fa تأثیر بسترهای مختلف بر رشد رویشی دو رقم گل سوسن در سیستم کشت بدون خاک پژوهشي Research چکیده داشتن ساقه بلند، شاداب و قوی و زمینه سبز ناشی از برگ‌ها در بازارپسندی گل‌های بریده از جمله سوسن بسیار مهم است. هم‌چنین استفاده مجدد از سوخ‌ها در تولید محصول بعدی مستلزم داشتن ذخیره کافی و محیط سوخ بیشتر می‌باشد. این بررسی به منظور ارزیابی تأثیر بسترهای مختلف آلی و معدنی و تعیین مناسبترین بستر در کشت بدون خاک بر برخی صفات رویشی دو رقم گل سوسن در شرایط گلخانه‌ای انجام شد. آزمایش در قالب طرح کامل تصادفی با دو رقم به نام‌های “برنینی” (اورینتال) و “سبدازل” (آسیاتیک) و 4 تکرار اجرا گردید. تیمارها شامل ده نوع بستر ‌مختلف آلی و معدنی کوکوپیت، ماسه، ورمیکولایت، پرلایت و بستر‌های ترکیبی دو به دو با نسبت‌های حجمی مساوی (50 :50) از هر کدام از آنها بود. تمام گلدان‌ها، روزانه با 250 میلی‌لیتر محلول غذایی فرمول نصف هوگلند تغذیه شدند. مقایسه میانگین داده‌ها با استفاده از آزمون چند دامنه‌ای دانکن در سطح احتمال 5% انجام گردید. نتایج نشان داد که بستر کشت کوکوپیت از نظر شاخص کلروفیل، وزن تر و خشک برگ و ساقه، میزان سطح برگ، ارتفاع، قطر ساقه، تعداد برگ و اندازه محیط سوخ در هر دو رقم نسبت به بسترهای معدنی برتری دارد. در هر دو رقم، بستر ترکیبی پرلایت و کوکوپیت باعث ایجاد ریشه‌های طویل شد. رقم “سبدازل” نسبت به رقم “برنینی” در صفات وزن تر و خشک برگ، میزان سطح برگ‌ها، قطر ساقه، تعداد برگ، وزن خشک ساقه، وزن تر و خشک برگ و طول ریشه در تمامی بسترها عملکرد بهتری داشت، در حالی‌که میانگین میزان کلروفیل و وزن تر ساقه در رقم “برنینی” در مقایسه با “سبدازل” به‌طور معنی‌داری بیشتر بود. Abstract Strong, tall and healthy stems, as well as green background by means of leaves, are very important characters in marketing of cut flowers including Lily (Lilium). Also, in order to reuse the bulbs for next crop production, they should have enough stored materials and perimeter. This investigation was conducted to evaluate the effects of different media on some vegetative characters of two Lillium cultivars in greenhouse conditions and determine the most suitable medium. The experiment was based on randomized complete design with two cultivars namely Bernini (Oriental) and Cebdazzle (Asiatic) and 4 replicates. Ten treatments of the experiment were organic and mineral media including cocopeat, sand, vermiculite, perlite and mixture of each two media at equal volumes (50: 50). All the pots were fertigated daily by 250 ml of Hoagland half strength solution. Means were compared by Duncan multiple range test at 5% probability level. The results showed superiority of cocopeat over other media in terms of plant chlorophyll content, fresh and dry weight of leaves and stem, leaf area, height, stem diameter, number of leaves, and bulb perimeter in both cultivars. Root length of both cultivars reached the highest using the mixture of perlite and cocopeat. The performance of Cebdazzle cv. against Bernini cv. regarding fresh and dry weight of leaves, leaf area, stem diameter, number of leaves, stem dry weight and root length were better in all the media. While, mean chlorophyll content and fresh weight of stems in Bernini was significantly higher than Cebdazzle. واژه‌های‌ کلیدی‌: سوسن، کشت بدون خاک، بستر، رشد رویشی، آسیاتیک، اورینتال Keywords: Lilium, Soilless culture, Medium, Vegetative growth, Asiatic, Oriental. 1 9 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-343-2&slc_lang=fa&sid=1 R. Nikrazm رامین نیک رزم raminnikrazm65@gmail.com Yes S. Alizadeh Ajirlou سعداله علیزاده اجیرلو No A. Khaligy احمد خلیقی No S. J. Tabatabaei سید جلال طباطبایی No