fa ارزیابی اقتصادی واحد‌های تولیدی خیار گلخانه‌ای در شهرستان بیرجند پژوهشي Research چکیده هدف مطالعه حاضر، ارزیابی اقتصادی واحدهای تولیدی خیار گلخانه‌ای در شهرستان بیرجند و بررسی عوامل مؤثر برآن می‌باشد. جامعه آماری پژوهش را کلیه گلخانه‌داران تولید کننده خیار گلخانه‌ای در سطح شهرستان بیرجند (50 واحد) تشکیل داده‌اند که به روش سرشماری مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. برای ارزیابی اقتصادی واحد‌های تولیدی از شاخص درآمد کل به هزینه کل (TR/TC) و تحلیل تبعیضی بهره گرفته شده است. بر اساس شاخص TR/TC و تحلیل خوشه‌ای به روش K- میانگین، جامعه مورد نظر به دو گروه موفق و کمتر موفق تقسیم شد. به‌طوری‌که واحدهایی که شاخص TR/TC آنها بیشتر از 49/1 بود در گروه موفق و واحدهایی که دارای نسبت TR/TC کمتر از 49/1 بودند در گروه کمتر موفق قرار گرفته‌اند. پس از تفکیک گروه‌ها، با استفاده از تحلیل تبعیضی، متغیرهای متمایز کننده گروه‌ها تعیین شدند. نتایج به دست آمده از تحلیل تبعیضی نشان داد که مهمترین متغیرهایی که بر میزان سودآوری واحد‌های تولید گلخانه‌ای در شهرستان بیرجند تأثیرگذار بوده و سبب تمایز دو گروه موفق و کمتر موفق شده‌اند عبارتند از میزان مصرف کودهای میکرو، مساحت گلخانه، تعداد دفعات آبیاری، میزان کود حیوانی مصرفی، استفاده از فیلم‌های آموزشی– ترویجی و بازدید از فعالیت‌های گلخانه‌داران دیگر. Abstract The objective of this study was economic assessment of greenhouse-cucumber production units in Birjand Township and investigation of factors influencing it. Statistical population of this research consisted of all the greenhouse owners in Birjand (50 units). For economic assessment, the profitability index (TR/TC) and discriminative analysis were used. Based on the TR/TC index and cluster analysis with –K mean method, the considered society was divided into two groups of successful and less-successful units. The median of this index was more than 1.49 in the successful group and less than1.49 in the other group. After dividing the groups by discriminative analysis, the variables distinguishing the groups were determined. Results showed that the most important variables which influence the TR/TC index and distinguish these two groups are amount of applied micronutrients, greenhouse area, number of irrigations, amount of the applied manure, educational-extension films, and visiting other greenhouse-owners’ activities. واژه‌های‌ کلیدی‌: خیار گلخانه‌ای، ارزیابی اقتصادی، شاخص TR/TC، تحلیل تبعیضی Keywords: Greenhouse cucumber, Economic assessment, TR/TC index, Discriminative analysis. 9 18 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-273-3&slc_lang=fa&sid=1 K. Roosta کورش روستا roosta_kuroush@yahoo.com Yes M. Abadikhah مطهره آبادی‌خواه No M. R. Bakhshi محمدرضا بخشی No