fa ارزیابی تغییرات مرفولوژیک و بیوشیمیایی گونه زینتی مینای چمنی (Bellis perennis) در خاک‌‌‌‌‌های آلوده به سرب بیوژئوشیمی آلاینده‌ها در سیستم خاک-گیاه Biogeochemistry of contaminants in soil-plant system پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span dir="RTL"><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">هدف از این پژوهش بررسی </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آثار مقادیر مختلف فلز سنگین سرب بر صفات مورفولوژیک و بیوشیمیایی گیاه مینا چمنی و توانایی جذب این فلز توسط این گیاه (گیاه‌پالایی) بود. در این آزمایش تأثیر مقادیر مختلف فلز سرب (شش سطح) در قالب طرح کاملاً تصادفی با پنج تکرار بررسی شد. نتایج نشان داد که افزایش غلظت سرب سبب کاهش درصد و سرعت جوانه‌زنی بذر می‌شود. صفات رشدی مانند وزن خشک ریشه و شاخساره در گیاه با افزایش غلظت سرب به‌طور معنی‌داری کاهش یافت (به‌ترتیب70 و 23 درصد). میزان مجموع کلروفیل <em><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;">b</span></span></em> و <em><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Times New Roman;">a</span></span></em>، </span></span></span></span><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در گیاه با افزایش غلظت سرب کاهش یافت (66 درصد). میزان تجمع پرولین و فعالیت آنزیم‌های آنتی‌اکسیدان کاتالاز و آسکوربات پراکسیداز نیز با افزایش غلظت سرب در گیاه به‌طور معنی‌داری افزایش یافت (30، 42 و 42 درصد). با توجه به شاخص‌هایی مانند فاکتور تجمع زیستی، پتانسیل استخراج سبز، شاخص مقاومت و فاکتور انباشتگری، گیاه مینا چمنی قابلیت گیاه‌پالایی زیادی برای فلز سرب داشت. نتایج نشان داد که اعمال غلظت‌های زیاد سرب سبب اختلال در شاخص‌های جوانه‌زنی بذر شد. گیاه آلوده به غلظت کم سرب تحمل بسیار خوبی نسبت به فلز سنگین سرب داشته و در غلظت‌های بیشتر، اگرچه شاخص تحمل آن‌ها حدود 60 درصد کاهش یافت، اما نشان‌دهنده تحمل قابل قبول گیاه در </span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">غلظت‌های</span></span></span></span><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> زیاد سرب بود</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></span><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> همچنین انباشت قابل توجه سرب در ریشه، </span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نشان‌دهنده</span></span></span></span><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> عمل تثبیت ریشه‌ای سرب بود که می‌تواند گیاه را برای پروژه‌های گیاه پالایی در محیط‌های آلوده به سرب، معرفی کند</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-size:9.0pt;">.</span></span></span></strong><strong><span style="color:#0d0d0d;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Heavy metals, as a limiting factor, affect plant physiological characteristics. Heavy metals toxicity leads to poor seed germination and limited plant growth. The effect of heavy metal lead (Pb) at six concentrations&nbsp;was investigated on morphological and biochemical traits of <em>Bellis perennis</em> in a completely randomized design experiment with five replications. Also, the ability of lead absorption by <em>B. perennis</em> was evaluated. The results showed that at higher concentrations of Pb, the percentage and rate of seed germination were decreased. Other traits such as root and shoot dry weights decreased significantly with increased lead concentrations by 70% and 23%, respectively. Total chlorophyll <em>a</em> + <em>b</em> decreased as Pb concentration was increased (66%). Proline accumulation and activity of catalase and ascorbate peroxidase enzymes increased significantly at higher concentrations of Pb by 30%, 42%, and 42%, respectively. Based on the changes in some plant traits such as enrichment coefficient, phytoextraction potential, and tolerance index, it can be concluded that <em>B. perennis</em> might have a high potential for phytoremediation, and also lead metal refining ability. It was observed that the Pb application did not prevent seed germination of <em>B. perennis</em>, but increasing concentrations disrupted some seed germination traits. <em>Bellis perennis</em> showed good tolerance at low concentrations of Pb, while at higher concentrations, the tolerance index decreased by about 60%, suggesting an acceptable tolerance at high concentrations. Significant accumulation of Pb in the roots of <em>B. perennis</em> indicated it is a suitable plant for phytoremediation in lead-contaminated environments.</div> فلز سنگین, مقاومت گیاه, فاکتور انتقال, گیاه‌پالایی, جوانه‌زنی Heavy metal, Ornamental species, Plant resistance, Phytoremediation, Transport factor. 69 86 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2030-1&slc_lang=fa&sid=1 M.S. Sadeghi محمدصادق صادقی mm.sadeghi2021@gmail.com Yes Department of Horticultural Sciences , Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس N. Ahmadi نیما احمدی ahmadin@modares.ac.ir No Department of Horticultural Sciences , Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس E. Keshtkar اسحاق کشتکار es.pishkar@gmal.com No Department of Agronomy, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran. گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس