fa اثر کاربرد سولفات پتاسیم بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک نهال‌های خرما رقم زاهدی (Phoenix dactylifera cv. Zahdei) تحت تنش آبی فراهمي آب و عناصر غذایی خاك براي گياه Availability of soil water and nutrients for plant پژوهشي Research این پژوهش به‌منظور بررسی تأثیر کود سولفات پتاسیم بر برخی ویژگی‌های فیزیولوژیک نهال‌های کشت بافتی خرما رقم زاهدی تحت تنش آبی انجام شد. این پژوهش به‌صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار انجام شد. پس از استقرار کامل نهال‌ها در خاک، تیمار سولفات پتاسیم در پنج سطح (صفر، محلول‌پاشی برگی 2 گرم در لیتر، محلول‌پاشی برگی 4 گرم در لیتر، کاربرد خاکی 50 گرم برای هر نهال، و کاربرد خاکی 100 گرم برای هر نهال) و سپس تنش آبی در سه سطح (100، 80 و 60 درصد تبخیر تجمعی از تشت تبخیر کلاس A) اعمال شد. نتایج نشان داد که با کاربرد کود سولفات پتاسیم در سطوح زیاد تنش آبی شاخص کلروفیل افزایش یافته و درصد نشت یونی کاهش پیدا کرد. در سطح سوم تنش آبی بدون کاربرد پتاسیم، شاخص کلروفیل برابر 42/61 ثبت شد، اما با کاربرد خاکی 100 گرم سولفات پتاسیم در همین سطح تنش، شاخص کلروفیل با افزایش معنی‌دار به مقدار 58/78 رسید. نشت یونی نیز در سطح سوم تنش آبی بدون کاربرد سولفات پتاسیم به مقدار 34/75 درصد مشاهده شد، درصورتی‌که در همین سطح تنش با کاربرد خاکی 100 گرم سولفات پتاسیم، نشت یونی به طور معنی‌‌دار&nbsp;به 25/42 درصد کاهش یافت. غلظت پتاسیم برگ در تیمار بدون کاربرد پتاسیم، برابر 1/61 درصد بود درحالی‌که در تیمار کاربرد خاکی 100 گرم سولفات پتاسیم با افزایش معنی‌دار مقدار 1/88 ثبت شد. در مجموع، کاربرد خاکی 100 گرم سولفات پتاسیم محلول در آب برای هر نهال تحت تنش آبی بهترین نتیجه را از نظر پاسخ‌های فیزیولوژیک نهال خرما در مقابله با شرایط تنش آبی داشت. <span style="font-family:Tahoma;">&nbsp;<span style="font-size:12pt"><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">This research was conducted to investigate the effect of potassium sulfate application on some physiological characteristics of </span><span style="font-size:11.0pt">tissue culture-derived date palm plants under water stress conditions. </span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">The study was conducted as factorial experiment based on a randomized complete block design with three replications.</span> <span lang="EN" style="font-size:11.0pt">After complete establishment of plants, potassium sulfate at five levels (zero, foliar application of 2 and 4 g L^-1, soil application of 50 and 100 g for each </span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">plant</span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">) and then water stress at three levels (100, 80 and 60% of cumulative evaporation from Class A evaporation pan) were applied. The results showed that with the application of potassium sulfate at high levels of water stress, the chlorophyll index increased and ion leakage percentage decreased. </span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">In the third level of water stress without application of potassium, the chlorophyll index was recorded at 42.61, but with the soil application of 100 g potassium sulfate, the chlorophyll index significantly increased to 58.78. The ion leakage of 34.75% was also observed at the third level of water stress without the application of potassium sulfate, while with the application of 100 g potassium sulfate, it reduced significantly to 25.42%. The potassium </span><span style="font-size:11.0pt">concentration </span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">in leaves in the treatment without potassium application was 1.61%, while in the treatment with soil application of 100 g of potassium sulfate, the value of 1.88% was recorded with a significant increase. Overall, soil application of 100 g of water-soluble potassium sulfate for each plant had the best results</span> <span lang="EN" style="font-size:11.0pt">in terms of the physiological responses of date palm plant in dealing with water stress conditions</span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">.</span><span lang="EN" style="font-size:11.0pt"></span></span></span> شاخص کلروفیل, نشت یونی, کاربرد خاکی, محلول‌پاشی برگی. Chlorophyll index, Foliar application, Ion leakage, Soil application. 33 46 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2063-1&slc_lang=fa&sid=1 R. Yousefi رحمان یوسفی r.yousefi66@areeo.ac.ir Yes Date Palm and Tropical Fruits Research Center, Horticultural Sciences Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran. پژوهشکده خرما و میوه‌های گرمسیری، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران M. Alihouri مجید علی‌حوری alihouri_m@hotmail.com No Temperate Fruits Research Center, Horticultural Sciences Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran. پژوهشکده میوه‌های معتدله و سردسیری، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران H. Dialami حجت دیالمی dialamy_s@yahoo.com No Date Palm and Tropical Fruits Research Center, Horticultural Sciences Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran. پژوهشکده خرما و میوه‌های گرمسیری، مؤسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران