fa اثر کاربرد کودهای زیستی، شیمیایی و آلی بر برخی شاخص‌های رشدی ماشک‌ گل‌خوشه‌ای (Vicia vilosa Roth) در شرایط گلخانه كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>به منظور بررسی واکنش برخی شاخص‌های فیزیولوژیک رشد ماشک گل‌خوشه‌ای به استفاده از کودهای زیستی، شیمیایی و آلی، آزمایشی به‌صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه نوع کود بیولوژیک و تلفیق آن‌ها با یکدیگر و ورمی‌کمپوست و کود شیمیایی به شرح زیر بود: 1- قارچ میکوریزا آربسکولار گونه </strong><strong><em><span dir="LTR">Glomus mosseae</span></em></strong><strong> (320 گرم در متر مربع) + ورمی‌کمپوست (400 گرم در متر مربع)، 2- قارچ میکوریزا + نیتروکسین (حاوی باکتری&rlm;های </strong><strong><em><span dir="LTR">Azospirillum</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> sp.</span></strong><strong>&nbsp; و </strong><strong><span dir="LTR">sp.</span></strong> <strong><em><span dir="LTR">Azotobacter</span></em></strong><strong>)، 3- قارچ میکوریزا + ریزوبیوم (</strong><strong><em><span dir="LTR">Rhizobium</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> sp.</span></strong><strong>)، 4- قارچ میکوریزا + کود شیمیایی (نیتروژن، فسفر و پتاسیم)، 5- قارچ میکوریزا </strong><strong><em><span dir="LTR">Glomus mosseae</span></em></strong><strong> و 6- شاهد. صفاتی نظیر وزن خشک کل، سرعت رشد محصول (</strong><strong><span dir="LTR">CGR</span></strong><strong>)، سرعت آسیمیلاسیون خالص (</strong><strong><span dir="LTR">NAR</span></strong><strong>)، شاخص سطح برگ (</strong><strong><span dir="LTR">LAI</span></strong><strong>) و سرعت رشد نسبی اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که هر چند تیمارها اثر معنی‌داری بر سرعت رشد نسبی نداشتند، اما بر صفات وزن خشک کل، سرعت رشد گیاه، شاخص سطح برگ و سرعت آسیمیلاسیون خالص دارای اثر معنی‌دار بودند. بیشترین مقدار ماده خشک (3/83 گرم بر متر مربع)، سرعت رشد گیاه (18/12 گرم بر متر مربع در روز) و شاخص سطح برگ (26/3) در تیمار استفاده توأم از کود زیستی میکوریزا و ریزوبیوم حاصل شد. با توجه به نتایج آزمایش، بهترین تیمار کودی برای ماشک گل&shy;خوشه‌ای، مخلوط قارچ میکوریزا و ریزوبیوم پیشنهاد می‌گردد.</strong></p> <p style="text-align: justify;">Physiological responses of Hairy vetch (<em>Vicia vilosa</em> Roth) to biological, chemical and organic fertilizers were investigated in a completely randomized blocks design with three replicates. Fertilizer treatments consisted of three biological fertilizers and their combinations as well as incorporated with vermicompost and chemical fertilizer, resulting in 6 experimental treatments: 1- Mycorrhizae (Glomus moseae sp., 320 g/m²), 2- Mycorrhizae+ vermicompost (400 g/m²), 3- Mycorrhizae+ Nitroxin (Azospirillum sp. and Azotobacter sp.), 4- Mycorrhizae+ Rhizobium sp., 5- Mycorrhizae+ chemical fertilizer (NPK), and 6- control. Dry matter (DM), crop growth rate (CGR), net assimilation rate (NAR), leaf area index (LAI) and relative growth rate (RGR) were measured. Results showed that the effects of experimental treatments were significant for total DM, RGR, LAI and NAR, and not for RGR. The highest values of DM (83.3 g/m²), CGR (12.18 g/m².day) and LAI (3.26) were observed in Mycorrhizae+ Rhizobium treatment. Based on the results of this experiment, a combination of Mycorrhizae+ Rhizobium fertilizer is suggested for highest performance of the <em>Vicia vilosa</em> Roth.</p> سرعت رشد محصول, شاخص سطح برگ. میکوریزا, ریزوبیوم, ورمی‌کمپوست Crop growth rate, Leaf area index, Mycorrhiza, Rhizobium, Vermicompost 87 96 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-149&slc_lang=fa&sid=1 R. Kamaei رضا کمائی rezakamaei@yahoo.com Yes Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Ferdowsi Univ., Mashhad, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد M. Parsa مهدی پارسا No Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Ferdowsi Univ., Mashhad, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد M. Jahan Jahan محسن جهان No Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Ferdowsi Univ., Mashhad, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد