fa تأثیر سه نوع محلول غذایی بر صفات کمی و کیفی بوته‌ها و ریزغده‌های دو رقم سیب‏زمینی در سامانه هیدروپونیک كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>این تحقیق به منظور بررسی تأثیر سه نوع محلول غذایی</strong> <strong>در تولید ریزغده سیب&rlm;زمینی (</strong><strong><em><span dir="LTR">Solanum tuberosum</span></em></strong><strong>) در سیستم هیدروپونیک تحت شرایط گلخانه انجام شد. آزمایش به&shy;صورت فاکتوریل و در قالب بلوک&shy;های کامل تصادفی در چهار تکرار انجام شد. عامل اول شامل نوع محلول غذایی در سه سطح (هوگلند و اشنایدر، ایما و آنجل، نوولا و همکاران) و عامل دوم رقم سیب&rlm;زمینی در دو سطح (آگریا و کایزر) بود. گیاهچه&shy;های این ارقام از کشت بافت حاصل شده بودند. نتایج نشان داد که اثر اصلی محلول&shy;های غذایی و اثر متقابل محلول&shy;های غذایی با ارقام سیب&rlm;زمینی بر ارتفاع بوته، قطر ساقه، وزن خشک اندام هوایی و ریشه&shy;ها، عملکرد هر بوته و تعداد ریزغده در هر بوته معنی‌دار بود. بیشترین ارتفاع بوته (8/96 سانتی&shy;متر)، وزن خشک اندام هوایی (22/92 گرم)، وزن خشک ریشه&shy;ها (08/20 گرم) و عملکرد هر بوته (66/195 گرم برای هر بوته) در رقم آگریا در محلول غذایی ایما و آنجل به دست آمد. بیشترین تعداد ریزغده در هر بوته (1/9 عدد) مربوط به رقم کایزر در محلول غذایی ایما و آنجل بود. بیشترین میانگین وزن ریزغده در محلول غذایی نوولا (93/21 گرم) و برای رقم آگریا (78/28 گرم) به دست آمد. همچنین، نتایج نشان داد که بیشترین میزان نشاسته (57/9 درصد) و نیترات (72/728 میلی&shy;گرم در کیلوگرم ماده خشک) متعلق به رقم آگریا، به ترتیب در محلول غذایی ایما و آنجل و محلول غذایی هوگلند و اشنایدر بود. بیشترین مقدار فسفر ریزغده (33/0 درصد) در محلول غذایی ایما و آنجل و بیشترین میزان پتاسیم (62/2 درصد) در رقم آگریا به دست آمد.</strong></p> <p style="text-align: justify;">This research was conducted to study the effect of three nutrient solutions on potato (<em>Solanum tuberosum</em>) minituber production in hydroponic system under greenhouse conditions. The basic experimental design was factorial with randomized complete blocks with four replications. The first factor was nutrient solution at three levels (Hoagland and Snyder, Imma and Angel, Novella et al.) and the second factor was potato cultivar at two levels (Agria and Kaiser). The plant seedlings were obtained from tissue culture. Results showed that the main effect of nutrient solutions and interaction between nutrient solutions and potato cultivars were significant on plant height, stem diameter, roots and shoots dry weight, yield and number of minitubers per plant. Plants grown from Agria cultivar in Imma and Angel solution produced the greatest plant height (96.8 cm), shoots dry matter (92.22 g), roots dry matter (20.08 g) and yield (195.66 g per plant). Kaiser cultivar had the highest number of minitubers (9.1 per plant). Maximum minituber weight was obtained from Novella et al. solution (21.93 g) and in Agria cultivar (28.78 g). Results also showed that the greatest starch content (9.57%) and nitrate content (728.72 mg/kg dry weight) were observed in Agria cultivar and Imma and Angel solution and Hoagland and Snyder solution, respectively. Maximum phosphorus content of minituber (0.33%) belonged to Imma and Angel solution and the highest potassium content (2.62%) was measured in Agria cultivar.</p> کشت بدون خاک, محلول غذایی, عناصر غذایی گیاه Soilless culture, Nutrient solution, Plant nutrients 125 138 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-136&slc_lang=fa&sid=1 Y. Kheirizadeh Arough یونس خیری‌زاده آروق kheirizadeh@yahoo.com Yes Dept. of Agron. and Plant Breed., Univ. of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل M. Barmaki مرتضی برمکی No Dept. of Agron. and Plant Breed., Univ. of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل K. Hashemimajd کاظم هاشمی‌مجد No Dept. of Soil Sci., Univ. of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. گروه علوم خاک، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل