Soil and Plant Interactions

fa اثر کم‌آبیاری بر تبخیر و تعرق، کارایی مصرف آب، عملکرد و رشد گیاه فلفل همدانی در کشت گلخانه‌ای Effect of deficit irrigation on evapotranspiration, water use efficiency, yield and growth of Hamadanian pepper in greenhouse cultivation پژوهشي Research تأثیر کم‌آبیاری بر تبخیر و تعرق، عملکرد، کارایی مصرف آب و برخی مؤلفه&rlm;‌های رشد گیاه فلفل همدانی (بیور) در یک طرح کاملاً تصادفی با یک تیمار آبیاری کامل (FI) و سه تیمار کم‌آبیاری  (85، 70 و 55 درصد نیاز آبی؛ DI85، DI70 و DI55) در 5 تکرار بررسی شد. مقدار تبخیر و تعرق در مدت 66 روز اعمال کم‌آبیاری در تیمارهای FI،  DI70،DI85 و DI55 به‌ترتیب 337/8، 307/5، 281/1 و 244/2 میلی‌متر و در کل دوره رشد 396/2، 365/9، 339/5 و 302/6 میلی‌متر به‌دست آمد. با کاهش محتوای رطوبت خاک، صفات مورفولوژیک گیاه کاهش یافتند. لیکن در 79% از موارد، تفاوت نتایج تیمارهای FI و DI85  معنی‌دار نبود. در حالی که اختلاف بین تیمار DI55 و تیمارهای  FI و DI85 در همه موارد معنی‌دار شد. اعمال کم‌آبیاری منجر به کاهش تعداد میوه‌های جور از 33/0 عدد در هر بوته تیمار FI به 15/6 عدد در تیمار DI55  و متناظر با آن افزایش میوه‌های ناجور از 5/4 به 18/0 عدد در هر بوته شد. مقدار عملکرد و کارایی مصرف آب در تیمار FI، به‌ترتیب 18/98 تن در هکتار و 4/79 کیلوگرم بر متر مکعب به‌دست آمد که با عملکرد 17/75 تن در هکتار و کارایی مصرف آب 4/85 کیلوگرم بر متر مکعب تیمار DI85 از لحاظ آماری تفاوت معنی‌داری نداشت. نبود اختلاف آماری معنی‌دار بین عملکرد تیمارهای   FI و DI85 بیان‌ کننده حفظ عملکرد گیاه فلفل در حد سطح آبیاری کامل به‌موازات کاهش آب آبیاری است. بدین ترتیب، تیمار DI85 جهت کشت فلفل همدانی قابل توصیه است. در شرایط حاد کم‌آبی نیز می‌توان تیمار DI70 را با عملکرد محصول 13/48 تن در هکتار به‌کار گرفت که نسبت به تیمار FI افت معنی‌دار 29 درصدی را نشان داد. همچنین، کارایی مصرف آب در تیمار DI70 کاهش معنی‌دار 17 درصدی نسبت به تیمار  FI را نشان داد. راندمان آبیاری در تیمارهای FI،  DI70،DI85 و DI55  به‌ترتیب 61/9، 65/3، 69/6 و 73/4 درصد به‌دست آمد. Effect of deficit irrigation on evapotranspiration, yield, water use efficiency and some growth parameters of Hamadanian pepper (Bivar) using a completely randomized design (CRD) with a full irrigation treatment (FI) and three deficit irrigation treatments (85, 70 and 55% application of water requirement; DI85, DI70, and DI55, respectively) in five replications was examined. Evapotranspiration in the FI, DI85, DI70, and DI55 treatments during the 66 days of the deficit irrigation application, were 337.8, 307.5, 281.1 and 244.2 mm and in the whole growth period were 396.2, 365.9, 339.5 and 302.6 mm, respectively. The plant’s morphological characteristics were decreased with decreasing the soil water content. However, in 79% of the cases, the difference between FI and DI85 treatments was not significant. Whereas, in all the cases, the difference between DI55 treatment and FI and DI85 treatments was significant. Applying deficit irrigation decreased the number of good-shaped fruits from 33.0/plant in the FI treatment to 15.6/plant in the DI55 treatment and similarly increased the number of bad-shaped fruits from 5.4 to 18.0 per plant. Crop yield and water use efficiency in the FI treatment were 18.98 ton/ha and 4.79 kg/m3, which did not have significant difference with the DI85 treatment (which had a yield of 17.75 ton/ha and a water use efficiency of 4.85 kg/m3). While there is not a statistically significant difference between the crop yields of FI and DI85 treatments, the DI85 treatment uses less water and gives crop yield very close to that of full irrigation treatment. Hence, the DI85 treatment can be recommended in the cultivation of Hamadanian pepper. In the severe water-scarce conditions, the DI70 treatment could be used to yield 13.48 ton/ha, which is 29% less than the FI treatment. Also, water use efficiency in the DI70 treatment was decreased by 17% compared to the FI treatment. Irrigation efficiency was 61.9, 65.3, 69.6 and 73.4% in the FI, DI85, DI70, and DI55 treatments, respectively. تنش آبی, فلفل بیوَر, کارایی مصرف آب آبیاری, راندمان آبیاری Water stress, Bivar pepper, Irrigation water use efficiency, Irrigation efficiency 23 37 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-508-1&slc_lang=fa&sid=1 H. Zare Abyaneh حمید زارع ابیانه zare@basu.ac.ir Yes Dept. of Water Sci. and Eng., College of Agric., Bu Ali Sina Univ., Hamadan, Iran گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان A. Cheshmeh Ghassabani اعظم چشمه قصابانی qmhco@aol.com No Dept. of Water Sci. and Eng., College of Agric., Bu Ali Sina Univ., Hamadan, Iran گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان H. Babolhavaeji حسن باب‌الحوائجی havaeji@basu.ac.ir No Dept. of Agron. and Plant Breed., College of Agric., Bu Ali Sina Univ., Hamadan, Iran گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان A. Afrouzi علی افروزی a.afruzi@yahoo.com No Dept. of Water Sci. and Eng., College of Agric., Bu Ali Sina Univ., Hamadan, Iran. گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان