fa تأثیر پلیمرهای سوپرجاذب بر خصوصیات مورفولوژیک گیاه رزماری (Rosmarinus officinalis) در شرایط تنش خشکی كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به منظور بررسی تأثیر پلیمرهای سوپرجاذب و تنش خشکی بر برخی خصوصیات مورفولوژیک گیاه رزماری، پژوهشی گلدانی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کامل تصادفی با چهار سطح تنش خشکی (آبیاری در حد 100، 75، 50 و 25 درصد ظرفیت زراعی) و دو سطح سوپرجاذب (بدون سوپرجاذب و یک گرم در سوپر جاذب کیلوگرم خاک) در چهار تکرار، در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه انجام گرفت. صفات مورد ارزیابی شامل ارتفاع بوته، تعداد شاخه فرعی، وزن تر و خشک اندام هوایی، ریشه و کل گیاه و همچنین وزن خشک برگ و ساقه بود. نتایج حاصل از این تحقیق نشان داد که اثر متقابل این دو عامل بر تمام صفات مورد بررسی بجز ارتفاع بوته، وزن خشک برگ و نسبت وزن خشک برگ به ساقه معنی‌دار بود. بیشترین تعداد شاخه فرعی (55/9 شاخه در بوته)، وزن تر ریشه (7/17 گرم</strong> <strong>در بوته)، وزن خشک ریشه (10 گرم در بوته) و وزن خشک کل گیاه (75/33 گرم) در تیمار 100% ظرفیت زراعی و همراه با کاربرد سوپرجاذب مشاهده شد. همچنین، بیشترین وزن خشک برگ (3/12 گرم در بوته) و ساقه (3/13 گرم در بوته)، وزن تر اندام هوایی (3/58 گرم در بوته) و وزن خشک اندام هوایی (8/23 گرم در بوته) و وزن تر کل (7/71 گرم در بوته) در تیمار 100% ظرفیت زراعی و بدون کاربرد سوپرجاذب حاصل شد. بر اساس نتایج این تحقیق، آبیاری گیاه رزماری در حد ظرفیت زراعی باعث بهبود اکثر صفات مورفولوژیک آن شد.&nbsp;</strong></p> <p style="text-align: justify;">In order to study the effects of superabsorbent polymers and drought stress on some morphological characteristics of <em>Rosmarinus officinalis</em>, a pot experiment was conducted as factorial, based on completely randomized design with four replications, in which factors included four levels of drought stress (irrigation up to 100, 75, 50 and 25 percent of field capacity (FC) level, respectively) and two levels of superabsorbent (without superabsorbent, and with one g superabsorbent per kg) in the Research Greenhouse of Islamic Azad University, Saveh Branch. The investigated traits were plant height, number of primary branches, fresh and dry weights of aerial parts, roots and whole plant, and also dry weight of leaves and stem. Results of this study showed that interaction effect of these two factors was significant on all of the examined characteristics, except plant height, dry weight of leaves and ratio of leaf to stem dry weight. The highest number of primary branches (9.55 branches/plant), fresh root weight (17.7 g/plant), dry root weight (10 g/plant) and total dry weight of the plant (33.75 g) was observed in 100% FC treatment with superabsorbent application. Also, the highest dry weight of leaves (12.3 g/plant), dry weight of stem (13.3 g/plant), fresh weight of shoots (58.3 g/plant), dry weight of shoots (23.8 g/plant) and whole-plant fresh weight (71.7 g/plant) were obtained in 100% FC treatment and without superabsorbent. Based on the results of this study, irrigation of rosemary at the field capacity level improves most of its morphological characteristics.</p> گیاهان دارویی, تنش خشکی, سوپرجاذب, خصوصیات مورفولوژیک Medicinal plants, Drought stress, Superabsorbent, Morphologic traits 99 111 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1586-10&slc_lang=fa&sid=1 A. Ziaei علی ضیایی No Islamic Azad Univ., Saveh Branch, Iran. 1. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ساوه M. Moghaddam محمد مقدم Yes Dept. of Hort. Sci., College of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran 2. گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد B. Kashefi بهاره کاشفی No Dept. of Agric., Islamic Azad Univ., Damghan Branch, Iran 3. گروه کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دامغان