using vermicompost fertilizers in greenhouse cultivation, effect of vermicompost application on growth characteristics of tomato and one of its major pests [greenhouse whitefly, <em>Trialeurodes</em> <em>vaporariorum</em> (Hem:Aleyrodidae)] was investigated. The experiment consisted of five treatments: control (without vermicompost), 30% and 60% solid vermicompost fertilizer, and 40% and 20% aqueous extracts of vermicompost. Effect of vermicompost on greenhouse whitefly was tested for two different cases of with-choice and no-choice. Results showed that significant increase in shoot dry weight and root dry weight of tomato in vermicompost treatments. The highest increase (18 and 12 fold, respectively) was observed in plants treated with 60% solid vermicompost. The highest amount of nitrogen (0.43 mg/kg), potassium (14.56 mg/kg) and phenol (1130.46 ppm) was recorded in60% solid vermicompost treatment. Also, application of vermicompost reduced the percentage of infested leaves to whitefly, such that the lowest amounts were 6.67% and 8.97% in 60% and 30% solid vermicompost treatments, respectively, and 10.53% in 40% aqueous extract of vermicompost. The mortality of the second instar nymph of greenhouse whitefly-the stage that insects become fixed to the leaves by their sucking mouthparts- was increased (about 10%) by application of&nbsp; vermicompost.</p> گوجه‌فرنگی, آفت مکنده, آزمایش دارای حق انتخاب, آزمایش بدون حق انتخاب, کشت گلخانه‌ای Tomato, Sucking pest, Choice test, No-choice test, Greenhouse culture 35 46 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1586-5&slc_lang=fa&sid=1 A. Peimani Foroushani عباس پ یمانی فروشانی No Dept. of Plant Prot., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان N. Poorjavad نفیسه پورجواد npoorjavad@cc.iut.ac.ir Yes Dept. of Plant Prot., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Haghigh مریم حقیقی No Dept. of Hort. Sci., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان J. Khajehali جهانگیر خواجه‌علی No Dept. of Plant Prot., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان