fa تأثیر ترکیب تجاری چریش در کنترل مگس مینوز برگ سبزی Liriomyza sativae Blanchard (Diptera: Agromyzidae) و مقایسه آن با آفت‌کش‌های شیمیایی متداول پژوهشي Research چکیده مگس مینوز برگ سبزی، از جمله مهمترین آفات سبزی‌های گلخانه‌ای و فضای باز، به ویژه خیار و گوجه‌فرنگی، محسوب می‌شود. کاهش مصرف حشره‌کش‌های شیمیایی به منظور به حداقل رساندن باقیمانده سموم روی این محصولات، یکی از ملزومات اساسی امنیت غذایی به حساب می‌آید. استفاده از حشره‌کش‌های گیاهی و در رأس آنها ترکیبات تجاری چریش به دلیل دارا بودن مزایای متعدد از اهمیت خاصی برخوردار است. تأثیر فرمولاسیون تجاری عصاره چریش با غلظت‌های مختلف این ترکیب روی بوته‌های خیار در شرایط گلخانه‌ای مورد آزمایش قرار گرفت. مطالعه سال اول در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 6 تیمار و سه تکرار صورت پذیرفت. پنج تیمار این طرح شامل غلظت‌های مختلف ترکیب تجاری چریش (NeemAzal-T/S) بود که عبارتند از 25/0، 5/0، 75/0، 1 و 5/1 ml/m2. تیمار ششم نیز به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که در روزهای سوم و هفتم پس از سم‌پاشی، تیمار‌های 75/0، 1 و 5/1 ml/m2 با میزان تأثیر بیش از 80% مؤثرترین تیمارها بوده و با تیمار‌های 25/0 و 5/0 ml/m2 تفاوت معنی‌دار داشتند. در سال دوم اجرای طرح، کارایی دو غلظت 1 و 5/1 ml/m2 ترکیب تجاری عصاره چریش با حشره‌کش‌های کلرپایرِِِیفوس، آبامکتین و پرمترین مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان داد که میزان تأثیر دو غلظت ترکیب تجاری چریش با حشره‌کش‌های کلرپایریفوس و آبامکتین هیچ تفاوت آماری معنی‌داری نداشت. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که ترکیب تجاری چریش قابل توصِیه است تا با موفقیت جایگزِین حشره‌کش‌های شیمیایی گردد. Abstract Serpentine leaf miner is one of the serious pests of vegetable crops in greenhouse and open fields, especially on cucumber and tomato. Reduction of synthetic insecticides’ use in order to minimize pesticide residues on these crops is an important basis of food safety. Application of bio-insecticides, especially neem products’ oil, is a very important alternative. Investigation on the efficacy of the commercial neem extract formulation with different concentrations was experimented on cucumber under greenhouse conditions. In the first year, experiments were performed in a completely randomized blocks design with six treatments and three replications. Five treatments included various concentrations of NeemAzal-T/S including 0.25, 0.5, 0.75, 1 and 1.5 ml/m2 and the sixth one was control without any chemicals. The results showed that on the third and seventh day of the treatment with concentrations of 0.75, 1 and 1.5 ml/m2, more than 80% mortality was observed, which shows a significant difference with 0.25 and 0.5 ml/m2 treatments. In the second year, the efficiency of two concentrations (1 and 1.5 ml/m2) of NeemAzal-T/S was evaluated in comparison with chlorpyrifos, abamectin and permethrin. Results revealed that efficiency of the two neem concentrations had no significant difference compared with chlorpirophos and abamectin. Therefore, it could be concluded that NeemAzal-T/S could be successfully recommended to replace the chemical insecticides. واژه‌های‌ کلیدی‌: خیار گلخانه‌ای، ترکیب تجاری چریش، پرمترین، آبامکتین، کلرپایریفوس Keywords: Greenhouse cucumber, NeemAzal-T/S, Permethrin, Abamectin, Chlorpyrifos. 89 97 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-297-4&slc_lang=fa&sid=1 P. Namvar پیمان نامور pnamvar@iripp.ir Yes M.H. Safaralizadeh محمدحسن صفرعلیزاده No V. Baniameri ولی‌الله بنی‌عامری No