fa تأثیر آنتاگونیست‌های قارچی و باکتریایی بر برخی از عوامل پوسیدگی ریشه و طوقه خیار پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><div dir="ltr" style="text-align: right;"></div><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یکی از &rlm;عوامل اصلی محدودکننده تولید خیار، بیماری‌های پوسیدگی ریشه و طوقه این گیاه است. با توجه به خاکزاد بودن این عوامل، مبارزه شیمیایی علیه آنها نه تنها کاملاً مؤثر نیست بلکه باعث تخریب محیط زیست نیز می‌شود. از جمله راه‌های مبارزه با این بیماری‌ها روش‌های کنترل بیولوژیک است. این پژوهش به‌منظور کنترل بیولوژیک بیماری‌های خاکزاد خیار انجام شده است. در این بررسی اثر بیوکنترلی &rlm;گونه‌های &rlm;</span></span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Trichoderma harzianum</span></span></span></em></strong></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، &rlm;</span></span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">T. virens</span></span></span></em></strong></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Pseudomonas fluorescens</span></span></span></em></strong></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و</span></span></span></strong> <span style="font-family:Times New Roman;"><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Bacillus subtilis</span></span></span></em></strong></span> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">علیه پوسیدگی‌های طوقه و ریشه خیار ناشی از&nbsp;</span></span></span><em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Fusarium oxysporum </span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">f.sp. <em>radicis-cucumerinum</em></span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،&nbsp;</span></span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Pythium aphanidermatum</span></span></span></em></strong></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Phytophthora melonis</span></span></span></em></strong></span> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در آزمایشگاه مورد پژوهش قرار گرفت. گونه </span></span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Trichoderma harzianum</span></span></span></em></strong></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> که در آزمایشگاه بیش‌ترین درصد بازدارندگی از رشد عوامل بیماری‌زا را داشت، برای بررسی‌های گلخانه‌ای استفاده شد. بررسی شدت بیماری و اجزای عملکرد رقم نگین در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در تیمارهای مختلف با استفاده از نرم‌افزار </span></span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">SAS</span></span></span></strong></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"><span style="font-family:Times New Roman;"> </span>انجام شد.</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بیش‌ترین درصد بازدارندگی در اثر متقابل با 45/8 درصد توسط </span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">B.subtilis</span></span></em></strong></span><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در برابر </span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P. aphanidermatum</span></span></em></strong></span><strong><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> ایجاد شد. <span style="color:black;">در گلخانه قارچ </span></span></span></strong><span style="font-family:Times New Roman;"><strong><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:9.0pt;">Trichoderma harzianum</span></span></span></em></strong></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> روی پوسیدگی فوزاریومی ریشه و ساقه خیار و بوته‌میری فیتوفترایی با 32/8 و 18/8 بیش‌ترین و کم‌ترین درصد کنترل بیماری را داشته است. تیمار گیاهان سالم تلقیح‌شده با تریکودرما بیش‌ترین افزایش اجزای عملکرد و گیاهان آلوده‌شده به پوسیدگی فوزاریومی کم‌ترین عملکرد را دارند. همبستگی قوی بین شاخص شدت بیماری و وزن تازه ریشه در تیمارهای مختلف مشاهده شد. بنابراین جدایه‌های آنتاگونیست قارچی و باکتریایی عملکرد مناسبی در کنترل بیماری‌های ریشه خیار داشتند.</span></span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:.1pt;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:Times New Roman;">Cucumber root and crown rots are one of the main factors limiting cucumber production. Due to the soil borne nature of causal agents, their chemical control is not only ineffective, but also destroys the environment. Biological control strategies are one of the ways to combat these diseases. This research was conducted to study the biological control of cucumber soilborn diseases. The biocontrol influences of <em>Trichoderma harzianum</em>, <em>T. virens</em>, <em>Pseudomonas fluorescens</em> and <em>Bacillus subtilis</em> against cucumber root and crown rots caused by <em>Fusarium oxysporum</em> f.sp. <em>radicis-cucumerinum</em>, <em>Pythium</em> <em>aphanidermatum</em> and <em>Phytophthora</em> <em>melonis</em> were investigated in the laboratory. <em>T.</em> <em>harzianum</em>, which had the highest rate of the inhibitory growth in the laboratory, was used for the greenhouse studies. The disease severity and yield components of greenhouse cucumber Negin variety were evaluated in different treatments in a completely randomized design with four replicates using the SAS software. Highest percentage of inhibition in dual culture with 45.8% was observed by <em>B</em>. <em>subtilis </em>versus <em>P</em>. <em>aphanidermatum. </em>The results revealed that <em>T.</em> <em>harzianum</em> had the highest and lowest disease controls (32.8 and 18.8 percent) on <em>F. oxysporum</em> f.sp. <em>radicis-cucumerinum</em> and <em>P.</em> <em>melonis</em>, respectively. The treatment related to <em>Trichoderma</em>-inspired healthy plants had the greatest effect on the increase of the yield components in cucumber, while the infected plants with <em>F. oxysporum</em> f.sp. <em>radicis-cucumerinum</em> had the lowest yield. The disease severity index and root fresh weight showed a high correlation in different treatments. Therefore, fungal and bacterial antagonists were successful in controlling the cucumber root diseases.</span></div> بیماری های پوسیدگی ریشه و طوقه, کنترل بیولوژیک, Trichoderma harzianum, رقم نگین Root and crown rots, Biological control, Trichoderma harzianum, Negin variety. 43 55 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1933-1&slc_lang=fa&sid=1 S. Reisi Dehkordi سمیرا رئیسی دهکردی reisi_samira@yahoo.com No Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل N. Panjehkeh ناصر پنجه‌که naserpanjeke@gmail.com Yes Department of Plant Protection, Faculty of Agriculture, University of Zabol, Zabol گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل، زابل A. H. Taheri عبدالحسین طاهری a.taheri@gau.ac.ir No Department of Plant Protection, Faculty of Plant Production, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan گروه گیاه‌پزشکی، دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان S. K. Sabbagh سید کاظم صباغ sksabbagh@yazd.ac.ir No Department of Biology, University of Yazd گروه زیست‌شناسی، دانشگاه یزد، یزد