Soil and Plant Interactions

fa اثر فاضلاب شهری و کمپوست زباله شهری بر برخی خصوصیات خاک و زه‌آب حاصل از آن در شرایط کشت گلخانه‌ای ریحان Effects of urban wastewater and compost on some characteristics of soil and its leachate under greenhouse cultivation of basil كاربردي Applicable از نگرانی‌های عمده کاربرد فاضلاب و کمپوست در اراضی کشاورزی، شور شدن آنها و همچنین جذب عناصر سنگین توسط گیاه است. به‌منظور بررسی اثر فاضلاب و کمپوست بر عملکرد و تجمع عناصر سرب و نیکل در گیاه ریحان و همچنین میزان هدایت الکتریکی و پ‌‌هاش در نیمرخ و زه‌آب خروجی از ستون خاک، تحقیق حاضر به صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی، با سه تکرار، در 48 عدد لایسیمتر انجام شد. فاکتورها شامل چهار نوع آب آبیاری ]فاضلاب خام (1W)، پساب (2W)، ترکیب 50% فاضلاب خام و آب معمولی (3W) و آب معمولی (4W)[ و چهار سطح کمپوست ]صفر (1C)، 40 (2C)، 80 (3C) و 120 تن در هکتار (4C)[ بودند. در مجموع، در طول فصل کشت، تعداد 11 دوره آبیاری اعمال شد، گیاه ریحان در سه مرحله برداشت شد و در پایان برداشت سوم گیاه نیز نمونه‌های خاک از اعماق 10، 20، 40، 65، 85 و 105 سانتی&rlm;متری خاک درون لایسیمترها برداشت گردید. نتایج نشان داد که کاربرد فاضلاب و کمپوست، در مقایسه با شاهد، میانگین وزنهای تر و خشک، میانگین غلظت عناصر سرب و نیکل موجود در شاخساره گیاه ریحان و هدایت الکتریکی خاک را به طور معنی‌داری (05/0≥p)، متناسب با نوع آب آبیاری و سطح کمپوست، افزایش داد. اما با کاربرد فاضلاب و کمپوست، میزان پ-هاش زه‌آب به طور معنی‌داری (05/0≥p) کم شد. با تداوم چین، بر میزان عناصر سرب و نیکل شاخساره ریحان افزوده و با افزایش عمق از میزان هدایت الکتریک خاک کم گردید. دامنه تغییرات عناصر سرب و نیکل شاخساره ریحان به ترتیب 36/0-09/0 و 44/0-12/0 میلی‌گرم در کیلوگرم وزن خشک، تغییرات هدایت الکتریکی خاک 5/2-72/0 دسی‌زیمنس بر متر و تغییرات پ-هاش زه‌آب 8/7-5/7 در نوسان بود. One of the main anxieties in application of wastewater and compost in agricultural lands is their salinity and uptake of heavy metals by plants. To envestigate the effects of wastewater and compost on yield and accumulation of lead and nickel in the basil shoots, as well as electrical conductivity (EC) and pH in soil profile and its leachate, a factorial test was conducted, based on completely randomized design with three replications, in 48 lysimeters. The factors included four types of watering [raw wastewater (W1), treated wastewater (W2), combination of 50% raw wastewater and fresh water (W3) and fresh water (W4)] and four compost levels [0 (C1), 40 (C2), 80 (C3) and 120 (C4) ton/ha]. Totally, 11 waterings were applied during the growing season. Basil plants were harvested at three stages. After the third harvest, soil samples were taken from 10, 20, 40, 65, 85 and 105 cm depth in the lysimeters. Results showed that application of wastewater and compost, compared to the control treatment, significantly increased (p≤ 0.05) fresh and dry weights, concentration of lead and nickel in the shoots of basil, as well as EC of the soil, relative to type of irrigation water and level of compost. But, wastewater and compost application significantly decreased (p< 0.05) pH in the leachate water. The lead and nickel concentration was increased during the last harvests. The soil EC was decreased in the lower depths. The lead and nickel concentration in shoots ranged between 0.09-0.36 and 0.12- 0.44 mg/kg dry weight, respectively. Variation of EC in soil was 0.72- 2.5 dS/m and pH range of the leachate was 7.5-7.8. گیاه‌پالایی, لایسیمتر, هدایت الکتریکی, عناصر سنگین Phytoremediation, Lysimeter, Electrical conductivity, Heavy metals 15 39 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-128&slc_lang=fa&sid=1 M. Shahakarami مسعود شاکرمی No Dept. of Water Eng., Bu-Ali Sina Univ. of Hamadan, Hamadan, Iran. روه مهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینان همدان S. Marofi صفر معروفی Smarofi@yahoo.com Yes Dept. of Water Eng., Bu-Ali Sina Univ. of Hamadan, Hamadan, Iran. روه مهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینان همدان Gh. Rahimi قاسم رحیمی No Dept. of Soil Sci., Bu-Ali Sina Univ. of Hamadan, Hamadan, Iran. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشگاه بوعلی ‌سینا همدان