fa نقش همزیستی قارچ میکوریز آربسکولار با چند گیاه زینتی در گیاه‌پالایی سرب رشد گیاهان در شرایط تنش Plant growth under stressful conditions پژوهشي Research <strong>پیشینه پژوهش و هدف:</strong> استفاده از اصلاح‌کننده‌های بیولوژیکی در دهه‌های اخیر با توجه به هزینه کم، در قالب یک برنامه بلند‌مدت و سازگار با محیط زیست، توجه زیادی را به خود معطوف داشته است. این پژوهش با هدف بررسی استفاده از گیاهان زینتی و قارچ میکوریز آربسکولار (AMF) برای گیاه‌پالایی خاک آلوده به سرب در شرایط گلخانه‌ای انجام شد.&nbsp;<br> <strong>روش‌ها: </strong>پژوهش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 فاکتور نوع گیاه (گلایول (<em>Gladiolus grandiflorus</em>)، کلم زینتی (<em>Brassica oleracea</em>) و گل جعفری (<em>Tagetes erecta</em>))، فلز سنگین سرب (0، 25، 50، 100 و 200 میلی‌گرم در کیلوگرم) و قارچ (با / بدون میکوریز آربسکولار) در 3 تکرار انجام شد. نشاء‌های گلدانی کلم زینتی، گل جعفری و گلایول در خاک آلوده به سرب کشت شده و پس از رسیدن به مرحله گلدهی، برداشت و مورد ارزیابی قرار گرفتند. غلظت سرب در بافت‌های گیاهی و خاک، میزان جذب، فاکتور تجمع زیستی (BCF)، فاکتور انتقال (TF) سرب و پارامترهای رشد گیاه اندازه‌گیری شد.&nbsp;<br> <strong>نتایج:</strong> با افزایش غلظت سرب در خاک، غلظت این عنصر در ریشه و اندام هوایی گیاهان زینتی افزایش معنی‌داری یافت. غلظت سرب در ریشه حدود 2 تا 4 برابر غلظت آن در اندام هوایی گیاهان (در سطوح مختلف سرب) بود. فاکتور انتقال در همه گیاهان کوچک‌تر از یک شد. همزیستی میکوریز باعث افزایش معنی‌دار ماده خشک گیاهی در گلایول و کلم زینتی تحت تنش سرب شد. همچنین همزیستی میکوریز سبب افزایش معنی‌دار غلظت، جذب سرب و BCF سرب در ریشه هر 3 گیاه زینتی در مقایسه با تیمار بدون میکوریز شد. BCF سرب در ریشه همه گیاهان زینتی بزرگتر از یک بود اما تفاوت معنی‌داری بین مقادیر آن در 3 گیاه مشاهده نشد.&nbsp;<br> <strong>نتیجه‌گیری کلی:</strong> به‌طور کلی نتایج نشان داد که قارچ‌ میکوریز، تجمع فلز و فاکتورهای فیزیولوژیکی را در گیاهان زینتی مورد مطالعه به‌طور متفاوتی تعدیل می‌کند.<br> &nbsp; <span style="font-family:Tahoma;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Background and Objective: </b>Due to the low cost in a long-term application and environmental friendliness, the use of biological remediation has gained significant attention in recent decades. This study aimed to investigate the use of ornamental plants and <i>arbuscular mycorrhizal</i> fungi (AMF) for phytoremediation of lead contaminated soil under greenhouse conditions. </span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:110%"><span style="color:black"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:110%">Methods: </span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:110%">The research was conducted as a factorial in a completely randomized design with three factors of plant type (Gladiolus (<i>Gladiolus grandiflorus</i>), Ornamental cabbage (<i>Brassica oleracea</i>), marigold (<i>Tagetes erecta</i>)), heavy metal (0, 25, 50, 100 and 200 mg/kg) and fungus (with/without <i>arbuscular mycorrhizal</i> fungi) in 3 replications. Harvesting was carried out after the plants reached the flowering stage. The concentrations of lead in plant tissues and soil, uptake, bioaccumulation factor (BCF), transfer factor (TF) of lead and plant growth parameters were measured.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><b>Results: </b>The Pb concentration in the roots and shoots of ornamental plants increased significantly due to the increase in soil Pb concentration. The root Pb concentrations were about 2 to 4 times its concentration in the shoots (at different Pb levels). Translocation factor for Pb in all plants were less than one. AMF inoculation significantly increased shoots and root dry weight of <i>G. grandiflorus</i> and <i>B. oleracea</i> under lead stress. Also, AMF inoculation significantly increased Pb concentration, Pb uptake, and root BCF_s of all three ornamental plants compared to non-inoculated treatments. The root BCF_s of all ornamental plants were greater than one, but no significant difference was observed across its values ​​within 3 plants.</span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="color:black"><b><span style="font-size:10.0pt">Conclusion:</span></b><span style="font-size:10.0pt"> Overall, the results showed that mycorrhizal fungi modulate metal accumulation and physiological traits differently in the studied ornamental plants</span>.</span></span></span></span><br> &nbsp; کلم زینتی, گلایول, میکوریز آربسکولار, تجمع زیستی, گل جعفری. Ornamental cabbage, Gladiolus, Arbuscular mycorrhizal, Bioaccumulation, Marigold. 7 8 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-888-5&slc_lang=fa&sid=1 Dahham Badri Abdulhadi دحام بدری عبدالهادی Alawsy967@gmail.com No Department of Soil Science, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه علوم خاک؛ واحد اصفهان (خوراسگان)؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ اصفهان؛ ایران Elham Chavoshi الهام چاوشی e_chavoshi@iau.ac.ir 0000-0003-3141-3820 Yes Department of Soil Science, Isf.C., Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه علوم خاک؛ واحد اصفهان (خوراسگان)؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ اصفهان؛ ایران Hussein Ghitheeth Abed Al-Killabi حسین غثیث عبد الکلابی Hussein.alkillabi@uokufa.edu.iq No Department of Soil Science, College of Agriculture, University of Kufa, Iraq گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کوفه، عراق