fa تأثیر باکتری‌های محرک رشد گیاه (Bacillus amyloliquefaciens و Bacillus halotolerans) بر عملکرد و اسیدهای چرب دانه کاملینا تحت تنش‌های‌ خشکی و گرد و غبار ريزجانداران ریزوسفری محرک رشد گیاه Plant growth promoting microrganisms in the rhizosphere پژوهشي Research <strong>پیشینه پژوهش و هدف:</strong> با توجه به افزایش خشکی و گرد و غبار در مناطق خشک و نیمه‌خشک، در این پژوهش آثار تنش خشکی و گرد و غبار و همچنین نقش باکتری‌های محرک رشد گیاه (PGPB) شامل<em> Bacillus amyloliquefaciens</em> و <em>B. halotolerans</em> بر عملکرد و ترکیب اسیدهای چرب دانه گیاه کاملینا بررسی شد.<br> <strong>روش‌‌ها:</strong> یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با تیمارهای مختلف در شرایط مزرعه انجام شد. تیمارهای مورد بررسی شامل: باکتری‌های محرک رشد گیاه (در سه سطح شاهد، تلقیح انفرادی با <em>B. amyloliquefaciens</em> و تلقیح با <em>B. halotolerans</em>)، دو سطح آبیاری (دوره‌های آبیاری ۴ و ۸ روز) و دو سطح گرد و غبار (بدون گرد و غبار و با گرد و غبار) بود. برای تهیه گرد و غبار از نمونه خاک کانون‌های بحرانی گرد و غبار استان اصفهان، شهرستان آران و بیدگل استفاده شد. برای استخراج روغن گیاه از روش استخراج سیال فوق‌بحرانی استفاده شد.<br> <strong>نتایج:</strong> نتایج نشان داد که کم‌آبیاری و گرد و غبار به طور معنی‌داری وزن دانه و محتوای روغن را کاهش داد. پروفیل اسیدهای چرب نیز تحت تأثیر تنش خشکی و گرد و غبار تغییر یافت؛ به‌طوری که مقدار اسید میریستولئیک، اسید آلفا-لینولنیک و هموگاما-لینولنیت به‌ترتیب 33، 21 و 28 درصد کاهش یافتند. کاربرد باکتری‌های&nbsp;محرک رشد گیاه باعث افزایش برخی از اسیدهای چرب مانند اسید لینولئیک، اسید آلفا-لینولنیک و اسید اولیک، اسید پالمتیک و اسید استاریک و کاهش اسید پالمیتولیک و اسید میریستولیک شد و در سایر اسیدهای چرب تغییری ایجاد نکرد. در مجموع تلقیح باکتری‌های مذکور آثار منفی تنش‌ها را کاهش داد؛ به‌طوری که محتوای روغن حفظ شده و نسبت اسیدهای چرب غیراشباع با یک یا چند پیوند دوگانه بهبود یافت.<br> <strong>نتیجه‌گیری کلی:</strong> استفاده از باکتری‌های <em>B. amyloliquefaciens</em> و <em>B. halotolerans</em> به‌عنوان یک راهبرد مؤثر برای کاهش آثار منفی خشکی و گرد و غبار و بهبود کیفیت و عملکرد کاملینا در مناطق خشک و نیمه‌خشک پیشنهاد می‌شود.&nbsp;<br> &nbsp; <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Background and Objective: </b>Considering the increase of aridity and dust in arid and semi-arid regions, this study investigated the effects of drought stress and dust, as well as the role of plant growth-promoting bacteria (PGPB), including <i>Bacillus amyloliquefaciens</i> and <i>B. halotolerans</i>, on the yield and fatty acid composition of camellia seeds.<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Methods:</b> A factorial experiment was conducted in a randomized complete blocks design with different treatments in farm conditions. The treatments included: plant growth-promoting bacteria (in three levels, control, and inoculation with <i>B. amyloliquefaciens</i> and <i>B. halotolerans</i>), two irrigation levels (irrigation periods of 4 and 8 days), and the two dust levels (without dust and with dust application). To prepare dust, soil samples were collected from critical dust hotspots in Isfahan province, Aran, and Bidgol counties. Supercritical fluid extraction was used to extract the plant oil.<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Results:</b> The results showed that low irrigation and dust significantly reduced seed weight, dry weights of shoot and root, and oil content. Additionally, the profile of fatty acids changed under the influence of drought and dust stresses; the amounts of myristoleic acid, alpha-linolenic acid, and eicosatrienoic acid decreased by 33, 21, and 28%, respectively. The results showed that the use of plant growth-promoting bacteria increased some fatty acids such as linoleic, alpha-linolenic, oleic, palmitic and stearic acids and decreased palmitoleic and myristolic acids, and did not cause any change in other fatty acids. In total, the inoculation of the mentioned bacteria reduced the negative effects of stress, allowing for increased growth of roots and aerial organs, maintaining oil content, and improving the ratio of monounsaturated to polyunsaturated fatty acids.<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Conclusion:</b> It is recommended to use <i>B. amyloliquefaciens</i> and <i>B. halotolerans</i> as an effective strategy to reduce the negative effects of drought and dust and improve the quality and yield of camelina in arid and semi-arid regions.<span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span><br> &nbsp; باکتری‌های محرک رشد گیاه, اسیدهای چرب, اسید لینولنیک, دانه‌های روغنی, کانون گرد و غبار. Plant growth-promoting bacteria, Fatty acids, Linolenic acid, Oil seed, Dust center. 1 19 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2091-3&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Golaraei حمید گل‌آرایی Iran.hamidgolaraei@stu.yazd.ac.ir No Department of Arid Land and Desert Management. Faculty of Natural Resources Yazd University, Iran گروه مدیریت بیابان، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یزد، ایران Asghar Mosleh Arani اصغر مصلح آرانی amosleh@yazd.ac.ir 0000-0003-3187-1100 Yes Department of Environmental Sciences, Faculty of Natural Resources, Yazd University, Iran گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه یزد، ایران Hassan Etesami حسن اعتصامی Hassanetesami@ut.ac.ir No Department of Soil Science, University of Tehran, Iran گروه علوم خاک، دانشگاه تهران، ایران Reza Dehghani Bidgoli رضا دهقانی بیدگلی dehghanir@kashanu.ac.ir 0000-0002-8014-771X No Department of Nature Engineering, University of Kashan, Iran مهندسی طبیعت، دانشگاه کاشان، ایران