fa اثر متقابل پتاسیم و بُر بر عملکرد و جذب عناصر کم‌مصرف در تربچه (Raphanus sativus L.) در شرایط تنش شوری كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به علت استفاده بی‌رویه از منابع آب آبیاری بی‌کیفیت، بسیاری از زمین‌های کشاورزی مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران با پدیده شوری مواجه هستند. از آنجا که شوری موجب کاهش رشد و عملکرد گیاهان می‌شود باید به دنبال راه‌کارهایی برای مقابله با آثار سوء نمک بر رشد گیاهان در این خاک‌ها بود. یکی از این راه‌کارها، جلوگیری از تجمع نمک در گیاهان به صورت فیزیولوژیک و افزایش مقاومت آنها به شوری است. این پژوهش گلخانه‌ای با هدف بررسی اثر متقابل پتاسیم و بُر بر عملکرد و جذب برخی عناصر کم‌مصرف در ریشه و اندام هوایی گیاه تربچه تحت تنش شوری انجام شد. آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل در سه سطح پتاسیم (1، 4 و 8 میلی‌مولار)، سه سطح بُر (1/0، 2/0 و 3/0 میلی‌گرم بر لیتر) و سه سطح شوری (1، 4 و 8 دسی‌زیمنس بر متر) در محیط کشت ماسه کوارتز با سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که اثر متقابل پتاسیم و بُر بر عملکرد وزن‌تر و خشک اندام هوایی، عملکرد وزن‌تر ریشه و همچنین جذب عناصر بُر، آهن، مس، روی و منگنز در سطوح مختلف شوری معنی‌دار حداکثر عملکرد وزن‌تر و خشک ریشه و اندام هوایی مربوط به سطح پتاسیم 8 میلی‌مولار بود. همچنین، بیشترین جذب عناصر بُر، آهن و منگنز در اندام هوایی و بیشترین جذب بُر، آهن و مس جذب عناصر کم&rlm;مصرف بُر، آهن، منگنز و مس در ریشه، در شوری 4 دسی&rlm;زیمنس بر متر، نسبت به شوری 8 دسی&rlm;زیمنس بر متر بیشتر بود. در شوری 4 دسی&rlm;زیمنس بر متر، حداکثر عملکرد اندام هوایی و جذب بُر در ریشه، جذب روی در اندام هوایی و جذب منگنز در ریشه و اندام هوایی، در حضور 8 میلی‌مولار پتاسیم و 3/0 میلی‌گرم بر لیتر بُر مشاهده شد. در شوری 8 دسی&rlm;زیمنس بر متر نیز جذب بُر و منگنز در اندام هوایی و بُر و آهن در ریشه، در حضور 4 میلی‌مولار پتاسیم و 3/0 میلی‌گرم بر لیتر بُر مشاهده شد. بر اساس نتایج این پژوهش، سطوح شوری و غلظت متفاوت پتاسیم و بُر، بر اثر متقابل این دو عنصر، در نهایت بر عملکرد و جذب عناصر کم&rlm;مصرف در گیاه اثرگذارند.</strong></p> <p style="text-align: justify;">Due to wasteful use of low-quality irrigation water, many agricultural lands in arid and semi-arid regions of Iran are confronted with salinity phenomenon. Salinity decreases growth and yield of plants, therefore, ways to combat deleterious effects of soil salinity on plant growth should be sought. One of these strategies is physiological prevention of salt accumulation in plants and increasing their resistance to salinity. In this greenhouse study, the main objective was to investigate the interaction effects of potassium (K) and boron (B) on yield and uptake of some micronutrients by roots and shoots of radish under salinity conditions. The experiment was carried out as factorial, based on completely randomized design with three replications, at 3 levels of K (1, 4 and 8 mM), 3 levels of B (0.1, 0.2 and 0.3 mg/L) and 3 levels of salinity (1, 4 and 8 dS/m) in quartz sand culture medium. Results showed that interaction of K and B on fresh and dry weight of shoots, fresh weight of roots and uptake of B, Fe, Cu, Zn and Mn was significant at different levels of salinity. Maximum fresh and dry weight of roots and shoots was observed in 8 mM K treatment. Also, maximum B, Fe and Mn uptake in shoots, and maximum B, Fe and Cu uptake by roots was observed at 4 mM K level. Uptake of B, Fe, Mn and Cu in roots was higher at salinity of 4 dS/m than 8 dS/m. At 4 dS/m salinity, maximum shoot yield and B uptake in roots, Zn uptake in shoots, and Mn uptake in roots and shoots, was observed at 8 mM K and 0.3 mg/L B. At salinity level of 8 dS/m, maximum B and Mn uptake in shoots and B and Fe uptake in roots was observed at 4 mM K and 0.3 mg/L B. According to the results this study, different levels of salinity and concentration of K and B, due to the interaction of these two elements, affect yield and uptake of plant micronutrients.</p> بُر, تغذیه, پتاسیم, تربچه, شوری Boron, Nutrition, Potassium, Radish, Salinity 1 14 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-127&slc_lang=fa&sid=1 M. Joodaki مریم جودکی jodakymaryam@yahoo.com Yes Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Iran. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان H. Shariatmadari حسین شریعتمداری No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Iran. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Shirvani مهران شیروانی No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Iran. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان