fa اثر کمپوست بر وقوع مرگ گیاهچه‌ی گوجه‌فرنگی ناشی از Pythium aphanidermatum در گلخانه كاربردي Applicable <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در این پژوهش تأثیر استفاده از نسبت&shy;های حجمی مختلف کمپوست-خاک بر وقوع مرگ گیاهچه</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">&shy;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> گوجه‌&shy;فرنگی ناشی از&nbsp; <em>Pythium aphanidermatum</em>&nbsp;با استفاده&shy; از آزمایش‌&shy;های گلخانه‌&shy;ای بررسی شد. برای تعیین مناسب‌&shy;ترین مقدار مایه&shy; بیمارگر، بذرهای گوجه‌فرنگی به‌طور جداگانه در مخلوطی از مایه&shy; بیمارگر و خاک (در نسبت&shy;‌های حجمی 5، 10 و 20 درصد) کاشته شدند. نتایج نشان داد که مناسب‌&shy;ترین غلظت بیمارگر برای مایه&lrm;‌زنی، غلظت 5% است. برای بررسی تأثیر استفاده از کمپوست بر وقوع مرگ گیاهچه‌&shy;های گوجه‌فرنگی، کمپوست در سه نسبت حجمی (10، 30 و 50 درصد) با خاک سترون مخلوط شد و برای کاشت بذرهای گوجه‌&shy;فرنگی به&shy;‌کار رفت. سپس، بذرها با استفاده از غلظت 5% بیمارگر مایه‌&shy;زنی شدند. وقوع بیماری با شمارش تعداد گیاهچه&shy;‌های مرده در بازه‌&shy;های زمانی دو روزه محاسبه شد. بررسی نتایج نشان داد که وقوع بیماری هنگام استفاده از کمپوست در نسبت&shy;‌های حجمی 30 و 50 درصد به‌طور معنی‌داری کاهش یافت؛ در حالی که کمپوست با نسبت حجمی 10% اثر معنی‌&shy;داری بر کاهش بیماری نداشت. بررسی اثر کمپوست بر وقوع بیماری پس از اتوکلاو کردن آن مشخص کرد که بازدارندگی کمپوست اساس زیستی داشته و ناشی از ریزجانداران آنتاگونیستی است که پتانسیل استفاده به‌عنوان آفت&shy;‌کش زیستی را دارند.</span></span></span></strong> The effect of different compost-soil ratios on the incidence of <em>Pythium aphanidermatum</em> causing tomato damping off was tested in a greenhouse experiment. The inoculum density of 5% was determined to be suitable for inoculation in compost experiments based on investigations of disease incidence with 5, 10 and 20% inoculum densities. To evaluate the effect of compost on incidence of tomato damping off, tomato seeds were sown in compost/soil mixtures at 10, 30 and 50% V:V containing 5% of <em>P. aphanidermatum</em> inoculum. The number of dead tomato seedlings was recorded in two-day intervals and disease incidence was calculated. Results showed that compost/soil mixtures at 30 and 50% ratios significantly suppressed <em>Pythium</em> damping off in tomato seedlings, while 10% compost/soil mixture had no significant effect on disease suppression. This suppression was biologically based since heat-sterilized compost offered little protection from the pathogen. There are antagonistic microorganisms in the composts which are potential biocontrol agents and can be used in bio-pesticides راهبرد زیستی, کمپوست, مدیریت بیمارگر‌های خاک‌زاد Biocontrol strategy, Compost, Soil-borne pathogens management 69 78 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1718-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Habibi آزاده حبیبی a.habibi@kgut.ac.ir Yes Dept. of Biodivers., Inst. of Sci. and High Technol. and Environ. Sci., Grad. Univ. of Adv. Technol., Kerman, Iran. گروه تنوع زیستی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان B. Safaie Farahani بنفشه صفایی فراهانی No Dept. of Plant Protect. Res., Fars Agric. and Nat. Resour. Res. and Edu. Center, AREEO, Shiraz, Iran.‎ بخش تحقیقات گیاه‌پزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، شیراز R. Mostowfizadeh-Ghalamfarsa رضا مستوفی زاده قلمفرسا No Dept. of Plant Protect., School of Agric., Shiraz Univ., Shiraz, Iran بخش گیاه‌پزشکی، دانشگاه شیراز