fa بررسی زراعی و اقتصادی مناسب‌ترین زمان کشت متوالی کاهو در شرایط گلخانه و فضای باز در منطقه جیرفت پژوهشي Research چکیده منطقه جیرفت با سطح زیر کشت گلخانه‌ای بالغ بر 1250 هکتار و تولید حدود 250000 تن، یکی از مهمترین مناطق تولید و عرضه محصولات گلخانه‌ای در ایران است. کاهو از گروه سبزی‌ها از نوع کاهوپیچ معمولی و کلمی می‌تواند در شرایط گلخانه کشت شود. جهت انجام این پروژه، کاهو پیچ معمولی رقم Great Lakes 118 به صورت آزمایش کرت‌های خرد شده در قالب طرح فاکتوریل با 8 تیمار و 3 تکرار کشت شد. عامل اصلی مکان کشت در دو سطح گلخانه و فضای باز و عامل فرعی تاریخ‌های کشت در 15 مهر و 30 مهر و توالی کشت به صورت سه و چهار توالی کشت در شرایط گلخانه و یک و دو توالی در شرایط فضای باز بودند. نشاهای کاهو از قبل در خزانه آماده شده و بعد از مرحله چهار برگی(20- 25 روز) منتقل شدند. ردیف‌های کشت به طول 6 متر، عرض 70 سانتی‌متر و فواصل 30 سانتی‌متر از هم آماده شدند. بوته‌ها به فواصل 10-8 سانتی‌متر از لبه پشته، به صورت دو ردیفه و زیگزاگ، با فاصله 25 سانتی‌متر از هم در هر کرت، در گلخانه و فضای آزاد کشت شدند. فاکتورهای مورد اندازه‌گیری عبارت بودند از عملکرد کرت، عملکرد در واحد سطح، میانگین وزن طبق (هد) و میزان تجمع نیترات در برگ‌ها. بر اساس نتایج مطالعه، عملکرد کل محصول در شرایط گلخانه 9/167 تن در هکتار و در فضای باز 22/41 تن در هکتار بود. هم‌چنین از نظر اقتصادی، سرمایه گذاری در تیمار کشت کاهو در 30 مهر با چهار مرتبه توالی کشت در شرایط گلخانه بر سایر تیمارها برتری داشت. سود ناخالص تولید کاهو در شرایط گلخانه بیش از برخی محصولات گلخانه‌ای بود. Abstract Jiroft area, with upwards of 1250 ha of greenhouses and 250000 ton of yield, is one of the most important areas for production and supply of greenhouse products in Iran. Lettuce is one of the salad vegetable crops that is planted in vast areas in open space and greenhouse conditions. In this study, Great Lakes 118 lettuce variety was planted in a split-plot experiment with factorial design, eight treatments and three frequencies. The studied treatments were planting condition at two levels of greenhouse and open space, planting dates in Oct. 7 and Oct. 22, and 3 and 4 cultivation frequencies in greenhouse and 1 and 2 frequencies in open space. Lettuce plantings were pre-planted in nursery and were transferred after four-leaf process (20-25 days). Planting rows were provided with 6 m length, 70 cm width and 30 cm distance from each other. Shrubs were planted in greenhouse and open space with 8-10 cm distance from the border, 2 rows and 25 cm distance in every plot. Measured factors were: plot yield, total yield per unit area, average head weight and the amount of nitrate accumulation in leaves. On the base of results, total yield of product in greenhouse and open space was 167.9 t/ha and 41.22 t/ha, respectively. Economic analysis showed that the investment in treatment Oct. 22 with four frequencies under greenhouse condition was superior to others and the gross profit of lettuce production in greenhouse condition was more than some other crops. واژه‌های‌ کلیدی‌: کاهو، تاریخ کشت، توالی کشت، فضای باز، گلخانه، مقایسه اقتصادی Keywords: Lettuce, Cultivation date, Cultivation sequence, Open space, Greenhouse, Economic comparison. 29 40 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-351-2&slc_lang=fa&sid=1 S. Khoshkam سیبگل خوشکام No M. Saei مهدیه ساعی m_saeey@yahoo.com Yes