fa پاسخ‌های رشد و نموی، عملکرد و کیفیت خیار گلخانه‌ای به محلول‌پاشی سیلیسیم كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">سیلیسیم، به عنوان عنصری مفید یا شبه&shy;‌ضروری، بسیاری از واکنش‌&shy;های فیزیولوژیک و بیوشیمایی گیاهان را تحت تأثیر قرار می&shy;‌دهد. لیکن، بسیاری از تولیدکنندگان محصولات گلخانه&shy;‌ای کشور، به&shy;‌ویژه در سیستم بدون خاک (هیدروپونیک)، از عنصر سیلیسیم در برنامه کوددهی و محلول‌&shy;پاشی محصولات زیر کشت استفاده نمی&shy;‌کنند. بر همین اساس، آزمایشی جهت بررسی تأثیر تیمارهای محلول‌پاشی سیلیسیم (صفر، 50، 100 و 150 میلی&shy;‌گرم در لیتر) بر خصوصیات مورفوفیزیولوژیک خیار</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (.Cucumis sativus L</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">رقم نگین، در سیستم بدون خاک، در گلخانه‌&shy;ای تجاری واقع در شهرستان پیرانشهر، از توابع استان آذربایجان&shy;‌غربی، اجرا گردید. نتایج آزمایش بیانگر افزایش معنی&shy;‌دار کلروفیل، مقدار نسبی آب برگ، جذب کلسیم و سیلیسیم و بهبود معنی&shy;‌دار پایداری غشای سلولی برگ خیار تحت محلول‌&shy;پاشی سیلیسیم در مقایسه با تیمار شاهد بود. بیشترین عملکرد میوه و میزان جذب کلسیم در غلظت&shy;‌های 100 و 150 میلی‌گرم در لیتر مشاهده گردید. بیشترین ماندگاری پس از برداشت میوه، به عنوان یکی از مهم‌ترین صفات کیفی خیار، در محلول&shy;‌پاشی 150 میلی&shy;‌گرم در لیتر سیلیسیم مشاهده گردید که</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در مقایسه با شاهد </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">افزایش 29 درصدی نشان داد. براساس نتایج آزمایش محلول&shy;پاشی سیلیسیم، با افزایش سطح برگ، مقدار کلروفیل کل و بهبود محتوای نسبی آب برگ منجر به افزایش عملکرد و همچنین ماندگاری پس از برداشت خیار رقم نگین گردیده و در نتیجه توجه بیشتر و کاربرد این عنصر در پرورش بدون خاک خیار توصیه می‌&shy;گردد.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Silicon (Si), as a beneficial or quasi-essential element, has different effects on physiological and biochemical processes in plants. But, many greenhouse growers in Iran, especially in soilless system (hydroponic), do not use Si in their recipe and fertilization program. This experiment was conducted to assess the effects of foliar application of different Si levels (0, 50, 100 and 150 mg/L) on morpho-physiological characteristics of cucumber (<em>Cucumis sativus</em> L., cv. Negin) in a commercial soilless greenhouse, located at Piranshahr city, West-Azarbaijan province, Iran. Based on the results, Si foliar application significantly increased total chlorophyll, leaf relative water content (RWC), leaf calcium (Ca) and Si uptake and stability of cellular membrane, as compared to control treatment. Maximum yield and Ca uptake were observed in 100 and 150 mg/L concentrations. The highest fruit shelf life, as one of the main cucumber quality components, was observed in 150 mg/L Si foliar application, which was 29% higher than control treatment. Based on the results of Si foliar application, increasing the leaf area and total chlorophyll content and improvement of RWC increased the yield and postharvest longevity of cucumber fruit (Negin cultivar). Consequently, foliar application of Si in soilless production of cucumber is recommended.</div> تغذیه گیاهی, سیلیسیم, عنصر مفید, کشت بدون خاک, ماندگاری Plant nutrition, Silicon, Beneficial element, Hydroponic, Shelf life 13 22 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-920-6&slc_lang=fa&sid=1 O. Mamrash Pour عثمان مام‌رش‌پور osmanmamrash@yahoo.com No Dept. of Hort. Sci., Islamic Azad Univ., Mahabad Branch, Mahabad, Iran گروه علوم و مهندسی باغبانی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران M. J. Nazarideljou محمد جواد نظری دلجو nazarideljou@yahoo.com Yes Dept. of Hort. Sci., Islamic Azad Univ., Mahabad Branch, Mahabad, Iran گروه علوم و مهندسی باغبانی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران M. Haghshenas مسعود حق‌شناس haghshenas_masoud@yahoo.com No Dept. of Hort. Sci., Islamic Azad Univ., Mahabad Branch, Mahabad, Iran گروه علوم و مهندسی باغبانی، واحد مهاباد، دانشگاه آزاد اسلامی، مهاباد، ایران