fa اثر ترکیب Hb-101 به‌دست‌آمده از درخت کاج بر رشد و عملکرد گیاه کینوا تحت رژیم‌های مختلف آبیاری روابط آب و گیاه Plant water relations پژوهشي Research <strong>&nbsp;پیشینه پژوهش و هدف:</strong> خشکی مهم‌ترین عامل کاهش‌دهنده رشد گیاهان زراعی است. با این وجود مدیریت‌هایی مانند استفاده از ترکیبات نوین گیاهی می‌تواند نقش مؤثری را در پایداری رشد و عملکرد گیاهان زراعی در شرایط کم‌آبی داشته باشد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف آبیاری و کاربرد ترکیب Hb-101 (استخراج‌شده از درخت کاج) بر ویژگی‌های رشدی و عملکرد کینوا (<em>Chenopodium quinoa</em>) در شرایط تنش کم‌آبی انجام شد.<br> <strong>روش‌ها:</strong> آزمایش در دو سال زراعی در مزرعه پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ملکان به‌صورت کرت‌های خردشده با طرح بلوک‌های کامل تصادفی اجرا شد. تیمار‌ها شامل غلظت‌های ترکیب Hb-101 (غلظت‌های 0، 3، 6 و 9 در هزار) و رژیم‌های مختلف آبیاری (آبیاری پس از 70، 100، 130 و 160 میلی‌متر تبخیر از تشت تبخیر) بود.<br> <strong>نتایج:</strong> کاهش میزان آب آبیاری بر ارتفاع بوته‌ها، سطح برگ‌ها، شاخص کلروفیل و عملکرد دانه تأثیر منفی داشت. به‌ویژه در تیمار آبیاری پس از 160 میلی‌متر تبخیر از تشت، کاهش قابل‌توجهی در این ویژگی‌ها مشاهده شد. از سوی دیگر، کاربرد ترکیب Hb-101 سبب افزایش ارتفاع بوته‌ها و سطح برگ‌ها شد. همچنین ترکیب Hb-101 موجب کاهش سطح اسید آبسیزیک در برگ‌ها شد که به نظر می‌رسد یکی از دلایل کاهش مقاومت روزنه‌ای تحت تنش کم‌آبی باشد. کاربرد این ترکیب همچنین بهبود ویژگی‌های آنتی‌اکسیدانی برگ‌ها را به‌دنبال داشت که می‌تواند در تقویت مقاومت گیاه در برابر تنش‌های محیطی مؤثر باشد.<br> <strong>نتیجه‌گیری کلی</strong>: کاربرد ترکیب Hb-101 توانست سبب بهبود ویژگی‌های فیزیولوژیک، رشد و عملکرد کینوا، فارغ از سطح آبیاری شد. بنابراین استفاده از این ترکیب به‌ویژه در شرایط محدودیت آبی می‌تواند به‌عنوان یک روش مؤثر برای بهبود تولید کینوا در مناطق با کمبود منابع آبی پیشنهاد شود. <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Background and Objective</span></b><span style="color:black">: Drought is the primary factor that hinders crop growth. Management practices, such as the use of novel plant compounds, can effectively enhance the sustainability of crop growth and yield under water stressful conditions. This study aimed to investigate the effect of different irrigation levels and the application of Hb-101 compound (extracted from pine tree) on the growth characteristics and yield of quinoa (<i>Chenopodium quinoa</i>) under water stress conditions.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Methods</span></b><span style="color:black">: The study was conducted for two years at the research farm of Islamic Azad University, Malekan Branch, using a split-plot experiment with a randomized complete blocks design. Treatments included concentrations of Hb-101 and different irrigation regimes. Treatments consisted of Hb-101 (0, 3, 6 and 9 per 1000) and irrigation regimes (irrigation after 70, 100, 130 and 160 mm evaporation from pan).</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Results</span></b><span style="color:black">: Reducing the amount of irrigation water had a negative effect on plant height, leaf area, chlorophyll index, and grain yield. A significant decrease in these characteristics was observed, particularly in the irrigation after 160 mm evaporation from pan treatment. On the other hand, the application of Hb-101 significantly increased the plant height and leaf area. Additionally, the Hb-101 reduced abscisic acid level in plant leaves, which appears to be a key factor in the lowered stomatal resistance under the water stress. Application of this compound also improved the antioxidant properties of the leaves, which can be effective in enhancing the plant&#39;s resistance to environmental stresses.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span style="color:black">Conclusion</span></b><span style="color:black">: The application of Hb-101 compound could enhance physiological characteristics, growth and yield of quinoa, irrespective of irrigation level. Therefore, the use of this compound, especially under limited water conditions, can be recommended as an effective method for enhancing quinoa production in areas with water resource shortages.</span><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"></span></span></span></span></span><br> &nbsp; کینوا, خشکی, Hb-101, رشد گیاه, عملکرد دانه, آنتی‌اکسیدان‌ها. Quinoa, Drought, Hb-101, Plant growth, Seed yield, Antioxidants. 37 49 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2182-1&slc_lang=fa&sid=1 Elnaz Farajzadeh Memari Tabrizi الناز فرج‌زاده معماری تبریزی farajzadeh@iau.ac.ir 0000-0003-2291-1027 Yes Department of Agronomy, Male.C., Islamic Azad University, Malekan, Iran گروه زراعت، واحد ملکان، دانشگاه آزاد اسلامی، ملکان، ایران