fa ارزیابی برخی شاخص‌های فیزیولوژیکی مقاومت ارقام مختلف گیاه خیار Cucumis sativus. L علیه شته جالیز، Aphis gossypii پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شته جالیز</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">&nbsp;Glover (Hem.: Aphididae) </span></span><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-size: 9pt;">Aphis gossypii</span></span></em><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp; یکی از آفات مهم گلخانه و مزارع است که سبب کاهش محصول می&lrm;گردد. این آفت همچنین ناقل چندین ویروس گیاهی از جمله ویروس موزاییک خیار و هندوانه است. هدف از این پژوهش، بررسی اثر تغذیه شته جالیز بر برخی پارامترهای فیزیولوژیکی که در مقاومت گیاهان نقش دارند در چهار رقم از گیاهان خیار (دلتا، سوپر دومینو، 2201 و هیبرید لونا) بوده است. برای این منظور آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار اجرا شد. نتایج مشخص نمود که خسارت شته جالیز سبب افزایش مقدار فنول، قندهای محلول و ساکاروز گردید که در این بین رقم دلتا بیشترین مقدار را به خود اختصاص داد. همچنین، نتایج مشخص نمود که مقدار رنگیزه&shy;‌های فتوسنتزی، نشاسته، پروتئین</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&lrm;</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های محلول و غلظت عناصر آهن، مس، روی و منگنز برگ نیز به‌طور قابل توجهی در اثر خسارت شته کاهش پیدا نمود. با توجه به داده&shy;‌های به‌دست آمده از این پژوهش می‌&shy;توان نتیجه گرفت که ارقام مختلف واکنش متفاوتی به خسارت شته جالیز از خود نشان می&lrm;دهند و گیاهان در پاسخ به خسارت شته جالیز میزان فنول، پرولین، قندهای محلول و ساکاروز خود را افزایش می&lrm;دهند. در بین ارقام مورد آزمایش، رقم دلتا از مقاومت بیشتری نسبت به سایر ارقام خیار به خسارت شته جالیز برخوردار بود.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></strong></p> <p style="text-align: justify;">Cotton aphid, <em>Aphis gossypii</em> Glover (Hem.: Aphididae) is one of the most important pests in greenhouses and farms that decreases the quantity and quality of the product. Besides several plant viruses transmit by this pest such as cucumber mosaic virus and watermelon mosaic virus. The aim of this study was to evaluate the effect of cotton aphid feeding on some physiological parameters that are involved in plant resistance in four varieties of cucumber plants (Delta, Super Domino, 2201 and hybrid Luna). This experiment was done as factorial biased on completely randomize design with three replication. The results revealed that the amount of phenol, soluble sugar and sucrose were increased as plants were exposed to cotton aphid and Delta had the greatest amount of increase among cultivars tested. Also, the amount of photosynthetic pigments, starch, soluble proteins and concentrations of iron, copper, zinc and manganese were significantly decreased by feeding of aphid. According to the results of this research it can be concluded that different cultivars have different reactions to the damage of cotton aphid and phenol, proline, soluble sugars and sucrose content of plants were increased in response to the cotton aphid damage. From this results, it can be concluded that among the tested cultivars, Delta may have more potential to show resistance than other cultivars tested against cotton aphid damage</p> پرولین, ترکیبات فنولی, شته جالیز, مکانیسم‌های مقاومت Cotton aphid, Phenolic compounds, Proline, Mechanisms of resistance 79 93 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1449-2&slc_lang=fa&sid=1 A. Moghbeli Gharaei امین مقبلی قرایی a.moghbeli.g@gmail.com No Dept. of Plant Protect., Faculty of Agric., Vali-e-Asr Univ. of Rafsnajan, Rafsanjan, Iran. گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان A. Estaji احمد استاجی estaji1366@gmail.com No Dept. of Hort. Sci., Faculty of Agric., Vali-e-Asr Univ. of Rafsanjan, Rafsajan, Iran. گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان Sh. Shahidi-Noghabi شهناز شهیدی نوقابی shahidi@vru.ac.ir Yes Dept. of Plant Protect., Faculty of Agric., Vali-e-Asr Univ. of Rafsnajan, Rafsanjan, Iran. گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی عصر(عج) رفسنجان