fa بررسی ویژگی‌های زراعی و اقتصادی کشت مخلوط سیر و شنبلیله در سامانه‌های تغذیه مختلف فراهمي آب و عناصر غذایی خاك براي گياه Availability of soil water and nutrients for plant پژوهشي Research <strong>پیشینه پژوهش و هدف:</strong> استفاده از کودهای آلی علاوه بر کاهش مصرف کودهای شیمیایی، می‌تواند نقش مهمی در سلامت محیط زیست داشته باشد. بررسی ابعاد مختلف اکولوژیک و اقتصادی کشت مخلوط گیاهان تحت استفاده از کودهای مختلف دارای اهمیت است. این آزمایش با هدف مقایسه ویژگی‌های زراعی و اقتصادی الگوهای کشت خالص و مخلوط دو گیاه سیر و شنبلیله، تحت شرایط تغذیه آلی و شیمیایی انجام شد.<br> <strong>روش‌ها:</strong> این آزمایش به‌صورت کرت‌های خردشده بر پایه طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1401-1400 در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی شیروان اجرا شد. عامل اصلی شامل شاهد، کود شیمیایی و کمپوست (کود آلی) و عامل فرعی شامل کشت خالص سیر و شنبلیله، کشت مخلوط 25 درصد سیر با 75 درصد شنبلیله، 50 درصد سیر با 50 درصد شنبلیله، و 75 درصد سیر با 25 درصد شنبلیله بود.<br> <strong>نتایج:</strong> استفاده از کمپوست منجر به بیشترین درصد اسانس سیر و شنبلیله (به‌ترتیب 2/53 و 1/19%) شد و گیاهانی که کود دریافت نکردند، کمترین درصد اسانس سیر و شنبلیله را به‌ترتیب با مقادیر 1/99 و 0/89% نشان دادند. گیاهانی که در شرایط کشت خالص با کودهای کمپوست و شیمیایی تغذیه شده بودند، بیشترین مقدار عملکرد علوفه خشک، عملکرد بیولوژیک و عملکرد دانه را داشتند. از طرف دیگر، بیشترین مزیت اقتصادی از الگوی کشت مخلوط حاصل شد، به‌طوری که بیشترین مزیت اقتصادی متعلق به کشت مخلوط 75 درصد سیر و 25 درصد شنبلیله در شرایط تغذیه با کود کمپوست بود.<br> <strong>نتیجه‌گیری کلی:</strong> نتایج این پژوهش نشان‌دهنده مزیت زراعی و اقتصادی الگوی کشت مخلوط نسبت به تک‌کشتی، و سامانه تغذیه آلی نسبت به تغذیه شیمیایی در کشت گیاهان سیر و شنبلیله بود. در مجموع، اجرای سامانه کشت مخلوط با نسبت‌های 75 درصد سیر همراه با 25 درصد شنبلیله و 50 درصد سیر با 50 درصد شنبلیله با کوددهی ‌کمپوست مناسب‌تر بود.<br> &nbsp; <span style="font-size:10pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Background and Objective:</span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> The use of organic fertilizers,<b> </b>in addition to reducing the use of chemical fertilizers, can also</span></span> <span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">play an important role in environmental health. It is important to investigate the various ecological and economic aspects of intercropping plants using different fertilizers. This experiment was conducted to compare the agronomic and economic characteristics of pure and mixed cropping patterns of garlic and fenugreek under organic and chemical nutrition conditions.</span></span><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Methods:</span></span></b><b> </b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">This experiment was conducted as a split-plot based on randomized complete blocks design with three replications at the Research Farm of the Faculty of Agriculture of Shirvan, Iran, during the 2021‒2022 growing season. The main factor was the control, chemical fertilizer, and compost as organic fertilizer, and the secondary factor included pure cultivation of garlic and fenugreek, mixed cultivation of 25% garlic with 75% fenugreek, 50% garlic with 50% fenugreek, and 75% garlic with 25% fenugreek.</span></span><b><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></b></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Results:</span></span></b> <span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The use of compost resulted in the highest percentages of essential oil in garlic and fenugreek (2.53 and 1.19%, respectively), and the control plants showed the lowest percentages of essential oil in garlic and fenugreek (1.99 and 0.89%, respectively). Plants fed with compost and chemical fertilizers under pure cultivation conditions had the highest dry forage yield, biological yield, and grain yield. On the other hand, the highest economic benefit was obtained from the intercropping pattern, so that the highest economic benefit belonged to the intercropping treatment of 75% garlic and 25% fenugreek under compost fertilization conditions.</span></span><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Conclusion:</span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> The results of this study showed the agronomic and economic advantages of the intercropping pattern over monocropping, and organic nutrition system over chemical fertilization in garlic and fenugreek cultivation. Overall, implementing an intercropping system with ratios of 75% garlic with 25% fenugreek and 50% garlic with 50% fenugreek with compost fertilization was more suitable.</span></span><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; کودهای شیمیایی, کودهای آلی, اسانس, سودمندی, نسبت معادل (هم‌ارزی) زمین. Chemical fertilizers, Organic fertilizers, Essential oil, Advantage, Land equivalent ratio. 73 89 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2175-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Naghavi محمدرضا نقوی mr_naghavi@pnu.ac.ir 0000000184344027 Yes Department of Agriculture, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Abolfazl Tavassoli ابوالفضل توسلی a.tavassoli@pnu.ac.ir 0000-0002-8753-2493 No Department of Agriculture, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران