fa اثر تنش شوری بر صفات مورفولوژیک و میزان اسانس ژنوتیپ‌های بومادران هزاربرگ (Achillea millefolium) ایرانی و خارجی پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><font color="#000000"><b><span b="" lang="AR-SA" style="line-height: 80%; font-family:;">برای بررسی اثر تنش شوری بر صفات مورفولوژیک و میزان اسانس چند ژنوتیپ از بومادران هزاربرگ ایرانی و خارجی، آزمایشی گلدانی در سال 1393 در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. آزمایش فاکتوریل در قالب </span></b><b><span b="" lang="FA" style="line-height: 80%; font-family:;">بلوک‌های </span></b><b><span b="" lang="AR-SA" style="line-height: 80%; font-family:;">کامل تصادفی با چهار سطح تنش شوری (صفر، 5، 10 و 15 دسی&rlm;زیمنس بر متر) و 10 ژنوتیب از بومادران هزاربرگ در سه تکرار اجرا شد. طبق نتایج، تنش شوری 15 دسی&rlm;زیمنس بر متر میزان ارتفاع بوته، سطح و عرض برگ، طول گل&shy;های زبانه&shy;ای، قطر گل، تعدا</span></b><b><span b="" lang="FA" style="line-height: 80%; font-family:;">د</span></b><b><span b="" lang="AR-SA" style="line-height: 80%; font-family:;"> گلچه در گل&shy;آذین اصلی، تعداد روز تا شروع گل&rlm;دهی، تعداد روز تا 100% گل&rlm;دهی و </span></b><b><span b="" lang="FA" style="line-height: 80%; font-family:;">وزن </span></b><b><span b="" lang="AR-SA" style="line-height: 80%; font-family:;">خشک اندام‌هوایی را به‌طور معنی&shy;داری نسبت به تیمار شاهد کاهش داد. سطح شوری 15 دسی&rlm;زیمنس </span></b><b><span b="" lang="FA" style="line-height: 80%; font-family:;">بر متر </span></b><b><span b="" lang="AR-SA" style="line-height: 80%; font-family:;">میزان اسانس را 75/18 درصد نسبت به تیمار شاهد افزایش داد. ژنوتیپ&shy;های انگلیس، اسلونی، اسپانیا، ژاپن، کندوان ایران و لرستان ایران در شوری زیاد نتوانستند به گل&rlm;دهی کامل برسند. اثر متقابل شوری در ژنوتیپ نیز برای تمامی صفات، به &shy;غیر از عرض برگ و طول گل&shy;های زبانه&shy;ای، معنی&shy;دار شد. ژنوتیپ&shy;های آمریکا و کانادا با داشتن درصد اسانس و وزن خشک زیاد، از ژنوتیپ&shy;های مناسب برای استخراج اسانس می&shy;باشند. </span></b><b><span b="" lang="FA" style="line-height: 80%; font-family:;">ژنوتیپ&shy;های آمریکا و انگلیس با داشتن ارتفاع بوته کمتر و قطر گل&shy;های بیشتر نسبت به سایر ژنوتیپ&shy;ها، می‌توانند گزینه&shy;های مناسبی برای فضای سبز در شرایط تنش شوری باشند. اکثر صفات مورد بررسی در سطوح تنش شوری 5 و 10 دسی&rlm;زیمنس بر متر تفاوت معنی&shy;داری نشان ندادند. گیاهان نسبت به تنش 10 دسی&rlm;زیمنس بر متر</span></b><b><span b="" dir="LTR" lang="FA" style="line-height: 80%; font-family:;"> </span></b><b><span b="" lang="FA" style="line-height: 80%; font-family:;">مقاومت خوبی داشتند. به علاوه، صفات مورد ارزیابی گیاهان در سطح 15 دسی&rlm;زیمنس بر متر تفاوت معنی&shy;داری داشتند. براساس نتایج به&shy;دست آمده، شاید بتوان مناسب&shy;ترین سطح شوری برای کاشت این گیاه را 10 دسی&rlm;زیمنس بر متر معرفی کرد.</span></b></font></p> <p style="text-align: justify;">The effect of salt stress on morphological and essential oil content of 10 Iranian and foreign <em>Achillea</em> <em>millefolium</em> genotypes was investigated in a pot experiment in Research Greenhouse of Isfahan University of Technology in 2014. The factorial experiment, based on randomized complete blocks design, was performed at four salinity stress levels (0, 5, 10 and 15 dS/m) andn ten <em>Achillea</em> <em>millefolium</em> genotypes with three replicates. Results revealed that salinity stress of 15 dS/m significantly decreased the plant height, leaf area and width, length of ligulate florets, flower diameter, number of florets in inflorescence, days to flowering, days to 100% flowering and dry weight of the herbs. The salinity stress at 15 dS/m increased essential oil content by 18.75% compared to control treatment. The UK, Slovenia, Spain, Japan, Kandovan (Iran) and Lorestan (Iran) genotypes were not able to produce flowers in high salt stress conditions. The interaction of salinity stress and genotype was significant for all traits except for leaf width and length of ligulate florets. The US and Canada genotypes possessed the highest essential oil content and dry matter weight. The US and UK genotypes can be suggested for green space, under salinity stress conditions, due to their low height and high flower diameter. Most of the studied traits did not show significant differences at 5 and 10 dS/m salinity stress levels. Plants had good resistnce to 10 dS/m salinity stress. Moreover, evaluated traits of plants were significantly different at 15 dS/m level. Based on the obtained results, the 10 dS/m salinity level can be suggested to cultivate this plant.</p> تنش شوری, بومادران, اسانس, صفات زینتی Salinity stress, Yarrow, Essential oil, Ornamental traits. 23 38 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-363-4&slc_lang=fa&sid=1 A. Dehghan ابوذر دهقان dehghan.a1366@gmail.com No Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Rahimmalek مهدی رحیم ملک Yes Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان