fa نقش همزیستی قارچ میکوریز آربسکولار با سه گیاه زینتی در گیاه‌پالایی سرب رشد گیاهان در شرایط تنش Plant growth under stressful conditions پژوهشي Research <strong>پیشینه پژوهش و هدف: </strong>استفاده از اصلاح‌کننده‌های بیولوژیک در دهه‌های اخیر با توجه به هزینه کم، در قالب یک برنامه دراز‌مدت و سازگار با محیط زیست، توجه زیادی را به خود معطوف داشته است. این پژوهش با هدف بررسی استفاده از گیاهان زینتی و قارچ میکوریز آربسکولار (AMF) برای گیاه‌پالایی خاک آلوده به سرب در شرایط گلخانه‌ای انجام شد.<br> <strong>روش‌ها:</strong> پژوهش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 فاکتور نوع گیاه شامل گلایول (<em>Gladiolus grandiflorus</em>)، کلم زینتی (<em>Brassica oleracea</em>) و گل جعفری (<em>Tagetes erecta</em>)، غلظت سرب (0، 25، 50، 100 و 200 میلی‌گرم در کیلوگرم) و قارچ (با/بدون AMF) در سه تکرار انجام شد. نشاء‌های گلدانی کلم زینتی، گل جعفری و گلایول در خاک آلوده به سرب کشت شده و پس از رسیدن به مرحله گل‌دهی، برداشت شده و مورد ارزیابی قرار گرفتند. غلظت سرب در بافت‌های گیاهی و خاک، میزان جذب، فاکتور تجمع زیستی (BCF)، فاکتور انتقال (TF) سرب و صفات رشدی گیاه اندازه‌گیری شد.<br> <strong>نتایج:</strong> با افزایش غلظت سرب در خاک، غلظت این عنصر در ریشه و شاخساره گیاهان زینتی افزایش معنی‌داری یافت. غلظت سرب در ریشه حدود 2 تا 4 برابر غلظت آن در شاخساره گیاهان (در سطوح مختلف سرب) بود. مقادیر TF در همه گیاهان کوچک‌تر از یک شد. تلقیح AMF باعث افزایش معنی‌دار ماده خشک گیاهی در گلایول و کلم زینتی تحت تنش سرب شد. همچنین تلقیح AMF سبب افزایش معنی‌دار غلظت، جذب و BCF سرب در ریشه هر سه گیاه زینتی در مقایسه با تیمار بدون میکوریز شد. مقادیر BCF سرب در ریشه همه گیاهان زینتی بزرگتر از یک بود اما تفاوت معنی‌داری بین مقادیر آن در سه گیاه مشاهده نشد.<br> <strong>نتیجه‌گیری کلی:</strong> به‌طورکلی نتایج نشان داد که قارچ‌ میکوریز آربسکولار، تجمع فلز و صفات فیزیولوژیک را در گیاهان زینتی مورد بررسی به‌طور متفاوتی تعدیل می‌کند.<br> &nbsp; <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Background and Objective: </b>Due to the low cost in a long-term application and environmental friendliness, the use of biological remediation has gained significant attention in recent decades. This study aimed to investigate the use of ornamental plants and <a name="_Hlk239845619">arbuscular</a> mycorrhizal fungi (AMF) for phytoremediation of lead contaminated soil under greenhouse conditions.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="color:black"><b><span style="font-size:10.0pt">Methods: </span></b><span style="font-size:10.0pt">The research was conducted as a factorial in a completely randomized design with three factors of plant type including gladiolus (<i>Gladiolus grandiflorus</i>), ornamental cabbage (<i>Brassica oleracea</i>), marigold (<i>Tagetes erecta</i>), lead concentration (0, 25, 50, 100 and 200 mg kg</span>^{<span style="font-size:10.0pt">&ndash;</span>}^{<span style="font-size:10.0pt">1</span>}<span style="font-size:10.0pt">) and fungus (with/without AMF) in three replications. Harvesting was carried out after the plants reached the flowering stage. The concentrations of lead in plant tissues and soil, uptake, bioaccumulation factor (BCF), transfer factor (TF) of lead and plant growth traits were measured.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Results: </b>The Pb concentration in the root and shoot of ornamental plants increased significantly due to the increase in soil Pb concentration. The root Pb concentrations were about 2 to 4 times greater than its shoot concentrations (at different Pb levels). The TF values for Pb in all plants were less than one. The AMF inoculation significantly increased shoot and root dry weights of <i>G. grandiflorus</i> and <i>B. oleracea</i> under lead stress. Besides, the AMF inoculation significantly increased Pb concentration, uptake and root BCF_s of all three ornamental plants compared to non-inoculated treatments. The root BCF_s of all ornamental plants were greater than one, but no significant difference was observed across its values ​​within the three plants.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="color:black"><b><span style="font-size:10.0pt">Conclusion:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> Overall, the results showed that arbuscular mycorrhizal fungi modulate metal accumulation and physiological traits differently in the studied ornamental plants</span><span style="font-size:10.0pt">.</span></span></span></span></span><br> &nbsp; کلم زینتی, گلایول, تجمع زیستی, گل جعفری. Ornamental cabbage, Gladiolus, Bioaccumulation, Marigold. 55 73 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-888-5&slc_lang=fa&sid=1 Dahham Badri Abdulhadi Mohammed Al-Haidari دحام بدری عبدالهادی محمد الحیدری Alawsy967@gmail.com No Department of Soil Science, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه علوم خاک، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Elham Chavoshi الهام چاوشی e_chavoshi@iau.ac.ir 0000-0003-3141-3820 Yes Department of Soil Science, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه علوم خاک، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Hussein Ghitheeth Abed Al-Challabi حسین غثیث عبد الکلابی Hussein.alkillabi@uokufa.edu.iq No Department of Soil Science, College of Agriculture, University of Kufa, Iraq گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کوفه، عراق Jila Baharlouei ژیلا بهارلوئی No Department of Soil Science, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه علوم خاک، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران