fa اثر متقابل بی‏کربنات سدیم و منابع مختلف آهن بر غلظت عناصر کم‌مصرف در گیاه فلفل دلمه‌ای پژوهشي Research برای بررسی اثر منابع مختلف آهن بر غلظت عناصر کم‌مصرف، به‌ویژه آهن، در گیاه فلفل دلمه‌ای (Capsicum annuum L.) رقم کالیفرنیا واندر، در شرایط قلیایی در سیستم هیدروپونیک، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی شامل دو فاکتور بی‏کربنات سدیم در سه سطح (صفر، 10 و 15 میلی‌مولار) و چهار نوع کود آهن FeSO4)،Fe-EDTA ، Fe-DTPA و Fe-EDDHA) همگی در غلظت 10 میکرومولار و با سه تکرار اجرا شد. طبق نتایج به‌دست آمده، بی‏کربنات سدیم باعث کاهش میزان آهن، منگنز، روی و مس و افزایش میزان سدیم شد. با افزایش غلظت بی‏کربنات سدیم، بر خلاف کاهش رشد و کلروز شدیدی که گیاهان در تیمار سولفات آهن نشان دادند، میزان آهن در این تیمار در غلظت‌های 10 و 15 میلی-مولار بی‏کربنات سدیم در مقایسه با تیمارهای کی‌لیت آهن تفاوت معنی‌داری نداشت و حتی در مواردی بیشتر هم بود. در حضور بی‏کربنات و در تیمار سولفات آهن، غلظت عناصر منگنز، روی و مس گیاه بیشتر از کی‌لیت‌ها بود که احتمالاً به‌علت کاهش رقابت آهن با این عناصر در تیمار سولفات آهن بوده است. بنابراین، اگرچه استفاده از کی‌لیت‌های آهن و به‌ویژه Fe-EDDHA برای تأمین آهن در شرایط قلیایی توصیه می‌شود، ولی غلظت‌های زیاد آن ممکن است باعث کمبود عناصر منگنز، روی و مس در گیاه شود. In order to investigate the effect of different Fe sources on micronutrients concentration, especially Fe, in bell pepper (Capsicum annuum L. cv. California Wonder), under alkaline conditions and hydroponic system, a factorial experiment was conducted based on a completely randomized design with two factors of sodium bicarbonate (NaHCO3) at three levels (0, 10 and 15 mM) and four forms of Fe fertilizer (FeSO4, Fe-EDTA, Fe-DTPA and Fe-EDDHA) all at 10 mM and three replications. According to the obtained results, NaHCO3 stress caused a reduction in P, Fe, Mn, Zn, Cu and K, and an enhancement in Na concentration. When the FeSO4 source was used, an increase in NaHCO3 concentration resulted in severe chlorosis of the plants, although Fe concentration in this treatment not only was not lower than Fe chelate- treated plants, but also it was higher in some cases. In the presence of NaHCO3 and FeSO4 treatment, the concentration of Mn, Zn and Cu in plants was higher than in plants treated with Fe-chelates, which might be due to the reduction of Fe competition with these elements in this treatment. Therefore, although the use of Fe chelates, especially Fe-EDDHA, for Fe provision in alkaline condition is recommended, but its high concentrations may cause Mn, Zn and Cu deficiency in plants. واژه‌های‌ کلیدی‌: سولفات آهن، قلیائیت، کی‌لیت آهن، هیدروپونیک Keywords: FeSO4, Alkalinity, Fe chelate, Hydroponics. 27 38 http://jspi.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-63-9&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Pourebrahimi محمد پورابراهیمی mpoor222@yahoo.com No Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان Hamid Reza Roosta حمیدرضا روستا roosta_h@yahoo.com Yes Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان Mohsen Hamidpour محسن حمیدپور mohsen_hamidpour@yahoo.com No Vali-e-Asr University of Rafsanjan دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان