fa اثر فسفر و ماده آلی بر روابط فسفر خاک- گیاه در اسفناج پژوهشي Research این مطالعه به منظور بررسی اثر مصرف فسفر و ماده آلی بر روابط فسفر خاک و گیاه در مراحل مختلف رشد اسفناج در شرایط گلخانه‌ای صورت گرفت. تیمارها شامل دو سطح ماده آلی از منبع کود گوسفندی (صفر و 2 درصد وزنی) و سه سطح فسفر از منبع فسفات کلسیم (صفر، 20 و 60 میلی‌گرم فسفر در کیلوگرم خاک) بود. برداشت از نمونه‌های خاک و گیاه در 5 مرحله رشد گیاه (اولین مرحله در هفته چهارم بعد از سبز شدن و 4 مرحله دیگر هر کدام به فاصله یک هفته از برداشت قبلی) صورت گرفت. نتایج نشان داد که میزان عملکرد با افزایش فسفر خاک در تمام مراحل افزایش یافت، اما بر فسفر گیاه تأثیر معنی‌داری نداشت. در هفته چهارم رشد، با افزایش فسفر خاک، فسفر گیاه نیز افزایش یافته و در هفته پنجم نسبتاٌ بدون تغییر بود. اما در هفته‌های ششم، هفتم و هشتم در پاسخ به افزایش فسفر خاک، فسفر گیاه به طور معنی‌داری کاهش یافت و دلیل آن احتمالاً این است که غلظت عناصر در گیاه تنها تحت تأثیر غلظت آنها در خاک نمی‌باشد بلکه سن گیاه و قابلیت دسترسی سایر عناصر نیز بر آن تأثیر دارد و ممکن است در برخی مراحل رشد، میزان و سرعت رشد بسیار سریع باشد، به طوری که جذب کل عناصر برای تأمین غلظت مورد انتظار کافی نباشد. نیاز گیاه به فسفر در مراحل اولیه رشد بیشتر بود. میزان جذب فسفر در تمام نمونه‌ها با رشد گیاه افزایش یافت. فسفر خاک در تیمارهای ماده آلی به طور معنی‌داری بیشتر بود (به ویژه در مرحله شش هفتگی پس از سبز شدن). جذب فسفر در نمونه‌های دارای ماده آلی و بدون فسفر در مرحله دوم رشد از نمونه‌هایی که فسفر دریافت کرده بودند بیشتر بود که احتمالاً به دلیل معدنی شدن فسفر آلی اضافه شده به خاک است. To determine the effect of application of phosphorus (P) and organic matter on soil-plant P relationship at different growth stages of spinach, an experiment was conducted at greenhouse conditions. Treatments consisted of two levels of organic matter (0 and 2% of sheep manure) and three levels of P as Ca(H2PO4)2 (0, 20 and 60 mg P kg-1soil). Soil and plant samples were collected at five growth stages (the first sampling was in the fourth week after emergence, and the other samplings were each one week after the first sampling). The results showed that crop yield increased with the increase of soil P at all growth stages, whereas it had no significant effect on plant P content. In the 4th week of growth, plant P increased with an increase of soil P, and it remained relatively unchanged in the 5th week. But it decreased significantly in the 6th to 8th week. Concentration of plant nutrients depends not only on soil nutrients concentration but also on plant age and availability of other nutrients. In some stages of the plant growth, the growth rate might be too fast such that total uptake of the nutrients is not enough to maintain the necessary concentration. Plants required adequate P at early growth stages for optimum growth. Phosphorus uptake was increased with plant growth in all samples. Soil P content was higher in all organic matter treatments (especially in the 6th week after emergence). Phosphorus uptake in samples with organic matter, and no addition of P, was more than the samples which received P. This might be due to mineralization of organic P added to the soil. سبزی‌ها، عناصر غذایی پرمصرف، کود گوسفندی، مراحل رشد Vegetables, Macronutrients, Sheep manure, Growth stages 45 53 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-97-7&slc_lang=fa&sid=1 M. Zahedifar مریم زاهدی‌فر maryamzahedifar2000@yahoo.com Yes N. A. Karimian نجفعلی کریمیان No A. Ronaghi عبدالمجید رونقی No J. Yasrebi جعفر یثربی No Y. Emam یحیی امام No