fa اثر کودهای بیولوژیک بایوفرام و پروبیوتیک بر رشد، عملکرد و کیفیت میوه گوجه‌فرنگی گیلاسی ريزجانداران ریزوسفری محرک رشد گیاه Plant growth promoting microrganisms in the rhizosphere پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌منظور بررسی اثر کاربرد کودهای بیولوژیک بر دو رقم گوجه‌فرنگی گیلاسی، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در شرایط گلخانه‌ای در شهرستان نیر اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل کودهای بیولوژیک پروبیو 96 (حاوی باکتری‌های <em>تیوباسیلوس</em>) و بایوفارم (حاوی باکتری‌های <em>ازتوباکتر</em> و <em>آزوسپریلوم</em>) در غلظت‌های صفر، 0/5، 1 و 1/5 درصد روی دو رقم گوجه‌فرنگی گیلاسی میینگ و هوآنگ جن‌جو بودند که پس از انتقال نشاء و در 4 مرحله به‌صورت کود-آبیاری و خیس کردن خاک استفاده شدند. نتایج نشان داد که ترکیبات تیماری رقم میینگ در غلظت 0/5 و یا 1 درصد بایوفارم بدون اختلاف معنی‌دار با غلظت 1/5 درصد پروبیو، بیشترین عملکرد را موجب شدند. غلظت کلروفیل </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman Bold,serif;">a</span></span><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و کل در رقم میینگ با مصرف بایوفارم 0/5 درصد بیشترین مقدار را داشت. بیشترین ظرفیت آنتی‌اکسیدان کل در ترکیب تیماری کاربرد کود بیولوژیک بایوفارم با غلظت 1 درصد و رقم میینگ مشاهده شد، درحالی که کم‌ترین آن متعلق به تیمار کودی پروبیو با غلظت 1/5 درصد در رقم هوآنگ جن‌جو بود. بیشترین غلظت لیکوپن و ویتامین ث از کاربرد پروبیو با غلظت 1/5 درصد به‌دست آمد، درحالی ‌که بیشترین غلظت فنل متعلق به استفاده از بایوفارم با غلظت 1/5 درصد و پروبیو با غلظت یک درصد بود. در این آزمایش رقم میینگ در اکثر صفات به ویژه ویژگی‌های رشدی و فیزیولوژیک نسبت به رقم هوآنگ جن‌جو برتر بود. با افزایش غلظت تیمارهای کودی به‌ویژه کود بیولوژیک بایوفارم، وضعیت کمّی و کیفی گوجه‌فرنگی گیلاسی بهبود معنی‌داری یافت، به‌گونه‌ای ‌که امکان جایگزینی کودهای شیمیایی با این کودهای زیستی وجود دارد.</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></span></div> To investigate the effect of biofertilizers application on cherry tomato, a factorial experiment based on a completely randomized design with four replications was carried out under greenhouse conditions. Experimental factors included different concentrations (0, 0.5, 1.0 and 1.5%) of Probiotic biofertilizers (containing <em>Thiobacillus</em> bacteria) and Biofarm (containing <em>Azotobacter</em> and <em>Azosperillium</em> bacteria), and two cherry tomato cultivars (Meeing and Jean ho). Results indicated that combined treatments of Biofarm at both 0.5 or 1% concentrations with Probiotic at 1.5% concentration, caused the highest yield in Meeing cultivar. The highest chlorophyll a and total chlorophyll were observed in Ming cultivar treated with 0.5% of Biofarm. The highest total antioxidant capacity was observed in Ming cultivar by using 1% concentration of Biofarm while the lowest amount was obtained in the application of 1.5% concentration of Probiotic fertilizer in Huang Jinju cultivar. The highest concentrations of lycopene and vitamin C were measured in the plants treated with 1.5% of Probiotic biofertilizer. The highest phenol content of fruits was produced by using 1.5% of Biofarm and 1% Probiotic biofertilizer. In this experiment, Ming cultivar was superior to Huang Jinju for most of the measured traits, especially growth and physiological characteristics. Increasing the concentration of fertilizers, especially Biofarm, the measured quantitative and qualitative traits of cherry tomatoes were improved significantly. Therefore, these biofertilizers could serve as suitable alternatives for chemical fertilizers in cherry tomato production. بایوفارم, پروبیوتیک, فنل, کلروفیل, لیکوپن Biofarm, Chlorophyll, Lycopene, Probiotic, Quality. 49 62 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1162-1&slc_lang=fa&sid=1 S. Keramat سکینه کرامت keramatsakineh562@gmail.com No Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture and Natural Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی B. Esmaielpour بهروز اسماعیل پور behsmaiel@yahoo.com Yes Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture and Natural Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی M. Bhnamian مهدی بهنامیان mbehnamian@uma.ac.ir No Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture and Natural Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی H. Maleki-Lajayer حسن ملکی لجایر malekih135@gmail.com No Department of Plant and Medicinal Plants, Faculty of Agriculture (Meshgin-shahr Campus), University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه علوم گیاهی و گیاهان دارویی، دانشکده کشاورزی مشگین‌شهر، دانشگاه محقق اردبیلی M. Shiekhalipour مرتضی شیخعلیپور peyman.sh.alipour@gmail.com No Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture and Natural Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی A. Fooladi-Garjan عقیل فولادی گرجان agilfuladi53@gmail.com No Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture and Natural Science, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی