fa اثر پایه‌های بادمجان، گوجه‌فرنگی مزرعه‌ای، داتوره، تاجریزی قرمز و تنباکوی ایرانی بر غلظت آهن و کلروفیل در گوجه‌فرنگی پیوندی كاربردي Applicable در بین مهمترین پارامترهای کیفی آب مورد استفاده جهت آبیاری محصولات گلخانه‌ای، قلیائیت آب به‌دلیل اثر آن بر پ- هاش خاک و محلول محیط رشد، به‌عنوان عاملی بحرانی مطرح شده ‌است. در این پژوهش، محتوای آهن شاخساره و ریشه و شاخص SPAD گیاهان گوجه‌فرنگی غیرپیوندی و پیوندی تیمار شده با غلظت‌های مختلف بی‌کربنات سدیم، به‌منظور ارزیابی امکان بهبود مقاومت به قلیائیت گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای با استفاده از پیوند مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که تیمار 10 میلی‌مولار بی‌کربنات سدیم باعث کاهش قابل توجه محتوای آهن ریشه و شاخساره در گیاهان پیوندی و غیرپیوندی شد. گیاهان شاهد (گوجه‌فرنگی گلخانه‌ای) قرار گرفته در معرض تیمار شدید بی‌کربنات سدیم، بیشترین درصد کاهش در محتوای آهن شاخساره را نشان دادند. صرف‌نظر از نوع پایه به‏کار برده شده، تیمار بی‌کربنات سدیم باعث کاهش معنی‌دار در مقادیر شاخص SPAD شد. گوجه‌فرنگی پیوند ‌شده روی پایه داتوره در مقایسه با سایر گیاهان، دارای مقادیر بیشتری از شاخص SPAD بودند. احتمالاً تعدیل پ- هاش اطراف ریشه توسط پایه داتوره، در کاهش تأثیرات سوء ناشی از بی‌کربنات سدیم بر گوجه‌فرنگی نقش داشته است. بنابراین، نتیجه‌گیری می‌شود که گوجه‌فرنگی پیوندی روی پایه داتوره دارای مقاومت به تنش قلیائیت کافی ‌شده است. Among the most important quality parameters of irrigation water used for greenhouse crops, alkalinity of water is considered critical due to its impact on pH of soil or growing medium solution. In this study, shoot and root Fe contents and SPAD index were investigated in non-grafted and grafted tomato (greenhouse tomato) plants onto five rootstocks (eggplant, datura, orange nightshade, local Iranian tobacco, and field tomato), exposed to 0, 5 and 10 mM NaHCO3 concentration, to determine whether grafting could improve alkalinity tolerance of tomato. Results showed that significant reduction of shoot and root Fe content under high NaHCO3 level was observed in both grafted and ungrafted plants. The highest reduction in the shoot Fe content was observed in control plants (greenhouse tomato) under 10 mM sodium bicarbonate. Values of SPAD index was decreased significantly at 5 and 10 mM NaHCO3 irrespective of rootstock type. Adjusted pH of the solution surrounding the roots in datura rootstock may have possibly a role in the reduction of bicarbonate-induced deleterious effects. Thus, it is concluded that using datura rootstock could improve alkalinity tolerance of tomato plants under NaHCO3 stress. واژه‌های‌ کلیدی‌: پایه، شاخص SPAD، بی‌کربنات سدیم Keywords: Rootstock, SPAD index, Sodium bicarbonate. 63 72 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-823-1&slc_lang=fa&sid=1 yaser mohsenian sisakht یاسر محسنیان سی سخت yasermohsenian@yahoo.com Yes valie asr university of rafsanjan دانشگاه ولی عصر (عج)رفسنجان Hamid reza Roosta حمیدرضا روستا roosta_h@yahoo.com No valie asr university of rafsanjan دانشگاه ولی عصر (عج)رفسنجان