fa ارزیابی تناسب اراضی برای کشت گلخانه‌ای خیار در مقایسه با سایر کاربری‌های موجود در منطقه مبارکه و زرین‌شهر به کمک تکنیک فرایند تحلیل سلسله مراتبی پژوهشي Research ارزیابی تناسب اراضی از روش‌هایی است که برای تعیین سازگاری اراضی برای نوع خاصی از انواع استفاده‌ها به کار می‌رود و از اراضی با توجه به استعداد و پتانسیل تولیدی‌شان استفاده می‌شود. این تحقیق با هدف بررسی تناسب اراضی منطقه زرین‌شهر و مبارکه واقع در غرب استان اصفهان به روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) برای کاربری‌های مورد مطالعه انجام گرفت. جهت انجام ارزیابی، ابتدا ساختار سلسله مراتبی متشکل از اهداف، معیارها، زیرمعیارها و گزینه‌ها ایجاد شد. هدف، تعیین اولویت کاربری در هر واحد اراضی، معیارها شامل تناسب خاک، تناسب اقلیم، سودآوری ناخالص، فاصله تا بازار فروش، دسترسی به منابع آب، عواقب زیست‌محیطی فیزیکی و عواقب زیست‌محیطی شیمیایی و گزینه‌ها نیز عبارت از کشت برنج و احداث گلخانه بود. سپس با استفاده از پرسشنامه‌های تکمیل شده توسط کارشناسان‌ و نرم‌افزار Expert Choice 2000، وزن‌های همه عوامل محاسبه شد. نتایج نشان داد که بیشترین و کمترین وزن به ترتیب متعلق به معیار تناسب اقلیم و فاصله تا بازار فروش با نرخ ناسازگاری 09/0 بود. در همه واحدهای اراضی، اولویت کاربری با احداث گلخانه بود. علت عمده تناسب بالاتر گلخانه را می‌توان معیارهای تناسب اقلیم و سودآوری ناخالص ذکر کرد. در مجموع، کشت برنج در منطقه به دلیل تخریب فیزیکی خاک، تأثیر آن در بالا آوردن سطح سفره آب زیرزمینی، کارآیی کم مصرف آب و افزایش شوری خاک، توصیه نمی‌گردد. Land suitability evaluation is the fitness of a given tract of land based on its production potential for a defined use. This study was conducted to evaluate the land suitability of Mobarakeh-Zarrinshahr district located in west of Isfahan province using Analytical Hierarchy Process (AHP) technique. To do the evaluation, firstly the hierarchy structure was established, which consisted of objectives, criteria, sub-criteria and alternatives. The objective was determination of landuse priority in each land unit the criteria comprised of soil suitability, climate suitability, gross income, market accessibility, water resources availability, physical environmental-impacts and chemical environmental-impacts two alternative landuse types were chosen to be cultivation of rice and establishment of greenhouse. The questionnaires were filled out by experts and then the overall weight for each element at each level was calculated by multiplying its local weight, obtained from Expert Choice 2000 software. The results showed that climate suitability and market accessibility had the highest and least weights, respectively, for selection of the proper land use, and the inconsistency ratio was 9%. In all the land units, the greenhouse establishment had higher priority. Climate suitability and gross income were identified the major factors affecting the suitability for greenhouse establishment. In general, cultivation of rice is not recommended in the studied area, because of negative environmental impacts including soil physical-destruction, low water use efficiency, raising the groundwater levels and increasing soil salinity. ارزیابی اراضی، کاربری اراضی، نرخ ناسازگاری Land evaluation, Landuse, Inconsistency ratio. 1 13 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-602-2&slc_lang=fa&sid=1 V. Shahrokh وجیهه شاهرخ No S. Ayoubi شمس‌اله ایوبی ayoubi@cc.iut.ac.ir Yes A. Jalalian احمد جلالیان No