Soil and Plant Interactions

fa آثار کنترل علف‌های هرز و نسبت‌های مختلف کشت مخلوط کلزا (.Brassica napus L) و گلرنگ (.Carthamus tinctorius L) بر صفات عملکردی کلزا (رقم شیرعلی) The Effects of Weed Control and Different Intercropping Ratios of Canola (Brassica napus L.) and Safflower (Carthamus tinctorius L.) on Yield Characteristics of Canola (Shir-Ali variety) رشد گیاهان در شرایط تنش Plant growth under stressful conditions پژوهشي Research پیشینه پژوهش و هدف: باتوجه به نقش فزاینده کشت مخلوط در ارتقای پایداری سیستم‌های زراعی و همچنین توانایی آن در مهار رشد علف‌های هرز، این پژوهش به‌منظور ارزیابی آثار کشت مخلوط بر کنترل علف‌های هرز و تأثیر آن بر صفات زراعی و عملکرد کلزا در سامانه کشت مخلوط کلزا و گلرنگ اجرا شد. روش‌ها: آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 10 تیمار و 3 تکرار در سال زراعی 1401-1400 در مزرعه&rlm;ای در شهرستان مراغه اجرا شد. فاکتور اول شامل کنترل علف&rlm;های هرز در دو سطح کنترل علف&rlm;های هرز و بدون کنترل علف&rlm;های هرز و فاکتور دوم شامل پنج نسبت مختلف کشت شامل کشت خالص کلزا، تراکم مطلوب گلرنگ (60 بذر در متر&rlm;مربع) + 50 درصد تراکم مطلوب کلزا (40 بذر در متر&rlm;مربع)، تراکم مطلوب گلرنگ (60 بذر در متر&rlm;مربع) + 75 درصد تراکم مطلوب کلزا (60 بذر در متر&rlm;مربع)، کشت مخلوط جایگزینی – 1:1 یک ردیف کلزا و یک ردیف گلرنگ، و کشت مخلوط جایگزینی – 2:1 دو ردیف کلزا و یک ردیف گلرنگ درنظر گرفته شد. نتایج: نتایج نشان داد که در گیاه کلزا، بیشترین عملکرد زیست‌توده (برابر 7990 کیلوگرم در هکتار) در کشت خالص کلزا و عملکرد دانه در کشت خالص کلزا با کنترل علف‌های ‌هرز مشاهده شد. کلیه‌ تیمارهای کشت مخلوط بجز تیمار کشت تراکم مطلوب گلرنگ + 50 درصد تراکم مطلوب کلزا، نسبت برابری زمین بیشتری نسبت به کشت خالص داشتند. بیشترین میزان نسبت برابری زمین (برابر 1/71) به تیمار کشت مخلوط جایگزینی 1:1 (یک ردیف کلزا:یک ردیف گلرنگ) با کنترل علف‌های هرز تعلق داشت. همچنین، بیشترین مجموع ارزش نسبی (برابر 2/33) در تیمار کشت مخلوط جایگزینی 1:1 با کنترل علف‌های‌ هرز مشاهده شد. نتیجه‌گیری کلی: نتایج این پژوهش نشان داد که الگوهای کشت مخلوط نه تنها می‌توانند عملکرد کلزا را افزایش دهند، بلکه به بهبود مدیریت علف‌های هرز و استفاده بهینه از منابع محیطی کمک می‌کنند.   Background and Objective: Considering the increasing role of intercropping in enhancing the sustainability of agricultural and medicinal systems, as well as its demonstrated capability in weed suppression, this research was conducted to evaluate the effects of intercropping on weed control and its impact on the agronomic traits and yield of canola, variety Shir-Ali, within a canola (Brassica napus L.) - safflower (Carthamus tinctorius L.) intercropping system. Methods: A factorial experiment was designed using a randomized complete blocks design (RCBD) with 10 treatments and three replications during the 2020‒2021 cropinpg season in a farm in Maragheh, Iran. The first factor included weed control at two levels of complete weed control and no weed control. The second factor involved five intercropping ratios of pure cultivation of canola, optimal density of safflower (60 seeds/m2) + 50% optimal density of canola (40 seeds/m2), optimal density of safflower (60 seeds/m2) + 75% optimum density of canola (60 seeds/m2), mixed cultivation of 1:1 replacement of canola and safflower, and mixed cultivation of 2:1 replacement of canola and safflower. Results: In canola, the highest biomass yield (i.e., 7990 kg per hectare) was observed in the pure canola treatment, while the highest seed yield was recorded in the pure canola treatment with weed control. All intercropping treatments had a higher land equivalent ratio compared to pure cultivation, except for the treatment of optimal density of safflower (60 seeds/m2) + 50% optimal density of canola (40 seeds/m2). Among all intercropping treatments, the highest land equivalent ratio (equal to 1.71) was associated with the 1:1 (canola - safflower) intercropping treatment with complete weed control. Furthermore, the highest total relative value (TRV) was attributed to the 1:1 (canola - safflower) intercropping treatment with complete weed control, yielding a value of 2.33. Conclusion: The findings of this study demonstrate that intercropping patterns not only enhance canola performance but also improve weed management and optimize resource utilization.   شاخص برداشت, عملکرد دانه, عملکرد زیست‌توده, نسبت‌های کشت. Harvest index, Seed yield, Biomass yield, Cultivation ratios. 23 39 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2193-1&slc_lang=fa&sid=1 Jalil Shafagh-Kolvanagh جلیل شفق کلوانق shafagh@tabrizu.ac.ir 0000-0002-1673-571X Yes Department of Plant Ecophysiology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Fariborz Shekari فریبرز شکاری shekari@maragheh.ac.ir 0000-0002-8760-0556 No Department of Production Engineering and Plant Genetics, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh, Iran گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران Abdullah Jawanmard عبدالله جوانمرد a.javanmard@maragheh.ac.ir 0000-0002-2588-1532 No Department of Production Engineering and Plant Genetics, Faculty of Agriculture, University of Maragheh, Maragheh, Iran گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران Mina Amani مینا امانی minaamani@tabrizu.ac.ir 0000-0001-5849-7943 No Department of Horticultural Science and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Zohreh Saeli-Ashan زهره سائلی‌اشان saeli54@gmail.com 0009-0007-3095-0954 No Department of Plant Ecophysiology, Faculty of Agriculture, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران