fa برهمکنش کادمیم و سطوح مختلف نیتروژن آلی و معدنی بر برخی خصوصیات فیزیولوژیک و مورفولوژیک گیاه دارویی خرفه (Portulaca oleracea) كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به منظور بررسی برهمکنش کادمیم با سطوح مختلف نیتروژن آلی و معدنی بر خصوصیات مورفولوژیک و فیزیولوژیک گیاه دارویی خرفه، آزمایشی در گلخانه پژوهشی دانشگاه شهرکرد در سال 1391 اجرا شد. تیمارهای نیتروژن شامل چهار سطح کاربرد جداگانه (60 و 120 میلی</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>گرم نیتروژن در کیلوگرم خاک از منابع کود گاوی و کود اوره)، سه سطح کود تلفیقی (90 میلی&lrm;گرم نیتروژن در کیلوگرم به نسبت 2:1، 1:1 و 1:2 از منابع کود اوره و کود گاوی) و شاهد (عدم مصرف کود) به عنوان فاکتور اول و دو سطح کادمیم (۱۰ میلی&lrm;گرم کادمیم بر کیلوگرم خاک و عدم کاربرد کادمیم) به عنوان فاکتور دوم مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج نشان داد که کادمیم باعث کاهش معنی&lrm;دار کلروفیل</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>ها و کاروتنوئیدهای برگ، ارتفاع بوته، تعداد برگ، وزن خشک ساقه، وزن خشک برگ و وزن خشک اندام هوایی گیاه شد. ولی افزایش مصرف نیتروژن، در شرایط کاربرد و عدم کاربرد کادمیم، موجب افزایش معنی&lrm;دار صفات یاد شده گردید. بیشترین عملکرد خرفه در تیمار 120 میلی‌گرم نیتروژن از منبع کود گاوی حاصل شد. از طرفی، عملکرد خرفه در تیمار 120 میلی</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>گرم نیتروژن از منبع اوره با تیمار تلفیقی 1:1 از منابع کود گاوی و شیمیایی اختلاف معنی</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>داری نداشت. به&lrm; طور کلی، می&lrm;توان اظهار نمود که با تأمین نیتروژن از منبع کود دامی نه</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong> تنها پتانسیل عملکرد خرفه افزایش می</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>یابد، بلکه اثر تنش کادمیم بر رشد این گیاه نیز تعدیل می</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>گردد.&nbsp;</strong></p> <p>In order to investigate the interaction of cadmium (Cd) and different levels of organic and inorganic nitrogen (N) on some physiological and morphological traits of purslane <strong>(</strong><em>Portulaca oleraceae</em>) medicinal plant, an experiment was conducted in Research Greenhouse of Shahrekord University, in 2012. Nitrogen treatments were consisted of four separate application levels <strong>(</strong>60 and 120 mg N/kg soil in the form of urea and cattle manure), three levels of combined-fertilizer application (90 mg N/kg as ratios of 2:1, 1:1 and 1:2 from urea and cattle manure, respectively), and control <strong>(</strong>no fertilizer and manure) as the first factor and two levels of Cd <strong>(</strong>10 mg Cd per kg soil and no Cd application) as the second factor. Results showed that Cd significantly decreased leaf chlorophyll, leaf carotenoids, plant height, number of leaves, leaf dry weight, stem dry weight and shoot dry weight. However, increasing N application significantly increased the aforementioned traits under Cd and without Cd application. The greatest purslane yield was obtained in 120 mg N/ kg as cattle manure. On the other hand, there was no significant difference between 120 mg N/kg as urea and combined treatment (1:1) as cattle manure and chemical fertilizer. In general, it can be concluded that application of animal manure not only would increase potential yield of purslane, but also mitigates the Cd stress effect on growth of purslane crop.</p> گیاهان دارویی, تعدیل تنش, کود گاوی, کلروفیل, فلزات سنگین Medicinal plants, Stress mitigation, Cattle manure, Chlorophyll, Heavy metals. 163 178 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1586-15&slc_lang=fa&sid=1 S. Fallah سیف‌اله فلاح falah1357@yahoo.com Yes Dept. of Agroecology, Faculty of Agric., Univ. of Shahrekord, Shahrekord, Iran. گروه آگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد F. Soltaninejha فتانه سلطانی‌نژاد No Dept. of Agroecology, Faculty of Agric., Univ. of Shahrekord, Shahrekord, Iran. گروه آگرواکولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد