fa اثر تلقیح میکروبی ریشه بر شاخص‌های رشد قلمه‌های بادام (Prunus dulcis) ريزجانداران ریزوسفری محرک رشد گیاه Plant growth promoting microrganisms in the rhizosphere پژوهشي Research <strong>پیشینه پژوهش و هدف:</strong> کاهش ماده آلی خاک و آلودگی‌های زیست‌محیطی ناشی از مصرف زیاد کودهای شیمیایی باعث شده تا در سال‌های اخیر در راستای مدیریت پایدار خاک، توجه به کودهای زیستی همواره افزایش یابد. سلامت و کارکرد زیستی خاک یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های مدیریت پایدار باغات متراکم است. این پژوهش به‌منظور ارزیابی توانایی باکتری‌های محرک رشد گیاه (PGPB) برای بهبود رشد قلمه‌های ریشه‌دار شده بادام (<em>Prunus dulcis</em>) در شرایط گلخانه انجام شد.<br> <strong>روش‌ها:</strong> آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با 10 تیمار آزمایشی (T1: تلقیح باکتری .<em>Paenibacillus sp</em>؛ T2: تلقیح <em>Paenibacillus tundrae</em>؛ T3: تلقیح <em>Pseudomonas fluorescens</em>؛ T4: تلقیح <em>Pseudomonas baetica</em>؛ T5: تلقیح <em>Pseudomonas monteilii</em>؛ T6: تلقیح <em>Azotobacter chroococcum</em>؛ T7: تلقیح همه سویه‌های باکتری T1 تا T6؛ T8: تلقیح همه سویه باکتری T1 تا T6 + 50 درصد کود شیمیایی مورد استفاده به‌صورت مرسوم؛ T9: مصرف 100 درصد کود شیمیایی مورد استفاده به‌صورت مرسوم و T10: شاهد بدون تلقیح باکتری) در چهار تکرار در شرایط گلخانه انجام شده و برخی شاخص‌های رشد و غلظت عناصر غذایی گیاه اندازه‌گیری شد.<br> <strong>نتایج:</strong> یافته‌ها نشان داد که تلقیح باکتری <em>P. tundrae</em> (T2) وزن تازه برگ را نسبت به شاهد (T10) 34 درصد، تلقیح باکتری <em>P. fluorescens</em><span style="color:#ffffff;"><span style="font-size:8px;">و</span></span>(T3) وزن تازه ساقه را نسبت به شاهد (T10) 33 درصد، و تلقیح ترکیب همه باکتری‌های کارآمد (T7) ارتفاع نهال را 38 درصد نسبت به شاهد (T10) افزایش داد. همچنین تلقیح باکتری <em>P. monteilii</em><span style="color:#ffffff;"><span style="font-size:8px;">و</span></span>(T5) تعداد برگ در نهال را 116 درصد نسبت به شاهد افزایش داد.<br> <strong>نتیجه‌گیری کلی:</strong> به‌طورکلی نتایج این پژوهش نشان داد که باکتری‌های مورد بررسی به‌ویژه باکتری‌های <em>P. tundrae</em><span style="color:#ffffff;"><span style="font-size:8px;">و</span></span>، <em>P. fluorescens</em> و <em>P. monteilii</em> از توانایی خوبی برای استفاده به‌عنوان کود زیستی برخوردار بوده و تلقیح این باکتری‌ها در بستر گیاه بادام منجر به افزایش رشد نهال‌های بادام شد.<br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Background and Objective:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> The depletion of soil organic matter coupled with environmental contamination resulting from the excessive application of chemical fertilizers has, in recent years, amplified interest in biofertilizers within the framework of sustainable soil management. Soil health and biological performance constitute among the most critical components of sustainable management in densely planted orchard systems. This study aimed to evaluate the efficacy of plant growth-promoting bacteria (PGPB) in enhancing the growth of almond (</span><i><span style="font-size:10.0pt">Prunus<b> </b>dulcis</span></i><b><span style="font-size:10.0pt">)</span></b><span style="font-size:10.0pt"> cuttings under greenhouse conditions.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Methods:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> A randomized complete block design was employed, with ten treatments: inoculation with (T1: inoculation with <i>Paenibacillus sp.</i> bacteria; T2: inoculation with <i>Paenibacillus tundrae</i>; T3: inoculation with <i>Pseudomonas fluorescens</i>; T4: inoculation with <i>Pseudomonas baetica</i>; T5: inoculation with <i>Pseudomonas monteilii</i>; T6: inoculation with <i>Azotobacter chroococcum</i>; T7: inoculation with all bacterial isolates T1 to T6; T8: inoculation with all bacterial isolates T1 to T6 + 50% conventionally used chemical fertilizer; T9: application of 100% conventionally used chemical fertilizer and T10: control without bacterial inoculation). Plant growth indices and nutrient concentrations were assessed.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Results:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> The findings indicated that inoculation with <i>P. tundrae</i> (T2) increased leaf fresh weight by 34%, <i>P. fluorescens</i> (T3) boosted stem fresh weight by 33%, and a combination of all effective strains (T7) enhanced seedling height by 38% compared to the control. Moreover, <i>P. monteilii</i> (T5) significantly increased the number of leaves per seedling by 116%.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Conclusion:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> Overall, the study demonstrates the potential of the investigated PGPB, particularly <i>P. tundrae</i>, <i>P. fluorescens</i>, and <i>P. monteilii</i> are the most effective bacteria isolated from the almond rhizosphere regarding its ability to stimulate and enhance plant growth, suggesting its potential use in the formulation of biofertilizers.</span></span></span><br> &nbsp; بادام درختی, تلقیح باکتریایی, جامعه میکروبی خاک, محرک رشد گیاه. Almond, Bacterial inoculation, Soil microbial community, Plant growth promoter. 1 18 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2082-2&slc_lang=fa&sid=1 Somayeh Ghasemi Pirbaloti سمیه قاسمی پیربلوطی ghasemisomayeh60@gmail.com 0009-0005-0507-2921 No Department of Soil Science and Engineering, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Iran گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، ایران Saheb Soodaie Mashaei صاحب سودائی مشائی soodaie78@sku.ac.ir 0000-0001-7129-6601 Yes Department of Soil Science and Engineering, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Iran گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، ایران Abdolrahman Mohammad-Khani عبدالرحمن محمدخانی Mkhani7@yahoo.com 0000-0002-8127-9829 No Department of Horticultural Sciences, Faculty of Agriculture, Shahrekord University, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، ایران