fa تأثیر آهن بر کارایی و نقشه عملکرد فتوشیمیایی سیستم فتوسنتزی II گل رز با استفاده از روش تصویر برداری کلروفیل فلورسنس پژوهشي Research زردی بین رگبرگی ناشی از کمبود آهن یکی از مشکلات گلخانه‌های تولید کننده گل رز در سراسر جهان می‌باشد. این پژوهش به منظور بررسی کارایی روش تصویر برداری کلروفیل فلورسنس در تشخیص زودهنگام کمبود آهن و مطالعه روابط همبستگی بین غلظت آهن برگ با شاخص میزان کلروفیل و کارایی فتوشیمیایی سیستم فتوسنتزی II برگ گل رز (Rosa hybrida L. ) رقم First Red انجام شد. آزمایش به صورت طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 5 تیمار شامل مقادیر 5/1، 3، 6، 12 و 24 میکرومولار آهن در محلول غذایی و با 4 تکرار در گلخانه آبکشت دانشگاه واگنینگن هلند اجرا شد. نتایج نشان داد که افزایش میزان آهن در محلول غذایی از 5/1 به 24 میکرومولار منجر به افزایش معنی‌دار (01/0>P) میانگین کارایی فتوشیمیایی سیستم فتوسنتزی II برگ رز از 062/0 به 59/0 شد که این امر به طور واضح در نقشه عملکرد فتوشیمیایی سیستم فتوسنتزی II برگ مشهود بود. هم‌چنین همبستگی‌های مثبت و معنی‌داری (05/0>P) بین غلظت آهن برگ رز با شاخص میزان کلروفیل برگ (91/0=r) و کارایی فتوشیمیایی سیستم فتوسنتزی II برگ (85/0=r) و بین شاخص میزان کلروفیل برگ رز با کارایی فتوشیمیایی سیستم فتوسنتزی II برگ (86/0=r) مشاهده شد. بر اساس نتایج، تشخیص زودهنگام گرسنگی پنهان آهن در گل رز با استفاده از روش تصویر برداری کلروفیل فلورسنس و به تبع آن افزایش عملکرد و کیفیت گل رز در گلخانه‌ها امکان‌پذیر است. Interveinal chlorosis induced by iron deficiency is considered to be one of the problems in rose production in greenhouses all over the world. This experiment was conducted to elucidate the capability of chlorophyll fluorescence imaging technique to recognize early iron deficiency and also determination of relationship between leaf iron concentration and leaf chlorophyll content index and photosystem II photochemical efficiency of rose flower (Rosa hybrida L., cv. First Red). Rose plants were grown and subjected to 5 levels of iron (1.5, 3, 6, 12 and 24 μM) based on randomized complete blocks design with 4 replicates in hydroponic greenhouse of Wageningen University, The Netherlands. The results revealed that increased concentration of iron in nutrient solution from 1.5 to 24 μM led to the meaningful increase of average photosystem II photochemical efficiency from 0.062 to 0.590 (P<0.01). This was clearly obvious in the map of photosystem II photochemical yield of rose leaves. The results indicated significant (P<0.05) correlations between leaf iron concentration and leaf chlorophyll content index (r= 0.91) and average photosystem II photochemical efficiency (r= 0.85). Also, a significant correlation (P<0.05) was found between leaf chlorophyll content index and photosystem II photochemical efficiency (r=0.86). The results clearly demonstrated that it is possible to detect early hidden hunger of iron in rose flower with the use of chlorophyll fluorescence imaging and therefore increasing the yield and quality of rose flower in greenhouses. واژه‌های‌ کلیدی‌: آهن، سیستم فتوسنتزی II، کارایی فتوشیمیایی، کلروفیل فلورسنس، گل رز Keywords: Iron, Photosynthetic system II, Photochemical efficiency, Chlorophyll fluorescence, Rose flower. 25 35 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-236-4&slc_lang=fa&sid=1 Sh. Kiani شهرام کیانی shkiani2002@yahoo.com Yes