fa تأثیر بنزیل‌‌آدنین و نیتروژن بر خصوصیات رشدی دانهال‌های پسته رقم بادامی ریز زرند در شرایط تنش شوری كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>منظور بررسی تأثیر سطوح مختلف بنزیل‌آدنین، نیتروژن و شوری بر خصوصیات رشدی دانهال</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>های پسته رقم بادامی ریز زرند، یک آزمایش فاکتوریل با سه فاکتور: بنزیل‌آدنین (صفر، 250 و 500 میلی‌گرم بر لیتر)، نیتروژن (صفر و 100 میلی</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>گرم در کیلوگرم خاک از منبع نیترات آمونیم) و شوری (صفر و 2000 میلی‌گرم کلرید سدیم در کیلوگرم خاک)، در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به‌مدت 24 هفته در گلخانه اجرا شد. نتایج نشان داد که علی‌رغم این که شوری باعث کاهش معنی‌دار وزن خشک اندام هوایی و ریشه دانهال&shy;ها گردید، اما محلول&rlm;پاشی 500 میلی‌گرم بر لیتر بنزیل‌‌آدنین، وزن خشک اندام هوایی و ریشه را به‌ترتیب 125 و 86 درصد افزایش داد. لیکن، با مصرف توأم نیتروژن و بنزیل‌آدنین، وزن خشک اندام هوایی و ریشه به‌ترتیب بیش از 3 و 2 برابر افزایش یافت. نتایج همچنین نشان داد که تنش شوری باعث کاهش معنی&lrm;دار سطح برگ و طول سیستم ریشه‌ای گردید. اما مصرف توأم نیتروژن و بیشترین غلظت بنزیل‌آدنین، سطح برگ و طول سیستم ریشه‌ای را به‌ترتیب بیش از 3 و 5/2 برابر افزایش داد. نتایج اثرهای سه‌گانه نیز نشان داد که گرچه در شرایط شور ارتفاع، تعداد برگ و قطر ساقه به‌طور معنی‌داری کاهش یافتند، لیکن مصرف توأم نیتروژن و بنزیل‌آدنین در افزایش این خصوصیات رشدی چشمگیر‌تر از مصرف جداگانه این تیمار‌ها بود. در نهایت، می‌توان چنین نتیجه‌گیری نمود که مصرف توأم نیتروژن و بنزیل‌آدنین در کاهش اثرهای مخرب شوری بر خصوصیات رشدی دانهال</strong><strong><span dir="LTR">&lrm;</span></strong><strong>های پسته مؤثرتر از مصرف این تیمار‌ها به‌تنهایی بود.</strong></p> <p style="text-align: justify;">In order to evaluate the effect of different levels of benzyladenine, nitrogen and salinity on growth characteristics of pistachio seedlings, cv. Badami Zarand, a factorial experiment with three factors: benzyladenine (0, 250 and 500 mg/L), nitrogen (0 and 100 mg N/kg soil as NH₄NO₃) and salinity (0 and 2000 mg NaCl/kg soil) was carried out as completely randomized design with three replications for 24 weeks under greenhouse conditions. Results showed that although salinity significantly decreased dry weight of shoots and roots of the seedlings, but application of 500 mg/L benzyladenine increased dry weight of shoots and roots by 125 and 86 percent, respectively. However, simultaneous application of nitrogen and benzyladenine increased dry weight of shoots and roots more than 3 and 2 folds, respectively. Results also showed that salt stress significantly decreased leaf area and length of root system. But simultaneous application of nitrogen and the highest concentration of benzyladenine increased leaf area and length of root system more than 3 and 2.5 folds, respectively. The results of triple effects also showed that although height, leaf number and stem diameter significantly decreased under saline conditions, but simultaneous application of nitrogen and benzyladenine resulted in more prominent increase of these growth characteristics than individual application of these treatments. Finally, it is concluded that simultaneous application of nitrogen and benzyladenine resulted in more effective reduction of harmful effects of salinity on growth characteristics of pistachio seedlings than application of these treatments alone.</p> طول سیستم ریشه‏ای, کلرید سدیم, نیترات آمونیم, وزن خشک اندام هوایی و ریشه Length of root system, Sodium chloride, Ammonium nitrate, Dry weight of shoots and roots. 89 102 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-133&slc_lang=fa&sid=1 M. Khalilpour مژده خلیل‌پور No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Vali-e-Asr Univ. of Rafsanjan, Rafsanjan, Iran گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان V. Mozafari وحید مظفری vmozafary@yahoo.com Yes Dept. of Soil Sci., College of Agric., Vali-e-Asr Univ. of Rafsanjan, Rafsanjan, Iran گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان