fa تأثیر پنج محلول غذایی مختلف بر عملکرد، ترکیب شیمیایی و تجمع نیترات کاهو در سیستم کشت بدون خاک پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌منظور انتخاب محلول غذایی بهینه برای پرورش کاهو&nbsp;</span></span></span></strong>(.<strong><em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Lactuca sativa </span></span></em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">L</span></span></strong>)&nbsp;<strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در شرایط هیدروپونیک (سامانه باز) در شرایط آب‌و‌هوایی شهرکرد، آزمایشی به‌صورت طرح کاملاً تصادفی با پنج تیمار شامل محلول‌های غذایی مختلف و در سه تکرار در دانشگاه شهرکرد انجام شد. محلول‌های غذایی مورد استفاده عبارت بودند از: 1) محلول غذایی مرکز تحقیقات باغبانی و سبزی‌های گلخانه</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ای هلند، 2) محلول غذایی دانشگاه کرنل، 3) محلول غذایی ساواس و همکاران، 4) محلول غذایی یامازاکی و 5) محلول غذایی دُمینگوس و همکاران. نتایج نشان داد که بیشترین وزن تازه بخش هوایی با کاربرد محلول غذایی دُمینگوس و همکاران حاصل شد که البته تفاوت معنی&rlm;‌داری با وزن تازه کاهوی تغذیه‌&shy;شده با محلول غذایی دانشگاه کرنل و ساواس و همکاران نداشت. </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کاربرد </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">محلول غذایی ساواس و همکاران منجر به افزایش معنی&rlm;دار غلظت منگنز، روی و مس بخش هوایی در مقایسه با سایر محلول‌های غذایی شد. اگرچه غلظت فسفر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم بخش هوایی کاهو و همچنین وزن خشک آن تحت تأثیر نوع محلول غذایی قرار نگرفت. همچنین، کمترین میزان تجمع نیترات در بخش هوایی کاهو با کاربرد محلول غذایی ساواس و همکاران مشاهده شد. بر مبنای سه شاخص بیشترین وزن تازه بخش هوایی، کمترین تجمع نیترات و بیشترین غلظت عناصر غذایی در بخش هوایی کاهو (آهن، منگنز، روی و مس) کاربرد محلول غذایی ساواس و همکاران برای پرورش کاهو در سامانه کشت بستر متخلخل در شرایط مشابه این پژوهش پیشنهاد می&shy;‌شود</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span></span></strong> An experiment was conducted to select the optimum nutrient solution for growing lettuce (<em>Lactuca sativa</em> L.) under hydroponic conditions (open system) and Shahrekord climate, as a completely randomized design with five different nutrient solutions and three replicates, in Shahrekord University. The nutrient solutions were: 1) Research Station for Floriculture and Greenhouse Vegetables (the Netherlands), 2) Cornel University, 3) Savvas et al., 4) Yamazaki, and 5) Domingues et al. Results showed that maximum shoot fresh weight was obtained by application of Domingues et al. nutrient solution; of course, it had&nbsp;no&nbsp;significant difference&nbsp;with lettuce shoot fresh weight obtained by application of Cornel University and Savvas et al. nutrient solutions. Application of Savvas et al. nutrient solution led to significant increase in shoot Mn, Zn and Cu concentrations in comparison to other nutrient solutions. However, shoot P, K, Ca and Mg concentrations as well as shoot dry weight were not affected by nutrient solutions. Minimum nitrate accumulation in lettuce shoot was observed in plants nourished with Savvas et al. nutrient solution. Based on the maximum shoot fresh weight, minimum nitrate concentration and maximum elements&rsquo; concentration in lettuce shoot (Fe, Mn, Zn and Cu), application of Savvas et al. nutrient solution can be recommended for lettuce production in porous substrate hydroponic culture under the conditions of the present study. تغذیه متعادل, شکل نیتروژن, کاهو (.Lactuca sativa L), هیدروپونیک Balanced nutrition, Nitrogen form, Lettuce (Lactuca sativa L.), Hydroponics. 77 87 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-236-10&slc_lang=fa&sid=1 Sh. Kiani شهرام کیانی shkiani2002@yahoo.com Yes Dept. of Soil Sci. and Eng., Faculty of Agric., Shahrekord University, Shahrekord, Iran گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد