fa ارزیابی اثر محلول‏پاشی ذرات نانو و میکرو سیلیکات سدیم بر خصوصیات فتوسنتزی برگ گیاهچه سیب‏زمینی در مرحله استولون‌دهی كاربردي Applicable <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong>اگرچه سیلیسیم در بیشتر گیاهان عنصری ضروری به شمار نمی‌رود، اما نقش‌های سودمندی در رشد گیاهان دارد. از این رو، بررسی نقش تغذیه‌ای سیلیسیم و کاربرد ترکیبات نانو حاوی این عنصر ضروری به نظر می‌رسد. بدین منظور، آزمایشی به صورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1392 اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل اندازه ذرات سیلیکات سدیم در دو سطح (نانو و میکرو) و سطوح محلول&rlm;پاشی (صفر (بدون محلول&rlm;پاشی)، آب مقطر، 100، 200، 300 و 400 میلی‌گرم در لیتر) بود. نتایج نشان داد که سیلیسیم بر صفات شاخص کلروفیل، حداکثر فلورسانس کلروفیل، عملکرد کوانتومی فتوسیستم </strong><strong>&Pi;</strong><strong>، فتوسنتز، کارایی مصرف آب لحظه‌ای و هدایت مزوفیلی برگ سیب&rlm;زمینی رقم آگریا اثر مثبت داشت. در مقابل، هدایت روزنه‌ای، تعرق و دی‌اکسید کربن زیر روزنه‌ای با مصرف سیلیسیم کاهش یافت. در بیشتر صفات، اثر نانوذرات سیلیکات سدیم بیشتر از ذرات میکرو بود و غلظت 400 میلی‌گرم در لیتر نانوذرات سیلیسیم بیشترین تأثیر را دارا بود. به طورکلی، نانوذرات، در مقایسه با ذرات میکرو، کارایی بیشتری داشتند. از این رو، استفاده از نانوذرات سیلیکات سدیم در حد بهینه، خصوصیات فتوسنتزی گیاه را بهبود می‌دهد.</strong></p> <p style="text-align: justify;">Although silicon (Si) is a non-essential element for most crops, but has shown beneficial roles in growth of crop plants. Therefore, evaluation of nutritional role of Si and nano Si components in crop production is necessary. For this purpose, a factorial experiment, based on randomized complete blocks design with three replications, was conducted at the Research Greenhouse of College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, in 2013. Treatments included size of the sodium silicate particles (nano and micro) and foliar application of Si [zero (without foliar application), distilled water, 100, 200, 300 and 400 mg/L]. Results showed that Si had beneficial effects on chlorophyll index, maximum chlorophyll fluorescence, quantum yield of photosystem II, photosynthesis, water use efficiency and mesophyll conductance of potato (cultivar Agria) leaves. Conversely, stomatal conductance, transpiration and intercellular CO2 decreased with application of Si. In most traits, effect of nanoparticles of sodium silicate showed a higher performance than micro particles, and 400 mg/L of nano-Si had maximum effects. Overall, nano-Si particles showed the highest efficiency compared to micro-Si. Therefore, using nanoparticles of sodium silicate at optimum level improves plant photosynthetic traits.</p> سیلیسیم, تعرق, شاخص کلروفیل, نانومواد, هدایت روزنه‌ای Silicon, Transpiration, Chlorophyll index, Nano-particles, Stomatal conductance. 111 123 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-151&slc_lang=fa&sid=1 B. Saadatian بیژن سعادتیان No Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد M. Kafi محمد کافی m.kafi@um.ac.ir Yes Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد M. Banayan Aval محمد بنایان اول No Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد J. Nabati جعفر نباتی No Res. Inst. of Plant Sci., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. پژوهشکده علوم گیاهی، دانشگاه فردوسی مشهد