fa تأثیر کاربرد بیوچار و کمپوست بر تبخیر-تعرق و بهره‌وری آب در نیشکر (رقم CP57-614) روابط آب و گیاه Plant water relations پژوهشي Research <strong>پیشینه پژوهش و هدف:</strong> کاربرد اصلاح‌کننده‌های آلی خاک مانند بیوچار و کمپوست می‌تواند در تبخیر-تعرق گیاه و بهره‌وری آب مؤثر باشد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر کاربرد بیوچار و کمپوست بر عملکرد، تبخیر-تعرق، ضریب گیاهی و بهره‌وری آب در نیشکر رقم CP57-614 انجام شد.<br> <strong>روش‌ها:</strong> این پژوهش در کشت و صنعت امیرکبیر خوزستان در لایسیمتر‌‌های حجمی زهکش‌دار در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار شامل 1) شاهد، 2) کاربرد کمپوست بقایای نیشکر (30 تن در هکتار) و 3) کاربرد بیوچار بقایای نیشکر (10 تن در هکتار) و در سه تکرار انجام شد. در یک لایسیمتر، چمن به‌عنوان گیاه مرجع و در نه لایسیمتر دیگر، نیشکر کشت شد. تبخیر-تعرق روزانه نیشکر (واقعی) به روش بیلان آب در لایسیمتر‌ها برآورد شد. تبخیر-تعرق مرجع با استفاده از گیاه چمن محاسبه شده و مقادیر ضریب گیاهی (Kc) در ماه‌های مختلف فصل رشد تعیین شد.<br> <strong>نتایج: </strong>نتایج نشان داد کاربرد بیوچار و کمپوست موجب کاهش مقادیر Kc در ماه‌های مختلف سال در مقایسه با تیمار شاهد شد. کاربرد تیمارهای بیوچار و کمپوست مقدار Kc نیشکر رقم CP57-614 را در مقایسه با تیمار شاهد به‌طور میانگین به‌ترتیب 7/2 و 6/6 درصد کاهش داد. همچنین نتایج نشان داد کاربرد بیوچار و کمپوست سبب افزایش معنی‌دار عملکرد نیشکر (به‌ترتیب 19/3 و 12/3 درصد)، عملکرد شکر (به‌ترتیب 21/4 و 12/9 درصد)، بهره&lrm;وری آب آبیاری در تولید نیشکر (به‌ترتیب 24/7 و 17/6 درصد) و تولید شکر (به‌ترتیب 24/0 و 16/0 درصد) و نیز افزایش معنی‌دار بهره‌وری آب در تولید نیشکر (به‌ترتیب 25/7 و 17/3 درصد) و تولید شکر (به‌ترتیب 27/2 و 18/2 درصد) شد. افزایش بهره‌وری آب در درجه نخست ناشی از افزایش عملکرد نیشکر و شکر و در درجه دوم ناشی از کاهش تبخیر-تعرق بود.&nbsp;<br> <strong>نتیجه‌گیری کلی:</strong> به‌طور کلی، نتایج نشان داد که کاربرد اصلاح‌کننده‌های آلی بیوچار و کمپوست می‌تواند در افزایش بهره‌وری آب آبیاری در نیشکر رقم CP57-614 مؤثر باشد.<br> &nbsp; <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Background and Objective: </b>The application of soil organic amendments, such as biochar and compost, can influence plant evapotranspiration and water productivity. The present study aimed to investigate the effects of biochar and compost application on yield, evapotranspiration, crop coefficient, and water productivity of sugarcane (<i>Saccharum officinarum</i> L. CP57-614 cultivar).<b><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Methods: </b>This experiment was conducted at Amirkabir Sugarcane Agro-Industry, Khuzestan, using drainage-type volumetric lysimeters in a completely randomized design with three treatments: 1) control, 2) application of sugarcane residue compost at 30 t ha⁻&sup1;, and 3) application of sugarcane residue biochar at 10 t ha⁻&sup1;, each with three replications. In one lysimeter, grass was grown as the reference plant, and sugarcane was cultivated in nine other lysimeters. Daily actual evapotranspiration was estimated using the water balance method in the lysimeters, while the reference evapotranspiration was calculated using grass, and the crop coefficients (K_c) were determined for different months of the growing period.</span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Results: </b>Results indicated that the application of biochar and compost reduced the K_c values during different months compared with the control treatment. On average, biochar and compost reduced the K_c of sugarcane (CP57-614 cultivar) by 7.2 and 6.6%, respectively, compared with the control. Moreover, biochar and compost application significantly increased cane yield by 19.3 and 12.3%, sugar yield by 21.4 and 12.9%, irrigation water productivity for cane yield by 24.7 and 17.6%, respectively, and for sugar yield by 24.0 and 16.0%, respectively. Water productivity was also significantly improved by 25.7 and 17.3% for cane production, and by 27.2 and 18.2% for sugar production, under biochar and compost treatments, respectively. The increase in water productivity was primarily due to increased cane and sugar yield and secondarily due to reduced evapotranspiration.</span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Conclusion: </b>Overall, the findings revealed that the application of organic soil amendments such as biochar and compost can effectively enhance irrigation water productivity and water productivity in sugarcane (CP57-614 cultivar).<span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span><br> &nbsp; اصلاح‌کننده‌های آلی, بقایای نیشکر, تبخیر-تعرق, رطوبت خاک, ضریب گیاهی. Organic amendment, Sugarcane residues, Evapotranspiration, Soil moisture, Crop coefficient. 41 58 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2190-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham Zanganeh-Yusefabadi الهام زنگنه یوسف‌آبادی ez1357h@yahoo.com 0000-0002-3456-5312 Yes Department of Irrigation and Drainage Research, Khuzestan Sugarcane Research and Training Institute, Ahvaz, Iran گروه تحقیقات آبیاری و زهکشی، مؤسسه تحقیقات و آموزش نیشکر خوزستان، اهواز، ایران Akbar Karimi اکبر کریمی akbar.karimi84@yahoo.com 0000-0003-0332-0969 No Department of Agronomy Research, Khuzestan Sugarcane Research and Training Institute, Ahvaz, Iran گروه تحقیقات به‌زراعی، مؤسسه تحقیقات و آموزش نیشکر خوزستان، اهواز، ایران Ali Sheini-Dashtegol علی شینی دشتگل sheinidasht1971@gmail.com No Department of Irrigation and Drainage Research, Khuzestan Sugarcane Research and Training Institute, Ahvaz, Iran گروه تحقیقات آبیاری و زهکشی، مؤسسه تحقیقات و آموزش نیشکر خوزستان، اهواز، ایران Shaban Zarei شعبان زارعی shabanzarei2000@yahoo.com No Deputy of Agricultural Monitoring and Research, Khuzestan Sugarcane Research and Training Institute, Ahvaz, Iran معاونت تحقیقات و پایش کشاورزی، مؤسسه تحقیقات و آموزش نیشکر خوزستان، اهواز، ایران