fa ارزیابی استفاده از تشت‌های تبخیر در محیط گلخانه پژوهشي Research چکیده روش تشت تبخیر کلاس A یکی از روش‌های بسیار رایج در تخمین تبخیر- تعرق در گلخانه می‌باشد که به دلیل سادگی، هزینه نسبتاً کم و توانایی تخمین تبخیر- تعرق روزانه به طور گسترده در جهان استفاده می‌شود. به دلیل فضای زیاد اشغال شده توسط تشت کلاس A و عدم دقت این وسیله برای مقادیر خیلی کم تبخیر، نوع دیگری از تشت تبخیر به نام تشت کوچک استفاده می‌گردد. در این تحقیق، به منظور ارزیابی استفاده از تشت‌های تبخیر برای تعیین نیاز آبی درون گلخانه، از دو دستگاه تشت کلاس A (یکی در خارج و دیگری در داخل گلخانه) و یک دستگاه تشت کوچک در درون گلخانه استفاده گردید. به منظور تعیین میزان تبخیر- تعرق پتانسیل گیاه مرجع، از سه عدد لایسیمتر زهکش‌دار در درون گلخانه و سه عدد میکرولایسیمتر وزنی در درون و بیرون گلخانه استفاده گردید. ضریب هر تشت با مقایسه رابطه بین داده‌های لایسیمتری و داده‌های اندازه‌گیری شده از تشت به‌دست آمد. با مقایسه تبخیر- تعرق ماهانه تخمین زده شده به‌وسیله تشت کلاس A و تشت کوچک با داده‌های لایسیمتری در درون گلخانه، ضریب همبستگی برابر974/0 و 982/0 به دست آمد. هم‌چنین با مقایسه تبخیر- تعرق ماهانه تخمین زده شده به‌وسیله تشت کلاس A نصب شده درخارج گلخانه و مقایسه آن با داده‌های لایسیمتری در درون گلخانه، ضریب همبستگی برابر 756/0 تعیین شد. برای محاسبه دقیق نیاز آبی درون گلخانه باید به جای استفاده ازتشت کلاس A خارج، از تشت کوچک یا تشت کلاس A در درون گلخانه استفاده گردد که تشت کوچک به علت هزینه کم، استفاده آسان و مهمتر از همه فضای مورد نیاز کمتر جایگزین آن می‌گردد. Abstract The class A pan method has been one of the most popular methods due to its simplicity, relatively low cost, and producing daily evapotranspiration estimates. Because of the large area occupied by a class A pan, alternative methods have been sought to estimate ETo inside greenhouses. With the objective of evaluating the performance of evaporation pan in estimating the water consumption in greenhouse, one class A pan and one reduced pan installed inside the greenhouse and another class A pan was installed outside. In this research three drainage lysimeters indoor and three weighing microlysimeters for indoor and outdoor the greenhouse were used to determine the reference evapotranspiration. Coefficients of pans were obtained by comparing of the evaporation pans values with the data of the lysimeters. The results indicated the monthly evaporation values measured by the class A pan and reduced pan, (both inside the greenhouse) with the data of the lysimeters, R2 was obtained 0.974 for the class A pan method, and 0.982 for the reduced pan method. Also with comparing between the monthly evaporation values measured by the class A pan outside the glasshouse and the data of the lysimeters inside, R2 was obtained 0.756. Considering the high coefficients of correlation inside the glasshouse, it is possible to replace the class A pan outside with the class A pan and reduced pan inside to estimate ETo. Reduced pan has a low cost and is easy to use and also occupied a small area in the greenhouse, therefore it is recommend to replace instead of class A pan inside the greenhouse. واژه‌های‌ کلیدی‌: تبخیر -تعرق مرجع، ضریب تشت، تشت کلاس A، تشت کوچک Keywords: Reference evapotranspiration, Pan coefficient, Greenhouse, Class A pan, Reduced pan. 63 73 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-12-2&slc_lang=fa&sid=1 M.J Amiri محمدجواد امیری No J. Abedi-Koupai جهانگیر عابدی کوپایی koupai@cc.iut.ac.ir Yes S.S. Eslamian سید سعید اسلامیان No