fa اثر مصرف کود فسفری در خاک‌های آهکی با مقادیر متفاوت فسفر بومی ‌بر عملکرد و جذب عناصر کم‌مصرف گیاه خیار كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>فسفر از عناصر ضروری برای رشد گیاهان است و وظایف متعددی در گیاه به عهده دارد و به عنوان کلید زندگی گیاه لقب گرفته است. اما مصرف بیش از حد آن سبب اختلالاتی در جذب عناصر کم‌مصرف شده و همچنین سبب کاهش عملکرد گیاهان می‌شود. به منظور بررسی اثر مصرف کود فسفره در خاک‌های آهکی با مقادیر متفاوت فسفر بومی بر رشد و جذب عناصر کم‌مصرف گیاه خیار، آزمایشی گلخانه‌ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در گلخانه دانشگاه جیرفت انجام گرفت. تیمارها عبارت بودند از فسفر بومی در پنج سطح (11، 28، 51، 78 و 1/97 میلی‌گرم بر کیلوگرم) و مصرف کود فسفره در دو سطح (صفر و 20 میلی‌گرم بر کیلوگرم از منبع کود سوپرفسفات تریپل). شش هفته پس از رشد، وزن خشک، غلظت فسفر، آهن، روی و مس و جذب کل این عناصر در برگ گیاه اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که بیشترین میزان وزن خشک مربوط به مصرف کود فسفری است که افزایشی برابر 61/14 درصد نسبت به عدم مصرف کود فسفری دارد. همچنین، مقایسه میانگین تیمار کود فسفری نشان داد که بیشترین غلظت فسفر گیاه مربوط به زمانی است که کود فسفری مصرف شده بود، از طرفی، بیشترین میزان عناصر کم‌مصرف آهن، روی و مس در تیمار کود فسفری مربوط به تیمار عدم مصرف کود فسفری بود، بدین صورت که با مصرف کود فسفری به ترتیب غلظت این عناصر در گیاه کاهشی برابر با 25، 16 و 41/30 درصد را نشان می‌دهد.</strong></p> <p style="text-align: justify;">Phosphorus (P) is an essential element for plant growth and it is responsible for various functions in the plant. That is why it has been dubbed as the key of plant life. However, its excessive consumption disturbs uptake of micronutrients and reduces plant performance. To investigate the effect of application of P, in calcareous soils containing different amounts of native P, on growth and uptake of micronutrients in cucumber, a greenhouse experiment was carried out as a factorial in a completely randomized design with three replications, at University of Jiroft, Iran. Treatments consisted of five levels of native P (11, 28, 51, 78 and 97.1 mg P/kg soil) and two levels of P fertilizer (0 and 20 mg/kg). Leaf dry weight and concentration of P, Fe, Zn Cu and total uptake of these nutrients by leaves were measured after 6 weeks of plant growth. Results showed that the highest dry weight was related to P fertilizer use, which, as compared to no P-fertilizer application, showed an increase of about 14.61%. Also, treatments which used P fertilizer had the highest concentration of P, and the higher cucumber yield could be justified by P application. On the other hand, micronutrient elements such as Fe, Zn and Cu reached their highest amount in treatments with no use of P fertilizer. However, in case of using P fertilizer, the concentration of these micronutrients in plants was reduced by 25, 16 and 30.41 percent, respectively.</p> خیار گلخانه‌ای, تغذیه متعادل, عناصر پرمصرف, عناصر کم‌مصرف Greenhous cucumber, Balanced nutrition, Macronutrients, Micronutrients 1 11 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-142&slc_lang=fa&sid=1 S. Hajeb سعیده حاجب No Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Univ. of Jiroft, Jiroft, Iran. گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت N. Boroumand ناصر برومند No Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Univ. of Jiroft, Jiroft, Iran. گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت S. Sanjari صالح سنجری sanjari@ujiroft.ac.ir Yes Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Univ. of Jiroft, Jiroft, Iran. گروه علوم خاک دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت