fa تأثیر سورفکتانت‌های زیستی باکتری‌های فیلوسفر بر رشد نعناع سنبله‌ای (Mentha spicata) و تربچه (Raphanus sativus) ريزجانداران ریزوسفری محرک رشد گیاه Plant growth promoting microrganisms in the rhizosphere پژوهشي Research <strong>پیشینه پژوهش و هدف: </strong>سورفکتانت‌های زیستی، مولکول‌هایی آمفیفیل هستند که توسط جانداران، به‌ویژه باکتری‌ها، تولید می‌شوند. اخیراً مشخص شده که آنها می‌توانند به‌عنوان عامل تحریک رشد گیاهان عمل نمایند. بنابراین هدف از انجام این پژوهش، بررسی اثر سورفکتانت‌های زیستی بر رشد گیاهان بود.<br> <strong>روش‌ها:</strong> برای این منظور ابتدا باکتری‌های مولد سورفکتانت‌های زیستی از فیلوسفر گیاهان وحشی جداسازی‌شده و در مرحله بعدی سورفکتانت‌های زیستی از آنها استخراج و خالص‌سازی شدند. پس از ارزیابی کیفیت سورفکتانت‌های زیستی، چهار مورد برتر انتخاب شده و با کدهای S1 تا S4 شناخته شدند. برای ارزیابی اثر محلول‌پاشی برگی با غلظت‌های صفر، 0/1، 0/2 و 0/4 گرم در لیتر، بر تحریک رشد گیاهان نعناع ‌سنبله‌ای و تربچه، آزمایشی گلدانی به‌صورت&nbsp;فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در گلخانه انجام شد. در پایان آزمایش صفات رشدی گیاهان اندازه‌گیری شد.<br> <strong>نتایج: </strong>اثر سورفکتانت‌های زیستی بر رشد گیاهان به‌شدت تحت تاثیر غلظت آن‌ها قرار داشت. غلظت‌های 0/4 و 0/1 گرم بر لیتر از سورفکتانت‌های ‌زیستی، به‌ترتیب کمترین و بیشترین آثار را بر تحریک رشد همه گیاهان مورد بررسی داشت. همچنین نوع سورفکتانت در تحریک رشد گیاهان مهم بود. سورفکتانت زیستی با کد S1 بیشترین آثار تحریکی رشدی را به همراه داشت. بیشترین مقدار وزن‌ تازه غده به‌عنوان عملکرد اقتصادی تربچه، در تیمار سورفکتانت زیستی S1 در غلظت 0/1 میلی‌گرم بر لیتر به‌دست آمد که نسبت به تیمار شاهد، 333 درصد افزایش داشت. در نعناع سنبله‌ای بیشترین مقدار وزن‌ تازه به عنوان عملکرد اقتصادی نیز در همین تیمار به‌دست آمد که نسبت به شاهد 51 درصد افزایش داشت.<br> <strong>نتیجه‌گیری کلی:</strong> بنابر‌این به‌نظر می‌رسد، سورفکتانت‌های زیستی، به‌ویژه در غلظت و نوع مناسب، پتانسیل زیادی برای تحریک رشد و بهبود کیفیت گیاهان دارند. این ترکیبات می‌توانند به‌عنوان یک فناوری پایدار و سازگار با محیط زیست در بهینه‌سازی عملکرد گیاهان و کشاورزی استفاده شوند.<br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">Background and Objective:</span></b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"> Biosurfactants are amphiphilic molecules produced by living organisms, particularly bacteria. Recent studies have shown their potential to act as plant growth stimulants. Therefore, the objective of this study was to evaluate the effects of biosurfactants on plant growth.</span><span style="font-size:10.0pt"></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt">Methods:</span></b> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt">To achieve this, biosurfactant-producing bacteria were initially isolated from the phyllosphere of wild plants. Subsequently, biosurfactants were extracted and purified. After evaluating their quality, four superior biosurfactants were selected</span><span style="font-size:10.0pt"> and addressed by S1 to S4 codes. </span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">A pot experiment was conducted in the greenhouse using a completely randomized factorial design to assess the effects of foliar spraying at concentrations of 0, 0.1, 0.2, and 0.4 g L</span>^{<span style="font-size:10.0pt">-1</span>}<span lang="EN" style="font-size:10.0pt"> on the growth stimulation of spearmint and radish plants. At the end of the experiment, the plants&rsquo; growth traits were measured and evaluated.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">Results:</span></b> <span style="font-size:10.0pt">T</span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">he effect of biosurfactants was strongly influenced by their applied concentrations. Among the concentrations, the highest and lowest growth stimulation were observed at 0.1 and 0.4 g L^-1, respectively. Additionally, the type of biosurfactant was found to play a significant role in growth stimulation. Biosurfactant S1 exhibited the most pronounced stimulatory effect, where the highest fresh weight of radish tubers was recorded under the S1 biosurfactant treatment with 0.1 g L^-1, showing a 333% increase compared to the control. Similarly, in spearmint, the highest fresh weight was observed in the same treatment (S1-0.1), showing a 51% increase compared to the control.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">Conclusion:</span></b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"> Therefore, biosurfactants, especially when used at optimal concentrations, appear to have a high potential for stimulating plant growth and improving plant quality. These compounds could serve as sustainable and environmentally friendly technologies for optimizing plant performance and agricultural productivity.</span></span></span><br> &nbsp; محلول‌پاشی برگی, وزن‌ تازه گیاه, وزن خشک گیاه, محرک رشد زیستی. Foliar spraying, Plant fresh weight, Plant dry weight, Bio-stimulant. 37 53 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2053-2&slc_lang=fa&sid=1 Esmail Karimi اسماعیل کریمی ekarimi@maragheh.ac.ir 0000-0002-1670-3144 No Department of Soil Science and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Maragheh گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه Negin Asl-Reyhany نگین اصل‌ریحانی aslreyhani.n@gmail.com Yes Department of Soil Science and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Maragheh گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه Ali-Asghar Alilou علی‌اصغر علیلو aliasghar.aliloo@gmail.com No Department of Plant Production and Genetics Engineering, Faculty of Agriculture, University of Maragheh گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه Seyed Bahman Mousavi سید بهمن موسوی b_mosavi2000@yahoo.com No Department of Soil Science and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Maragheh گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه