fa ارزیابی اثر کودهای آلی بر شاخص‌های رشد و گل‌دهی توده اطلسی ایرانی در شرایط کم‌آبیاری كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>کود‌های آلی باعث حفظ چرخه مواد غذایی، کاهش آلودگی، اصلاح خصوصیات فیزیکوشیمیایی خاک و پایداری گیاه در خاک می‌شوند. به منظور بررسی اثر کودهای آلی (ورمی‌کمپوست، کمپوست و دامی) بر صفات مورفوفیزیولوژیک توده اطلسی ایرانی، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی و در سه تکرار در شرایط گلخانه در دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح آبیاری (آبیاری براساس 100% گنجایش زراعی به میزان 360 میلی‌لیتر (</strong><strong><span dir="LTR">D₁</span></strong><strong>)، 50% گنجایش زراعی به میزان 180 میلی‌لیتر (</strong><strong><span dir="LTR">D₂</span></strong><strong>) و 25% گنجایش زراعی به میزان 90 میلی‌لیتر آب (</strong><strong><span dir="LTR">D₃</span></strong><strong>) در هر گلدان دو کیلویی خاک) و چهار تیمار کودی (شاهد، کمپوست، ورمی‌کمپوست و دامی) بودند. صفات مورفوفیزیولوژیک اندازه&shy;گیری شده عبارتند از </strong><strong>ارتفاع گیاه، تعداد شاخه جانبی، تعداد برگ، تعداد گل، حجم ریشه، وزن خشک برگ، ریشه، ساقه و گل، نشت الکترولیت، هدایت روزنه&shy;ای و رنگدانه&shy;های فتوسنتزی. </strong><strong>نتایج نشان داد که سطوح آبیاری و کودی در تمام صفات اندازه‌گیری شده معنی‌دار شدند، به طوری که بر اساس نتایج حاصل از برهمکنش تیمارهای آبیاری و کودی، بیشترین میزان وزن خشک برگ، وزن خشک ساقه، ارتفاع گیاه، تعداد گل و هدایت روزنه‌ای در تیمار 100% گنجایش زراعی و در بستر حاوی کود دامی حاصل شد. در تیمار 25% گنجایش زراعی، کود کمپوست 38%، کود دامی 29% و کود ورمی&rlm;کمپوست 61% وزن 10 عدد گل را نسبت به شاهد افزایش داد. در بین تیمارهای کودی نیز بیشترین میزان کلروفیل </strong><strong><span dir="LTR">a</span></strong><strong> در تیمار شاهد به دست آمد. ولی کلروفیل </strong><strong><span dir="LTR">b</span></strong><strong>، کلروفیل کل و کارتنوئید در تیمار ورمی&rlm;کمپوست مقادیر بیشتری داشتند. به طور کلی، نتایج نشان داد که خصوصیات رشدی و تعداد گل اطلسی به ترتیب در تیمار کود دامی و ورمی‌کمپوست در شرایط‌ ‌کم&shy;آبیاری مناسب‌تر بود.</strong></p> <p style="text-align: justify;">Organic fertilizers preserve food cycle, reduce pollution and remediation of soil physicochemical properties and stabilization of plants in soil. To investigate the effect of organic fertilizer (vermicompost, compost and manure) on physiological characteristics of <em>Petunia hybrida</em>, a factorial greenhouse experiment was conducted based on completely randomized design with three replications at Ferdowsi University of Mashhad. Treatments consisted of three irrigation levels (irrigation based on 100% of field capacity (FC), equivalent to 360 ml of water (D1), 50% of field capacity, equivalent to 180 ml water (D2), and 25% of field capacity, equivalent to 90 ml water (D3), in each 2-kg pot) and four fertilizer treatments (control, compost, vermicompost and manure). The measured morphophysiologic traits were plant height, number of lateral branches, number of leaves, number of flowers, volume of roots, dry weight of leaf, root, stem and flower, electrolyte leakage, stomatal conductance and photosynthetic pigments. Results showed that irrigation levels and fertilizer types were significant for all measured traits. The interaction of irrigation and fertilizer treatments showed that the highest amount of leaf dry weight, stem dry weight, plant height, number of flowers and stomatal conductance was obtained in the 100% FC and manure fertilizer. In 25% FC treatment, 10-flower weight was increased by 38, 29 and 61% in compost, manure and vermicompost, respectively, compared to control. Among the fertilizer treatments, the highest level of chlorophyll a was measured in control. However, the highest chlorophyll b, total chlorophyll and carotenoid content was observed in vermicompost treatment. Generally, manure and vermicompost had better effects in improving the performance and number of flowers of petunia under deficit irrigation.</p> گل اطلسی, ارتفاع گیاه, رنگدانه‌های فتوسنتزی, نشت الکترولیت, هدایت روزنه‌ای Petunia, Plant height, Photosynthetic pigments, Electrolyte leakage, Stomatal conductance 139 153 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-137&slc_lang=fa&sid=1 M. Kamali مریم کمالی m.kamali57@yahoo.com Yes Dept. of Hort. Sci., Faculty of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد مرتضي گلداني M. Goldani No Dept. of Agron., Faculty of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد